I SA/Go 847/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-02-10

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska – Pastuszko, Dariusz Skupień, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypłata kwoty 2.900.000 zł przez spółkę na rzecz jej udziałowca, która została zaksięgowana jako odsetki od niewypłaconej dywidendy, a następnie zakwestionowana przez spółkę i uznana za dywidendę, stanowiła przychód spółki z tytułu nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Wypłacona kwota 2.900.000 zł, niezależnie od tego, czy stanowiła dywidendę czy odsetki od niewypłaconej dywidendy, nie stanowiła kosztu uzyskania przychodów dla spółki. W przypadku odsetek od dywidendy, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 13a ustawy o CIT, nie są one kosztem uzyskania przychodów. Wypłata dywidendy również nie jest kosztem uzyskania przychodów, gdyż nie jest związana z celem osiągnięcia przychodów. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wyłączyły tę kwotę z kosztów uzyskania przychodów. Ponadto, sąd stwierdził, że charakter tej wypłaty nie miał wpływu na wysokość straty podatkowej spółki, która była przedmiotem postępowania.
Stan faktyczny
Spółka TF SA zadeklarowała stratę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w wysokości 335.162,88 zł. Organy podatkowe określiły tę stratę na kwotę 334.633,39 zł, głównie z powodu wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty 529,49 zł wynikającej z przekroczenia limitu kosztów reprezentacji i reklamy. Kluczową kwestią sporną była ocena prawnopodatkowa wypłaty przez spółkę na rzecz jej udziałowca M.I. kwoty 2.900.000 zł w 2002 r. Spółka początkowo twierdziła, że są to odsetki od niewypłaconej dywidendy, a następnie zmieniła stanowisko, uznając je za dywidendę. Organy podatkowe uznały, że niezależnie od charakteru wypłaty, nie stanowi ona kosztu uzyskania przychodów dla spółki.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi TF SA na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. oddala skargę. W dniu 30 września 2008 r. TF Spółka Akcyjna wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] określającą skarżącej stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za 2002 r. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w wysokości 334.633,39 zł. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: W złożonej przez skarżącą deklaracji CIT-8 za rok 2002 wykazano stratę w wysokości 335.162,88 zł. W styczniu, lutym i marcu 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził kontrolę T S.A. (posiadająca status zakładu pracy chronionej) w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. Ze sporządzonego [...] marca 2007 r. protokołu z tej kontroli wynika, iż analiza dokumentów źródłowych i zapisów na kontach analitycznych wykazała, że skarżąca osiągnęła w badanym roku przychody w kwocie 4.257.717,49 zł, z czego przychody w kwocie 3.686.839,29 zł nie podlegały opodatkowaniu, a pozostała do opodatkowania kwota wynosiła 570.787,20 zł. Ogółem poniesione koszty działalności skarżącej wyniosły 7.181.118,96 zł, w tym koszty nie uznawane za koszty uzyskania przychodów zamknęły się w kwocie 6.275.077,88 zł i w skład tej sumy weszła m. in. kwota 2.900.000 zł zapłaconych odsetek od zobowiązań budżetowych. Zatem koszty uzyskania przychodu z działalności w 2002 r. wyniosły 906.041,08 zł, a strata podatkowa 335.162,88 zł. Z omawianego protokołu kontroli wynika także, iż skarżąca bankowym dowodem wpłaty z [...] sierpnia 2002 r. przelała na konto M.I. (prezesa jednoosobowego zarządu skarżącej i jednocześnie jej jedynego udziałowca) kwotę 2.500.000 zł tytułem częściowej wypłaty dywidendy wraz z odsetkami i zaksięgowała ten dowód na koncie Wn (pozostałe rachunki zewnętrzne). Kontrolujący uznali, iż niewypłacenie przez Spółkę zysku należnego udziałowcowi i zatrzymanie kwot tego zysku w Spółce wypełnia przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym przychodem Spółki jest wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń, gdyż nastąpiło nieodpłatne użyczenie Spółce kapitału, a wartość tego przysporzenia należy oceniać zgodnie z ceną jaką musiałaby zapłacić Spółka, gdyby chciała pozyskać taki kapitał na rynku na podobnych warunkach. W rachunku zysków i strat za 2002 r. skarżąca wyłączyła powyższą kwotę z kosztów uzyskania przychodu jako nie podlegające opodatkowaniu odsetki od budżetu. Z protokołu kontroli wynika również, iż skarżąca bankowym dowodem wpłaty z dnia [...] września 2002 r. przelała na konto M.I. kwotę 400.000 zł tytułem zadatku do umowy z dnia [...] grudnia 2000 r. i zaksięgowała na koncie po stronie Wn. Na podstawie dokumentu [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz notatki służbowej prezesa skarżącej z [...] grudnia 2002 r. zawierającej prośbę o dokonanie korekty księgowania mylnej kwalifikacji wydatku (z notatki wynika, iż kwota 2.900.000 zł stanowi naliczenie odsetek od budżetu z tytułu nieterminowej wypłaty dywidendy - zgodnie z zawartym między TF a udziałowcem porozumieniem) dokonano korekty księgowania zapisów na koncie analitycznym [...] kwoty 2.500.000 zł i na koncie analitycznym [...] kwoty 400.000 zł, jednocześnie obciążając konto analityczne [...] kwotą 2.900.000 zł. Jednocześnie w protokole badania ksiąg podatkowych skarżącej stwierdzono, iż uznano księgi podatkowe za wadliwe z uwagi na m. in. zaniżenie przychodów o kwotę 499.690,84 zł w związku z uzyskanym nieodpłatnym świadczeniem z tytułu niewypłaconej dywidendy. W zastrzeżeniach złożonych do powyższego protokołu kontroli w kwietniu 2007 r. skarżąca wskazała, iż wypłata dywidend nie nastąpiła do chwili obecnej w żadnej wysokości nie z uwagi na celowe działanie Spółki, a z winy organów podatkowych, które zajęły przeznaczone przez Spółkę kwoty na wypłatę dywidend. Wypłacona M.I. kwota 2.900.000 zł stanowi jedynie wypłatę odsetek od nie wypłaconych w terminie dywidend z lat poprzednich. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r., a decyzją wydaną [...] września 2007 r. określił skarżącej stratę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za 2002 r. w kwocie 334.633,39 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, iż uznał za wiarygodne wyjaśnienia skarżącej zawarte w zastrzeżeniach do protokołu kontroli odnośnie wypłacenia M.I. kwoty 2.900.000 zł tytułem jedynie odsetek od dywidend i odstąpił od ustaleń zawartych w protokole kontroli w zakresie wyliczenia należnego podatku od wypłaconych dywidend wraz z odsetkami oraz wyliczenia przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, uznając jednocześnie, że otrzymane odsetki za zwłokę w wypłacie dywidendy są przychodem wspólnika podlegającym opodatkowaniu na podstawie art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca podniosła, że jej poprzednie stanowisko zawarte w piśmie Prezesa Zarządu z [...] września 2007 r. było błędne, w związku z czym uznała, że wypłacona przez Spółkę kwota 2.900.000 zł była kwotą wypłaconej dywidendy, od której winien być pobrany zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 15 %. Do odwołania załączyła m. in. oświadczenie M.I. z dnia [...] września 2007 r., iż zgodnie z art. 451 § 1 i 3 kc otrzymaną w 2002 r. od TF S.A kwotę 2.900.000 zł zaliczył w całości na poczet należnej mu zaległej dywidendy od przychodów z akcji w spółce prawa handlowego. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości, przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nakazał organowi I instancji wyjaśnienie na jakiej podstawie dokonano naliczenia odsetek a następnie, w oparciu o całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, ustalenie czy nastąpiło nieodpłatne świadczenie czy też nie. W dniu [...] grudnia 2007 r. skarżąca złożyła, jako płatnik zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, dwie deklaracje PIT-8A dotyczące sierpnia i września 2002 r., w których wskazała kwoty 2.500.000 zł i 400.000 zł jako podstawę obliczenia podatku od dywidendy i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych. Obie deklaracje podpisał M.I.. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącej stratę w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. w wysokości 334.633,39 zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż różnica między wysokością straty wykazanej w deklaracji CIT-8, a obliczonej w decyzji organu I instancji wynosi 529,49 zł i wynika z pomniejszenia o tę kwotę kosztów uzyskania przychodów przez Spółkę. Skarżąca w kosztach reprezentacji i reklamy zaewidencjonowała, udokumentowane fakturami VAT na usługi gastronomiczne, wydatki na łączną kwotę 1.956,69 zł. Ponieważ w 2002 r. Spółka uzyskała przychody z prowadzonej działalności w kwocie 570.878,20 zł, a w koszty uzyskania przychodów mogła zaliczyć limitowane wydatki na reprezentację w wysokości 0,25 % tych przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) czyli kwotę 1.427,20 zł, o różnicę między tą kwotą a zaliczonymi przez skarżącą wydatkami (czyli 529,49 zł) organ I instancji pomniejszył koszty uzyskania przychodów, a tym samym stratę. Odnośnie kwestii wypłacenia przez skarżącą M.I. kwoty 2.900.000 zł organ wskazał, iż bilans otwarcia i bilans zamknięcia na koncie analitycznym pozostałych rozrachunków zewnętrznych (dywidendy), po uwzględnieniu poleceń księgowań z [...] grudnia 2002 r., ostatecznie wskazuje tę samą wartość, co oznacza brak wypłat przysługującej dywidendy lub jej części. Zgodnie z art. 16ust. 1 pkt 13a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od dywidend i przepis ten wyraźnie wskazuje na konieczność usunięcia kwoty 2.900.000 zł z kosztów uzyskania przychodów stanowiących element podstawy opodatkowania. Spółka dokonała takiego wyłączenia. W informacji podatkowej i objaśnieniach do rachunku zysków i strat za 2002 r. Spółka wykazała kwotę 2.900.000 zł jako odsetki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów. Zmiana stanowiska skarżącej w składanych przez nią oświadczeniach dotyczących charakteru wypłaconej M.I. kwoty 2.900.000 zł (początkowo jako odsetki od dywidendy, następnie jako dywidenda) została, zdaniem organu I instancji, podyktowana upływem terminu wymagalności zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidendy. Powyższą decyzję doręczono w dniu 11 marca 2008 r. skarżącej, która w ustawowym terminie złożyła od niej odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do jej ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że gdyby przyjąć, iż stanowisko organu I instancji jest uzasadnione, to winien organ ten powiększyć wykazaną przez stronę stratę w działalności gospodarczej o kwotę 2.900.000 zł, albowiem kwota ta nie podlegałaby wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów. Skarżąca wskazała, iż wszelkie wypłacone w 2002 r. M.I. kwoty stanowiły wypłatę dywidendy, co jest jej aktualnym stanowiskiem, a stwierdzenie przez organ, że nie można dokonać rozliczeni odsetek od niewypłaconych w terminie dywidend uznała za "kuriozalne". Decyzją z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając, po analizie zebranego materiału dowodowego, zdanie organu I instancji, iż prezentowanie przez M.I. skrajnych stanowisk w zależności od etapu postępowania podważa ich wiarygodność. Podniósł, iż rozstrzygnięcie charakteru wypłat dokonanych w sierpniu i wrześniu 2002 r. (dywidenda czy odsetki) ma ograniczone znaczenie z punktu widzenia rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych. Zarówno bowiem odsetki od niewypłaconej dywidendy, jak i wypłacona dywidenda nie stanowią kosztu uzyskania przychodów. Wypłata dywidendy nie jest związana z żadną z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jako nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów. Twierdzenie skarżącej, iż wypłata odsetek od dywidendy stanowi koszt uzyskania przychodu jest błędne i w przypadku zakwalifikowania dokonanej wypłaty jako odsetek od dywidendy zasadne jest jej wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów, co uczyniła Spółka. Organ odwoławczy uznał za bezsporne, że skarżąca w 2002 r. dysponowała niewypłaconym zyskiem z lat ubiegłych o wartości 3.241.436,87 zł. Okoliczność dysponowania tą niewypłaconą dywidendą przez cały 2002 r. a nie tylko do 5 sierpnia tegoż roku potwierdziła, zdaniem organu, notatka służbowa prezesa I. z [...] grudnia 2002 r. nakazująca dokonanie korekty księgowań, dokument nr [...] z [...] grudnia 2002 r., rachunek zysków i strat za 2002 r. wraz z informacjami i objaśnieniami datowane na [...] września 2003 r., rachunek przepływów pieniężnych za 2002 r. złożony jako załącznik do zeznania podatkowego CIT-8, zapisy konta analitycznego "dywidendy", którego salda wykazały taką samą wartość na początek i koniec 2002 r. I mając te dokumenty na uwadze organ odwoławczy, wobec rozbieżnych i zmiennych w toku postępowania oświadczeń prezesa skarżącej, dał wiarę dokumentom i zapisom dokonywanym w czasie, w którym kwalifikowano w/w operacje dla potrzeb sprawozdawczych oraz rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Przez cały rok skarżąca uzyskiwała przysporzenie w związku z dysponowaniem niewypłaconą dywidendą. Jednakże elementem nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, obok faktu przysporzenia w majątku podatnika, jest okoliczność, iż przysporzenie to nie wiąże się z poniesieniem przez uzyskującego świadczenie kosztów lub innej formy ekwiwalentu. Z notatki służbowej prezesa I. z [...] grudnia 2002 r. wynika, iż sama wypłata a następnie dokonana korekta księgowań znajduje swoje źródło w porozumieniu zawartym między Spółką a jej udziałowcem. W tym stanie rzeczy organ I instancji zasadnie stwierdził, iż nie powstał przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia i odstąpił od ustaleń dokonanych w protokole kontroli. W toku niniejszego postępowania nie zostały zgromadzone dowody wskazujące, iż wypłacone odsetki nie stanowią ekwiwalentu (wynagrodzenia) za korzystanie z cudzego kapitału, a w przypadku wypłaty takiego ekwiwalentu nie powstaje przychód. Nadto organ odwoławczy przyjął, iż prawidłowo została wyłączona z kosztów uzyskania przychodów kwota 529,49 zł wynikająca z przekroczenia kosztów reprezentacji i reklamy, ponieważ pojęcie przychodu określone w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy odnosić do pojęcia przychodu w rozumieniu tejże ustawy, a nie ustawy o rachunkowości., który jest wykazywany w rachunku zysków i strat. Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca otrzymała w dniu [...] września 2009r., a w dniu [...] września 2008 r. zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania – art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 2 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie przepisu art. 451 kc. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, iż już w odwołaniu wskazała, że jej stanowisko zawarte w piśmie prezesa z [...] kwietnia 2007 r. było błędne, a wypłacona kwota 2.900.000 zł była kwotą wypłaconej dywidendy. Także M.I. zaliczył tę kwotę w całości na zaległą dywidendę, co potwierdził w oświadczeniu z [...] września 2007 r. Podkreśliła, iż treść jej stanowiska z kwietnia 2007 r. podyktowana była jedynie dążeniem do podważenia stanowiska organów kontroli w zakresie obciążenia spółki podatkiem od przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Nadto skarżąca zauważyła, iż organ odwoławczy zupełnie pominął podnoszone przez nią kwestie związane z przepisem art. 451 § 1 kc. Z treści tego przepisu wynika, że w braku odpowiedniej umowy stron co do sposobu zaliczenia spłaty przede wszystkim decyduje wola dłużnika. To jednak co przypada na poczet danego długu wierzyciel może zaliczyć, w ramach dokonanej przez dłużnika wpłaty, na poczet zalegających świadczeń głównych. Jednakże – jeżeli dłużnik wskazałby dług, który reguluje, a następnie mimo to przyjął pokwitowanie (oświadczenie wierzyciela), w którym wierzyciela zalicza świadczenie na poczet innego zadłużenia, to należy domniemywać, że dłużnik zmienił swoje pierwotne stanowisko. Podmiotami jedynie legitymowanymi do zaliczania spłacanego długu na poczet należności głównej bądź odsetek są strony danego stosunku prawnego – dłużnik i wierzyciel, a nie jakikolwiek organ podatkowy. Potwierdzenie stanowiska organu odwoławczego winno skutkować określeniem skarżącej zobowiązań podatkowych w zakresie dywidendy i odsetek od dywidendy zgodnie z treścią przelewów z [...] sierpnia i [...] września 2002 r., a więc wiarygodnych według wszystkich stron dokumentów. Na rozprawie reprezentujący skarżąca Spółkę prezes M.I. wskazał, iż złożenie [...] kwietnia oświadczenia, że wypłata środków uwidocznionych w przelewach stanowi odsetki od niewypłaconej w terminie dywidendy było fortelem bowiem w żaden inny sposób nie otrzymałby interpretacji organu podatkowego, iż od nieterminowo wypłaconych akcjonariuszowi dywidend należą się odsetki. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie wskazał, iż charakter wypłaty kwoty 2.900.000 zł (dywidenda czy odsetki) badany był tylko ze względu na ewentualność wystąpienia nieodpłatnego świadczenia. Sąd zważył: Skarga okazała się niezasadna. Rozpoznawana przez organy podatkowe obu instancji sprawa dotyczyła straty w podatku dochodowym TF S.A. za 2002 r., a u jej podstaw legły powołane w zaskarżonej decyzji m. in. przepisy art. 7, art. 12 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. W myśl art. 7 ust. 1 przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty, a dochodem – zgodnie z ust. 2 tegoż artykułu – jest, z zastrzeżeniem art. 11 i 12 nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą. Przedmiotem zaskarżonej decyzji było określenie skarżącej Spółce straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. Stratę tę skarżąca zadeklarowała w zeznaniu podatkowym CIT-8 na kwotę 335.162,88 zł a organy podatkowe, po przeprowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie, określiły ją na kwotę 334.633,39 zł. Obniżenie zadeklarowanej przez skarżącą straty wynikało z wyłączenia przez organy obu instancji z kosztów uzyskania przychodów kwoty 529,49 zł wynikającej z przekroczenia kosztów reprezentacji i reklamy w części przekraczającej 0,25 % przychodu określonych w art. 16 ust. 1 pkt 28 cyt. wyżej ustawy. Tego wyłączenia w złożonej skardze Spółka nie kwestionowała, a Sąd stwierdził, iż znajduje ono uzasadnienie w dokonanych przez organy podatkowe ustaleniach stanu faktycznego oraz obowiązującej w tej kwestii i powołanej w zaskarżonej decyzji podstawie prawnej. Jedyną kwestią sporną w niniejszej sprawie była ocena charakteru dokonanych w 2002 r. przez skarżącą na rzecz jej udziałowca wypłat w łącznej kwocie 2.900.000 zł. Skarżąca twierdzi, iż u podstaw zaskarżonej decyzji legło ustalenie organu odwoławczego, że wypłacone M.I. kwoty to odsetki od nie wypłaconych mu dywidend, a nie dywidendy. Analiza zaskarżonej decyzji nie potwierdziła stanowiska skarżącej. Rozstrzygnięcie charakteru dokonanych wypłat nie było podstawą wydania zaskarżonej decyzji i nie miało wpływu na wysokość określonej w niej straty. Należy przy tym zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, iż ustaleń tych dokonywano jedynie ze względu na ewentualność wystąpienia nieodpłatnego świadczenia, a w przypadku pozytywnego ustalenia tego przychodu objęcia go należnym od skarżącej podatkiem dochodowym od osób prawnych. Przyjmując, iż kwota 2.900.000 zł stanowiła jedynie wypłatę odsetek od niewypłaconych dywidend, organy obu instancji stwierdziły jednak, że w toku prowadzonego przez nie postępowania nie zostały zgromadzone dowody wskazujące, iż wypłacone odsetki nie stanowiły wynagrodzenia (ekwiwalentu) za korzystanie przez Spółkę przez cały 2002 r. z niewypłaconych M.I. dywidend. Dopiero ustalenie przez organy podatkowe, iż dysponowanie przez skarżącą w 2002 r. dywidendą w konkretnej kwocie jest, wynikającym z art. 12 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, przychodem Spółki z tytułu otrzymanych nieodpłatnych świadczeń, miałoby wpływ na wysokość ustalonej w zaskarżonej decyzji straty. Takiego ustalenia ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie dokonały. Należy w tym miejscu podkreślić, iż wypłacana udziałowcowi (akcjonariuszowi) dywidenda czyli dochód z udziału w zyskach osoby prawnej, jak i odsetki od niej nie stanowią kosztów uzyskania przychodów zobowiązanej do dokonania tych wypłat spółki prawa handlowego. Są natomiast dochodem tegoż udziałowca (akcjonariusza), który w niniejszej sprawie jest osobą fizyczną. Zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Wypłacenie dywidendy uprawnionemu udziałowcowi nie jest zatem kosztem, który został poniesiony przez spółkę prawa handlowego w celu uzyskania przychodów. Opóźnienie w jej wypłacie uprawnia udziałowca (akcjonariusza) do żądania od spółki na podstawie art. 481 kc odsetek za czas opóźnienia. Natomiast z punktu widzenia konsekwencji podatkowych dla będącej dłużnikiem spółki, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 13a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, odsetki te nie będą kosztem uzyskania przychodów. W niniejszej sprawie co do takiej interpretacji przepisów nie miała wątpliwości skarżąca, która wypłaconą M.I. kwotę 2.900.000 zł uznała za poniesione koszty działalności, ale nie za koszty uzyskania przychodów. W myśl przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. – dochody z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych opodatkowane są podatkiem w formie ryczałtu w wysokości 15 % uzyskanego przychodu. Osoba prawna wypłacająca dywidendę jako płatnik tego podatku zobowiązana jest do obliczenia i pobrania od podatnika podatku, wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu oraz złożenia deklaracji PIT-8A. Jednakże niedopełnienie wszystkich bądź któregokolwiek z tych obowiązków w żaden sposób nie wpływa na zobowiązania tejże osoby prawnej z tytułu należnego od niej podatku dochodowego od osób prawnych a taki jest przedmiotem niniejszego postępowania. Zatem złożenie przez skarżącą [...] grudnia 2007 r. deklaracji PIT-8A nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Zważywszy powyższe, Sąd nie dopatrzył się zarzucanego organowi odwoławczemu naruszenia przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Należy także zauważyć, iż przed tut. Sądem toczyło się pod sygnaturą I SA/Go 842/08 postępowanie ze skargi M.I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydaną w przedmiocie podatku dochodowego skarżącego za 2002 r. Wyrokiem z dnia 3 lutego 2009 r. Sąd decyzję tę uchylił. Kwestia charakteru wypłaconej M.I. w 2002 r. przez TF S.A. kwoty 2.900.000 zł jest przedmiotem badania w tej właśnie sprawie i dla niej ma istotne znaczenie, ponieważ od zakwalifikowania tej wypłaty (dywidenda czy odsetki) zależy wysokość zobowiązania podatkowego M.I. w podatku dochodowym od osób fizycznych. Za całkowicie chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia przez organy podatkowe prawa materialnego przez niezastosowanie przepisu art. 451 kc. Organy podatkowe nie stosują przepisów prawa cywilnego, tym samym nie mogą naruszyć jego norm. Orzekając o skutkach podatkowych dokonanych czynności cywilnoprawnych oceniają te czynności z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego, a następnie oceniają ich skutki podatkowe stosując przepisy prawa podatkowego. Nadto w niniejszej sprawie, jak wykazano wyżej, charakter dokonanej przez skarżącą wypłaty nie miał żadnego wpływu na ustaloną przez organy podatkowe wysokość zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło