I SA/Go 76/15
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-04-15
Skład orzekający: Barbara Rennert, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy podatkowej zależy od rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego skierowanego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie, jeśli jego rozstrzygnięcie zależy od odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ponieważ interpretacja prawa unijnego przez TSUE ma pierwszeństwo przed krajowymi uchwałami wiążącymi sądy, a pytania prejudycjalne służą zapewnieniu jednolitości stosowania prawa UE.Stan faktyczny
Powiat zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, podnosząc, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej i ma prawo do odliczenia VAT. Organ odwoławczy wniósł o zawieszenie postępowania, argumentując, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE przez NSA w sprawie dotyczącej statusu jednostek samorządu terytorialnego jako podatników VAT. Powiat przychylił się do wniosku o zawieszenie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Data 15 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekr. sąd. Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. postanawia: na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r. poz. 270) zawiesić postępowanie w sprawie.
Decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] września 2014 r., określającą Powiatowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2009 r. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3a Ordynacji podatkowej oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i ust. 4, art. 29 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a, ust. 10 pkt 1 i pkt 3, ust. 11, ust. 12, ust. 13, art. 90, art. 99 ust. 12, art. 87 ust. 1, art. 106 ust. 1, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz.535 ze zm.). Organ odwoławczy nie podzielił w niej poglądu skarżącego, że status jednostek budżetowych, wyklucza możliwość uznania je za samodzielnych podatników podatku VAT.
W skardze do tut. Sądu Powiat zarzucił naruszenie:
1. art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 86 ust. 1 i 13 oraz art. 87, art. 90, art. 99, art. 103 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług przez błędną ich wykładnię i w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
2. art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w tych przepisach.
Skarżący podniósł, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej, w związku z czym, ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z zakupów dokonanych bezpośrednio przez jej jednostki budżetowe oraz wystawionych na nie faktur VAT.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Termin rozprawy wyznaczono na 15 kwietnia 2015 r.
W piśmie procesowym z [...] marca 2015 r. organ odwoławczy wniósł o zawieszenie przez Sąd postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., argumentując że rozpoznanie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej zainicjowanego pytaniem prejudycjalnym zadanym przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 311/12, o następującej treści: "czy w świetle art. 4 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy?". Dyrektor podkreślił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż Powiat nieprawidłowo w prowadzonych rejestrach dla potrzeb podatku od towarów i usług oraz korekcie deklaracji VAT-7 za lipiec 2009r. wykazał sprzedaż i zakupy swoich jednostek budżetowych. W ocenie organu ewentualna odpowiedź TSUE na zadane pytanie ma istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż konieczność uwzględnienia oczekiwanego orzeczenia TSUE przez WSA w Gorzowie Wlkp. wynika z zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego.
Odpowiadając w dniu [...] kwietnia 2015 r. na powyższe pismo Dyrektora Izby Skarbowej, Powiat przychylił się do wniosku organu w przedmiocie zawieszenia postępowania.
Sąd zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), tj. postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-276/14. Naczelny Sąd Administracyjny zapytał czy w świetle art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości ma znaczenie dla niniejszej sprawy, gdyż w świetle, powołanej w skardze oraz pytaniu prejudycjalnym, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13 (wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 p.p.s.a.) jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług. Na obecnym etapie postępowania orzekający w sprawie Sąd, nie kwestionując poglądu wyrażonego w powyższej uchwale, zwraca jednak uwagę, że uchwała ta w istocie rozstrzyga zaistniały problem tylko w części odnoszącej się do regulacji art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady. Przesądzono w niej, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących podatku VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Pozostaje jednak nadal niejasne, czy na gruncie prawa unijnego cecha taka jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT.
W uzasadnieniu pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r., podniesiono również, że z punktu widzenia systemu podatku VAT, dla oceny, czy dokonywane przez podmiot prawa publicznego czynności podlegają opodatkowaniu czy też wyłączeniu z opodatkowania, zasadniczym kryterium staje się charakter tych czynności. Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy podmiot prawa publicznego nie działa jako organ władzy publicznej należałoby uznać (wnioskując a contrario z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 w związku z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy), że działa on w charakterze podatnika VAT dokonując czynności mieszczących się w sferze VAT (opodatkowanych lub zwolnionych). Przy takim założeniu kryterium samodzielności określone w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE nie miałoby w pełni zharmonizowanego charakteru, skoro to do państw członkowskich, w ramach przyznanej im autonomii instytucjonalnej, należy określenie odpowiednich podmiotów prawa publicznego. Samodzielność ta niejako "nadawana" byłaby podmiotom prawa publicznego przez dane państwo.
W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiedział się wprost co do relacji między kryterium samodzielności zawartym w ogólnej definicji podatnika określonej w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 a szczególnymi regulacjami określonymi w art. 13 tej dyrektywy.
Mając na uwadze, że argumentacja skarżącego oparta została na założeniu, że powiat i jego jednostka budżetowa nie są odrębnymi podatnikami podatku od towarów i usług, Sąd doszedł do wniosku, że zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne na podstawie art. 269 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji.
Powyższa argumentacja dotycząca zaistnienia przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, znajduje także potwierdzenie w postanowieniu z 18 listopada 2014 r., wydanym przez NSA w sprawie I FSK 926/14, zawieszającym postępowanie oraz postanowieniu z 26 lutego 2015 r., oddalającym wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Zważywszy powyższe Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło