I SA/Go 81/15

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-04-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące statusu jednostki organizacyjnej gminy jako podatnika VAT, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej podatku VAT za grudzień 2009 r., w której skarżący podnosił, że jednostki budżetowe nie są samodzielnymi podatnikami VAT?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który miał rozstrzygnąć, czy jednostka organizacyjna gminy może być uznana za podatnika VAT, nawet jeśli nie spełnia kryterium samodzielności przewidzianego w dyrektywie VAT. Interpretacja TSUE ma pierwszeństwo przed uchwałami NSA.
Stan faktyczny
Powiat zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą podatek VAT za grudzień 2009 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, podnosząc, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej i mają prawo do odliczenia VAT naliczonego. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku do towarów i usług za grudzień 2009 r. postanawia: na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.) zawiesić postępowanie w sprawie. Decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] września 2014 r. nr [...] określającą Powiatowi w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 298.019 zł. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art.233 §1 pkt 1, art.21 § 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz.749 ze zm.) oraz art.5 ust.1 pkt 1, art.7 ust1, art.8 ust.1, art.15 ust.1, ust.2, art.19 ust.1 i ust.4, art.29 ust.1, art.86 ust.1, ust.2 pkt 1 lit.a, ust. 10 pkt 1 i pkt 3, ust. 11, ust.12, ust.13, art.90, art.99 ust.12, art.87 ust.1, art.106 ust.1, art.109 ust.3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm.). Organ odwoławczy nie podzielił w niej poglądu strony, że status jednostek budżetowych, wyklucza możliwość uznania je za samodzielnych podatników podatku VAT. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim strona zarzuciła naruszenie: a/ art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 86 ust. 1 i 13 oraz art. 87, art. 90, art. 99, art. 103 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; b/ art. 120, art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w tych przepisach. W uzasadnieniu podniosła, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej, w związku z czym, ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z zakupów dokonanych bezpośrednio przez jej jednostki budżetowe oraz wystawionych na nie faktur VAT. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego na podstawie ww. przepisu do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), tj. postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie C-276/14. W pytaniu NSA zapytał, czy w świetle art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż w świetle powołanej w skardze oraz pytaniu prejudycjalnym, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13 (wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 P.p.s.a.) jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług. Na obecnym etapie postępowania orzekający w sprawie Sąd nie kwestionując poglądu wyrażonego w powyższej uchwale, zwraca jednak uwagę, że wskazana w skardze uchwała w istocie rozstrzyga zaistniały problem tylko w części odnoszącej się do regulacji art.9 ust.1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.). Przesądzono w niej, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących podatku VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Nie rozstrzygnięto jednak, czy na gruncie prawa unijnego cecha taka jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT. W uzasadnieniu pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), podniesiono także, że z punktu widzenia systemu podatku VAT, dla oceny, czy dokonywane przez podmiot prawa publicznego czynności podlegają opodatkowaniu, czy też wyłączeniu z opodatkowania, zasadniczym kryterium staje się charakter tych czynności. Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy podmiot prawa publicznego nie działa jako organ władzy publicznej należałoby uznać (wnioskując a contrario z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 w związku z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy), że działa on w charakterze podatnika VAT dokonując czynności mieszczących się w sferze VAT (opodatkowanych lub zwolnionych). Przy takim założeniu kryterium samodzielności określone w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE nie miałoby w pełni zharmonizowanego charakteru, skoro to do państw członkowskich, w ramach przyznanej im autonomii instytucjonalnej, należy określenie odpowiednich podmiotów prawa publicznego. Samodzielność ta niejako "nadawana" byłaby podmiotom prawa publicznego przez dane państwo. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiedział się wprost co do relacji między kryterium samodzielności zawartym w ogólnej definicji podatnika określonej w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 a szczególnymi regulacjami określonymi w art. 13 dyrektywy 2006/112. Mając na uwadze, że argumentacja skarżącego oparta została na założeniu, że powiat i jego jednostka budżetowa nie są odrębnymi podatnikami podatku od towarów i usług, Sąd doszedł do wniosku, że zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne na podstawie art. 269 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji. Powyższa argumentacja dotycząca zaistnienia przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, znajduje także potwierdzenie w postanowieniach wydanym przez NSA w sprawie I FSK 926/14, z dnia 18 listopada 2014r, zawieszającym postępowanie oraz postanowieniu z dnia 26 lutego 2015r., oddalającym wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło