I SA/Go 80/15
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-04-01
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej podatku VAT, oczekując na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w pytaniu prejudycjalnym dotyczącym statusu jednostek budżetowych jako podatników VAT?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy jednostki budżetowe mogą być uznane za odrębnych podatników VAT. Interpretacja TSUE ma pierwszeństwo przed uchwałami NSA, a jej wynik wpłynie na możliwość odliczenia podatku VAT naliczonego przez skarżący Powiat.Stan faktyczny
Powiat zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad 2009 r. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, podnosząc, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej i mają prawo do odliczenia VAT naliczonego. Organ odwoławczy wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego przez TSUE, co do statusu jednostek budżetowych jako podatników VAT.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-276/14.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2009 r. postanawia: na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r. poz. 270) zawiesić postępowanie w sprawie.
Decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] września 2014r. określającą Powiatowi zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za listopad 2009r. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art.233 §1 pkt 1, art.21 § 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz.749 ze zm.) oraz art.5 ust.1 pkt 1, art.7 ust1, art.8 ust.1, art.15 ust.1, ust.2, art.19 ust.1 i ust.4, art.29 ust.1, art.86 ust.1, ust.2 pkt 1 lit.a, ust. 10 pkt 1 i pkt 3, ust. 11, ust.12, ust.13, art.90, art.99 ust.12, art.87 ust.1, art.106 ust.1, art.109 ust.3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz.535 ze zm.). Organ odwoławczy nie podzielił w niej poglądu strony, że status jednostek budżetowych, wyklucza możliwość uznania je za samodzielnych podatników podatku VAT.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim strona zarzuciła:
a/ art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 86 ust. 1 i 13 oraz art. 87, art. 90, art. 99, art. 103 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;
b/ art. 120, art. 121 ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w tych przepisach. Podniosła, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej, w związku z czym, ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z zakupów dokonanych bezpośrednio przez jej jednostki budżetowe oraz wystawionych na nie faktur VAT. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z [...] marca 2015 r. organ odwoławczy wniósł o zawieszenie przez Sąd postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013r. sygn. akt I FSK 311/12, o następującej treści: "czy w świetle art. 4 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy?". W ocenie organu, rozpoznanie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania przed TSUE.
Strona skarżąca w piśmie procesowym z [...] marca 2015 r. podniosła,
że uprawnienie do zawieszenie postępowania przysługuje Sądowi wyłącznie z urzędu, a organ nie jest uprawniony do wniesienia wniosku o zawieszenie na podstawie art.125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ponadto nie wyraziła zgody na zawieszenie postępowania na podstawie art. 126 P.p.s.a.
Na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczas złożone wnioski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), tj. postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie C-276/14.Naczelny Sąd Administracyjny zapytał mianowicie czy w świetle art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości ma znaczenie dla niniejszej sprawy, gdyż w świetle powołanej w skardze oraz pytaniu prejudycjalnym, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13 (wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 P.p.s.a.) jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług.
Na obecnym etapie postępowania orzekający w sprawie Sąd nie kwestionując poglądu wyrażonego w powyższej uchwale, zwraca jednak uwagę, że wskazana w skardze uchwała w istocie rozstrzyga zaistniały problem tylko w części odnoszącej się do regulacji art.9 ust.1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), przesądzono w niej, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących podatku VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Pozostaje jednak nadal niejasne, czy na gruncie prawa unijnego cecha taka jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT.
W uzasadnieniu pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), podniesiono także, że z punktu widzenia systemu podatku VAT, dla oceny, czy dokonywane przez podmiot prawa publicznego czynności podlegają opodatkowaniu czy też wyłączeniu z opodatkowania, zasadniczym kryterium staje się charakter tych czynności.
Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy podmiot prawa publicznego nie działa jako organ władzy publicznej należałoby uznać (wnioskując a contrario z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 w związku z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy), że działa on w charakterze podatnika VAT dokonując czynności mieszczących się w sferze VAT (opodatkowanych lub zwolnionych).
Przy takim założeniu kryterium samodzielności określone w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE nie miałoby w pełni zharmonizowanego charakteru, skoro to do państw członkowskich, w ramach przyznanej im autonomii instytucjonalnej, należy określenie odpowiednich podmiotów prawa publicznego. Samodzielność ta niejako "nadawana" byłaby podmiotom prawa publicznego przez dane państwo.
W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiedział się wprost co do relacji między kryterium samodzielności zawartym w ogólnej definicji podatnika określonej w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 a szczególnymi regulacjami określonymi w art. 13 dyrektywy 2006/112.
Mając na uwadze, że argumentacja skarżącego oparta została na założeniu, że powiat i jego jednostka budżetowa nie są odrębnymi podatnikami podatku od towarów i usług, Sąd doszedł do wniosku, że zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne na podstawie art. 269 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji.
Powyższa argumentacja dotycząca zaistnienia przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, znajduje także potwierdzenie w postanowieniach wydanym przez NSA w sprawie I FSK 926/14, z dnia 18 listopada 2014r, zawieszającym postępowanie oraz postanowieniu z dnia 26 lutego 2015r., oddalającym wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło