I SA/Go 80/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 marca 2011 r. wniosku "I" Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "I" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2006 marzec roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 2000 zł skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z pisma jej pełnomocnika (k. 25) wynikało, że wniosek obejmuje żądanie zwolnienia od wymienionej opłaty. Spółka podniosła, że w ostatnich dwóch latach dotknęły ją skutki kryzysu, co przyniosło "ujemne przepływy finansowe". Kapitał zakładowy spółki wynosi 906.000 zł. Podano jednocześnie, że za okres od lipca do grudnia 2010 roku spółka uzyskała dochody w wysokości 4.882 zł. Na wezwanie wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) również zestawienie przychód i kosztów ich uzyskania za lipiec 2010 r. (przychody: 21.548 zł, koszty: 22.533 zł), sierpień 2010 r. (przychody: 23.156 zł, koszty: 31.473 zł), wrzesień 2010 r. (przychody: 96.720 zł, koszty: 100.724 zł) oraz zbiorczo za 4 kwartał 2010 roku (przychody: 155.261, koszty: 137.142 zł). Łącznie za całe półrocze spółka wykazała dochód w wysokości 4.822 zł. Złożono także opinię bankową zaświadczającą, że saldo na rachunkach bankowych spółki wynosiło 3.420,93 oraz, że rachunki te obciążone są zajęciami egzekucyjnymi na kwoty przekraczające 1.000.000 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy przy tym zaznaczyć, iż na ocenę, czy zachodzą faktyczne podstawy zwolnienia od kosztów sądowych, w tej samej mierze co wartość dochodów, rzutują ustalenia dotyczące faktycznych zdolności pozyskania przez osobę prawną kwot niezbędnych do prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Oceniając wniosek przy uwzględnieniu powyższych wskazówek należy uznać, iż skarżąca nie wykazała przesłanek zwolnienia od wpisu od skargi. Z przedstawionych przez spółkę dokumentów wynika, iż jej działalność gospodarcza nie przynosi wysokich zysków oraz, że spółka nie posiada znacznych kwot na rachunku bankowym (posiada wprawdzie dodatnie saldo, lecz rachunki są obciążone zajęciami egzekucyjnymi). Powyższe okoliczności nie przesądzają jednak samodzielnie o zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Utarte orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na konieczność rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazuje się mianowicie, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza ani zerowy (bądź ujemny) - na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy - stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r. LEX 494184, z 5 czerwca 2008 r. LEX 479142 z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 LEX 564255). Zestawienie takiego stanowiska z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że dokumentacja przedstawiona przez skarżącą nie przekonuje o niemożliwości pokrycia kosztów sądowych. Z przedstawionego przez spółkę obliczenia dochodu wynika bowiem, że spółka comiesięcznie wykazuje sprzedaż o wartości wielokrotnie wyższej niż należne od niej koszty sądowe. Z przedłożonych dokumentów wynika nadto, że spółka regularnie finansuje znaczne wydatki (koszty uzyskania przychodów za II półrocze 2010 roku: 291.872 zł) oraz wykazuje, wprawdzie niewielki, lecz dodatni wynik finansowy. Uprawnia to wniosek, że pomimo ciągłego wykazywania straty z działalności gospodarczej, skarżąca ma możliwości finansowania swoich wydatków. Należy też zauważyć, że pomimo twierdzenia o braku środków finansowych spółka regularnie finansuje swoje wydatki. Nie wykazała jednocześnie, że wartości ujęte w przedstawionych zestawieniu jako koszty uzyskania przychodów, nie stanowiły wydatków w znaczeniu kasowym (np. odpisów amortyzacyjnych). Należy również domniemywać, że wydatki te zostały faktycznie poniesione, ponieważ jest to warunek uznania ich za koszty uzyskania przychodów (art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Trzeba również zwrócić uwagę, że skarżąca spółka nie przedstawiła - wymienionych w wezwaniu wystosowanym w trybie art. 255 p.p.s.a. - odpisów deklaracji w podatku od towarów i usług, czym ograniczyły możliwość pełnego ustalenia zakresu prowadzonej działalności: wartości sprzedaży oraz nabywanych towarów i usług. W konsekwencji uzasadnione jest stwierdzenie, że nie zostało przez spółkę wykazane, iż poniesienie wpisu przekracza jej zdolności płatnicze. Oceny tej nie zmienia argumentacja wniosku o kryzysie gospodarczym, ponieważ nie uchyla ona wynikającego z art. 246 § 2 p.p.s.a. obowiązku wykazania, że sytuacja majątkowa strony uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy, postanowiono jak w sentencji.