I SA/Go 86/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2015 r. wniosku M.D. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wezwaniem do uiszczenia 500 zł wpisu od skargi skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzając, że nie ma pieniędzy na poniesienie żądanej od niego opłaty, ponieważ jest bezrobotny oraz obciąża go należność wynikająca z zaskarżonej decyzji - 2.405.000 zł. W oświadczeniu o sytuacji rodzinnej, majątku i dochodach skarżący podał, że nie posiada majątku, w tym: oszczędności. Mieszka wraz z żoną i dziewiętnastoletnią córką. Rodzina utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego, wynoszących ok. 2.500 zł brutto miesięcznie. Pomiędzy skarżącym i jego żoną obo-wiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Wobec uznania, że treść oświadczenia o majątku i dochodach nie jest wystarczająca do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej określanej w skrócie: "p.p.s.a.") wezwano go, by w terminie 7 dni złożył dodatkowo: wyciągi z rachunków bakowych swoich i żony, odpisy ich zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, dokumenty potwierdzające wysokość dochodów żony skarżącego jak również oświadczenie o wysokości wydatków stałych oraz o posiadanych samochodach. Pismo sądowe zawierające wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 3 kwietnia 2015 r. 10 kwietnia 2015 r. skarżący uiścił należny wpis od skargi. Do dnia posiedzenia niejawnego do tutejszego sądu nie wpłynęły dokumenty określone w wezwaniu. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej cyt. jako "p.p.s.a." prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania, że osoba występująca z wnioskiem nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. Skarżący w złożonym wniosku ograniczył się do stwierdzenia, że nie ma majątku i jest bezrobotny oraz że dochody jego żony z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą ok. 2.500 zł miesięcznie. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano go zatem do przedstawienia dokumentów wymienionych we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia, a obrazujących sytuację majątkową jego rodziny. Pomimo upływu terminu wskazanego w wezwaniu, skarżący nie złożył żądanych dokumentów. Wobec niezastosowania się przez skarżącego do wezwania, brak było wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku informacji wynikających z żądanych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W konsekwencji materiał dowodowy był niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Oświadczenie skarżącego zawarte w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie stanowiło bowiem wystarczającej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie przedstawił bowiem dowodów potwierdzających deklarowane we wniosku okoliczności faktycznie. Kategoryczne ustalenie zdolności płatniczych skarżącego uniemożliwił w szczególności brak wyciągów z rachunków bankowych oraz dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego. Skarżący nie udowodnił zatem, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z udziałem w sprawie. Nadto twierdzeniu skarżącego o niemożności poniesienia wpisu od skargi pośrednio przeczy fakt, że opłatę tę uiścił. Oceny zdolności majątkowych skarżącego nie zmienia fakt obowiązywania w małżeństwie skarżącego ustroju rozdzielności majątkowej. Przyjmuje się bowiem, że również w takiej sytuacji wnioskodawcę obarcza obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania nawet z pomocą małżonka. Wynika to z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczynienia się do zaspokojenia stworzonej przez nich rodziny znajdującego umocowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 13 i 27). W orzecznictwie wprost wskazuje się, że rozdzielność majątkowa nie zwalnia z obowiązku udzielenia pomocy drugiemu małżonkowi (zob. post. NSA z 22 grudnia 2009 r. II OZ 1142/09 LEX 582903). Za okoliczność faktyczną stanowiącą kryterium rozstrzygające o takim obowiązku zgodnie przyjmuje się fakt pozostawania przez wnioskodawcę we wspólnym gospodarstwie domowym, czy też niepozostawnia w separacji z małżonkiem, pomimo rozdzielności majątkowej (tak np. NSA w postanowieniach: z 25 października 2010 r. II FZ 492/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl , z 26 maja 2011 II FZ 180/11 niepubl., z 6 października 2004 r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. nr 1 poz. 8). Z oświadczenia skarżącego zawartego w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało natomiast, że mieszka on żoną pozostając na jej utrzymaniu. Uwzględniając powyższe postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).