I SAB/Go 2/13

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-18

Skład orzekający: Anna Juszczyk – Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu podatkowego jest dopuszczalna, jeśli strona skarżąca nie wyczerpała trybu ponaglenia zgodnie z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu podatkowego jest niedopuszczalna, jeśli strona skarżąca nie wyczerpała trybu ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Samo złożenie pisma o charakterze skargi administracyjnej nie jest równoznaczne z wniesieniem ponaglenia, a wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed rozpatrzeniem ponaglenia przez organ lub upływem 30 dni od jego wniesienia czyni skargę przedwczesną.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo "J" sp. z o.o. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług za I kwartał 2004 r. Skarżąca zarzucała organowi rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy. Organ podatkowy wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak wyczerpania trybu ponaglenia oraz przedwczesność skargi. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

I SAB/Go 2/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2013r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "J" sp. z o.o. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2004 r. postanawia: odrzucić skargę. I SAB/Go 2/13 UZASADNIENIE Na podstawie upoważnienia z dnia [...] maja 2004 r. przeprowadzona kontrolę podatkową w Przedsiębiorstwie "J" sp. z o.o. w zakresie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za I kwartał 2004 r. W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] lipca 2004 r. wszczął wobec skarżącej spółki postępowanie dotyczące zobowiązanie podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2004 r. W trakcie prowadzonego postępowania skarżąca kilkakrotnie wnosiła skargi do Dyrektora Izby Skarbowej oraz Ministra Finansów na działanie Naczelnik Urzędu Skarbowego zarzucając prowadzenie postępowania wbrew przepisom prawa, jak również opieszałość i tendencyjność. W piśmie z dnia [...] stycznia 2013r. skarżąca powieliła podnoszone wcześniej zarzuty stwierdzając, iż wielokrotnie kierowała pisma o charakterze skarg do Dyrektora Izby Skarbowej. Podkreśliła, że analiza działań organu już wówczas wskazywała na ewidentne naruszenie prawa, dowolność procedur i pozorność czynności procesowych. W efekcie jej zdaniem postępowanie trwało rażące przewlekle. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I kwartał 2004 r. Pismem z dnia [...] lutego 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej przesłał pismo skarżącej z dnia [...] stycznia 2013r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego celem ustosunkowania się do zarzutów w nim podniesionych. W dniu 8 lutego 2013r. skarżąca spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowowi Wielkopolskim na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. W związku z powyższym wniosła o: - zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; - zobowiązanie w/w organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego nie załatwienia sprawy w terminie; - w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub że naruszenie prawa nie było rażące mimo, że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu; - przeprowadzenie dowodu z akt postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o nr [...] oraz z akt sprawy prowadzonej przez Sąd Okręgowy o sygn. [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty skarżącej przedstawione w piśmie z dnia [...] stycznia 2013r. za bezzasadne. Podkreślił, że na długość prowadzonego postępowania miały wpływ celowe działania podatnika, zmierzające w istocie do przedawnienia zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu wskazał na bezzasadność wniesionej do sądu skargi na bezczynność, gdyż skarżąca spółka przed wniesieniem skargi do sądu nie wniosła do organu podatkowego ponaglenia o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, gdyby nawet uznać, że pismo skarżącej spółki z [...] stycznia 2013r. stanowi ponaglenie, to skarga i tak winna zostać odrzucona jako przedwczesna. Pismem z dnia 14 marca 2013r. tut. Sąd wezwał skarżącą spółkę do udzielnie informacji, czy ewentualnie kiedy złożyła ona ponaglenie o jakim mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi skarżącą podała, iż ponaglenia były składane wielokrotnie, ostatnie zaś 24 stycznia 2013r. Sąd zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Z kolei w myśl z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4a. Wniesienie skargi na bezczynność musi jednak zostać poprzedzone wyczerpaniem trybu wskazanego w art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność organu takim środkiem jest ponaglenie, co wynika z treści art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 stronie służy ponaglenie do: 1/ organu podatkowego wyższego stopnia; 2/ ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Organ podatkowy wymieniony w § 1, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej). Z powyższego wynika, iż ponaglenie stanowi specyficzny środek zaskarżenia, wykorzystanie którego - polegające nie tylko na wniesieniu go przez stronę, ale również na rozpatrzeniu przez właściwy organ lub po upływie 30 dni od wniesienia do tego organu – jest warunkiem koniecznym dopuszczalności skargi na bezczynność organu podatkowego (por. postanowienie NSA z 5.11.2010 r., I GSK 383/09). W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu – nie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia przed organem podatkowym, a tym samym skarga jest niedopuszczalna. Skarżąca bowiem - co sama podkreśla - wielokrotnie składała pisma o charakterze skarg do Dyrektora Izby Skarbowej oraz Ministra Finansów z uwagi na nieuzasadnioną przewlekłość procedur, i jako takie były one rejestrowane i rozpatrywane przez organy podatkowe. Celem przykładu można wskazać choćby na pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2008 r., który ustosunkowując się do ponownej skargi strony skarżącej jako podstawę prawną działania wskazał art. 237 § 3 w zw. z art. 238 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem na przepisy dotyczące skargi administracyjnej (vide: karta 1057 akt administracyjnych). Podkreślenia jednak wymaga, że czym innym jest ponaglenie z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, a czym innym skarga regulowana w rozdziale 2 działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Procedura skargowa unormowana w procedurze administracyjne ma bowiem cechy samodzielnego - głównie wewnętrznego - jednoinstancyjnego kontrolnego postępowania administracyjnego bardzo uproszczonego, kończącego się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o załatwieniu skargi (por. J. Borkowski w: B. Adamiak. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck 2012, Legalis). W konsekwencji należy stwierdzić, że ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII KPA nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99). Tymczasem inna jest rola ponaglenia. Jest on bowiem środkiem zaskarżenia, z którego skorzystanie warunkuje przede wszystkim dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 17.02.2000, I SA/Łd 660/98). W sprawie pismo skarżącej spółki z dnia [...] stycznia 2013 r. zostało zarejestrowane przez Dyrektora Izby Skarbowej - podobnie jak poprzednie jej pisma - jako skarga administracyjna o której mowa w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego i jako takie uruchomiło właściwe postępowanie kontrolne. Nie można zatem przyjąć, że w sprawie złożono ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. Różna jest bowiem nie tylko podstawa prawna, ale i charakter obu pism procesowych. Gdyby zaś nawet w ocenie Sądu przyjąć, iż pismo skarżącej z dnia [...] stycznia 2013 r. stanowi ponaglenie, zgodnie z informacją jakiej udzieliła w piśmie z dnia [...] marca 2013 r., to niewątpliwym w ocenie sądu jest fakt, iż skarga jest przedwczesna. Jak wynika bowiem z akt sprawy, pismo z dnia [...] stycznia 2013 r. zostało złożone do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 25 stycznia 2013 r. Natomiast skarga na bezczynność do WSA została wniesiona w dniu 11 lutego 2013 r. Organ w tym czasie nie wyraził swojego stanowiska. Nie upłynął również 30 dniowy termin jaki miał on na rozpoznanie ewentualnego ponaglenia. Tymczasem warunkiem skutecznego zaskarżenia bezczynności organu jest - co zostało powyżej podkreślone - nie tylko wniesienie ponaglenia, ale również rozpatrzenie ponaglenia przez właściwy organ lub też bezskuteczny upływ 30 dni od wniesienia tego środka. Samo wniesienie ponaglenia nie jest bowiem przesłanką dla wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przyjęcie, że w sprawie nie został złożony środek zaskarżenia opisany w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej oraz ustalenie, iż wywiedzenie skargi było przedwczesne, obliguje Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło