I SA/Go 744/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-01-16
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy awarie systemu teleinformatycznego, wykorzystywanego przez pełnomocnika do wewnętrznego obiegu dokumentacji, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej z uwagi na brak winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że powtarzające się awarie systemu teleinformatycznego, wykorzystywanego przez pełnomocnika do wewnętrznego obiegu dokumentacji, nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli nie zostały wdrożone odpowiednie procedury zapobiegające takim sytuacjom. Wina personelu administracyjno-kancelaryjnego obciąża pełnomocnika, a w konsekwencji reprezentowanego przez niego stronę.Stan faktyczny
Strona, działając przez pełnomocnika, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, wskazując na awarie systemu teleinformatycznego, które uniemożliwiły dotarcie skanu decyzji i tym samym sporządzenie odwołania w terminie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że wewnętrzna organizacja pełnomocnika nie uprawdopodabnia braku winy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.
Pismem z [...] lipca 2019 r. J.K., działając przez pełnomocnika, wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminu nastąpiło w sposób bezsprzeczny bez winy Strony i Pełnomocnika. Zgodnie z treścią udzielonego pełnomocnictwa wszelka korespondencja w niniejszym postępowaniu była doręczana pod adresem siedziby I. w [...]. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowe postępowanie jest obsługiwane przez pracowników Oddziału I. [...], pisma procesowe były następnie przesyłane drogą elektroniczną do pracowników merytorycznych w Oddziale. W wyniku powtarzających się przerw w komunikacji spowodowanych zawieszaniem się serwerów (w okresie od dnia [...] czerwca do dnia [...] lipca 2019 r.) przekazany w dniu 17 czerwca 2019 r. skan decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego ostatecznie nie dotarł do pracowników Oddziału I. Na dowód cyklicznego występowania przerw w komunikacji Pełnomocnik wskazał link do dyskusji na portalu internetowym, gdzie użytkownicy zgłaszają problemy z dostępem do usług hostingowych, z których korzysta także I. (ostatni wpis z dnia [...] czerwca 2019 r., adres: [...]). Powyższe potwierdza również opinia o stabilności działania usługi hostingu "Business Cloud Unlimited" opracowana przez firmę odpowiedzialną za nadzór nad działaniem infrastruktury IT w I.
Skutkiem powyższych zdarzeń zobowiązane osoby opracowały i złożyły odwołanie po ustawowym terminie. Jednocześnie brak było podstaw aby przypuszczać, że skan decyzji nie dotarł do pracowników Oddziału zobowiązanych do opracowania odwołania. Dopiero w dniu 22 lipca 2019 r. gdy ustały problemy techniczne z serwerami, w wyniku przeglądu stanu spraw ustalono, że nie zostało sporządzone odwołanie, czego powodem było nieotrzymanie skanu tej decyzji przez pracowników zajmujących się sprawą.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] postanowieniem z [...] września 2019 r. odmówił przywrócenia terminu wskazując, że kwestia wewnętrznej organizacji I. nie uprawdopodabnia braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Powtarzające się awarie systemu wykorzystywanego do obiegu dokumentacji powinny go skłonić do skorzystania z innych form komunikacji.
W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik J.K. zarzucił naruszenie:
- art. 162 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.) – zwanej dalej "O.p.", poprzez brak uwzględnienia argumentów Strony uprawdopodobniających niezawinione uchybienie terminowi;
- art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez wadliwe prowadzenie postępowania dowodowego oraz przekroczenie granic zasady swobody oceny dowodów; - art. 120, 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez wydanie postanowienia bez uwzględnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę podniósł m.in., że: Pan J.K. do dnia przekazania decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. do Oddziału, nie mógł wiedzieć ojej wydaniu, gdyż o stanie danej sprawy informuje zawsze prowadzący ja pracownik merytoryczny. Strona, działając w zaufaniu do Pełnomocnika, była pewna, że zostanie poinformowana w przypadku wydania decyzji. Zatem Skarżącemu nie można przypisać winy, ponieważ przyczyny uchybienia terminowi nie leżały po Jego stronie. Również reprezentujący ją Pełnomocnik nie zawinił w uchybieniu terminu. Nie było podstaw aby przypuszczać, że skan decyzji nie dotarł do pracowników Oddziału zobowiązanych do opracowania odwołania. Brak było bowiem komunikatu zwrotnego o niemożności dostarczenia wiadomości zawierającej skan decyzji. Nie istniały przesłanki, które uzasadniałyby zmianę standardowo przyjętego sposobu działania tzn. wysłanie decyzji do Oddziału drogą inną niż elektroniczna albo sporządzenie odwołania przez niezaznajomionego ze sprawą pracownika z [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:
Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W niniejszej sprawie, poza sporem pozostaje data odbioru przez pełnomocnika zaskarżonej decyzji (17 czerwca 2019 r.) oraz data złożenia odwołania (25 lipca 2019 r.). Tym samym bezsporna jest sama okoliczność uchybienia terminu.
Sporne jest natomiast to, czy powtarzające się awarie systemu teleinformatycznego, wykorzystywanego przez pełnomocnika do wewnętrznego obiegu dokumentacji w ramach kancelarii, świadczą o braku winy podatnika w tym uchybieniu.
Wbrew stanowisku strony skarżącej, uchybienie terminowi nie nastąpiło w wyniku "nadzwyczajnego splotu wydarzeń, których żadna procedura nie była w stanie przewidzieć". Z treści wniosku o przywrócenie terminu oraz jego załączników wynika, że awarie usług poczty oraz hostingu dostarczanych przez firmę H. zdarzały się wielokrotnie i to na długo przed 17 czerwca 2019 r. Dla przykładu, zgodnie z "Wydrukiem dyskusji na stronie internetowej dotyczącej problemów z dostępem do poczty i innych usług świadczonych przez firmę hostingową" (k. 4 akt administracyjnych) usługobiorcy firmy H. informowali o problemach z pocztą już cztery miesiące przed sporządzeniem wydruku w dniu [...] lipca 2019 r.
Jeżeli awarie systemu teleinformatycznego zdarzały się w przeszłości, to istnieje prawdopodobieństwo, że nastąpią one w przyszłości. Zdarzenie takie nie musi wywołać negatywnych dla mocodawców skutków prawnych o ile zostaną opracowane i wdrożone odpowiednie procedury dla takiej ewentualności. Konieczność przeciwdziałania takim sytuacjom jest oczywista. Z przedstawionego w skardze stanu faktycznego i zgłoszonych zarzutów wynika, że I. nie tylko nie posiadał żadnej procedury wykrywania awarii – dzięki któremu jego pracownicy wiedzieliby o konieczności skorzystania z innej formy komunikacji np. faksu, ale także jego system obiegu korespondencji nie przewidywał potwierdzania odbioru pism przez adresatów, tzn. nadawca z oddziału nie widział czy skan decyzji dotarł do oddziału. Jak wskazano na stronie 7 skargi "nie było podstaw aby przypuszczać, że skan decyzji nie dotarł do pracowników Oddziału w [...]". Takie działanie jest nieprofesjonalne niezależnie od rodzaju zastosowanego środka komunikacji.
Od podmiotu profesjonalnie zajmującego się pomocą prawną należy oczekiwać dbałości o prowadzone sprawy, rozumianej także jako zapewnienie takiej organizacji pracy i obiegu dokumentacji aby ewentualne przerwy w dostawach usług komunikacyjnych, nie miały wpływu na sytuację prawno-procesową reprezentowanych stron.
Sąd podziela stanowisko organu, że niedoskonałości wewnętrznej organizacji kancelarii obsługującej skarżącego nie mogą świadczyć o braku winy pełnomocnika, w uchybieniu terminu. Ponadto, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wina personelu administracyjno-kancelaryjnego obciąża pełnomocnika. Z kolei wina w uchybieniu terminowi przez pełnomocnika wywołuje skutki dla reprezentowanego (wyroki NSA: z dnia 1 października 2009 r. o sygn. akt I FSK 853/08 i z dnia 22 stycznia 2019 r. o sygn. akt II FSK 166/17; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uwagi na powyższe Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 162 § 1 O.p.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 162 § 2 O.p. Stanowi on, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W sprawie, Organ nie kwestionował ani złożenia wniosku w terminie ani okoliczności wniesienia odwołania.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art.120, 121 § 1 i art. 122 O.p. Organy prawidłowo oceniły, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i działając na podstawie przepisu art. 162 § 1 odmówiły przywrócenia terminu. Postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych bowiem wbrew stanowisku skargi, z przedstawionego w niej stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, że uchybienie terminu nastąpiło w wyniku zaniechań pracowników I., którzy nie weryfikowali czy pisma wysyłane do innych oddziałów docierały do adresatów. Sąd ocenił również, że w toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Oparły się na dokumentach przedłożonych przez stronę i wywiodły z nich wyczerpujący i prawidłowy opis stanu faktycznego.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 180, art. 187 oraz art. 191 O.p. Organ oparł się bowiem na treści wniosku oraz jego załączników i nie pominął żadnego dowodu przedstawionego przez stronę. Prawidłowo również uznał, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do negatywnego rozpoznania wniosku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło