I SAB/Go 29/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi "P" sp. z o.o. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie kontroli prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca do listopada 2009 r. oddala skargę. Skarżąca "P" Spółka z o.o. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w prowadzonym przez ten organ postępowaniu kontrolnym wszczętym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu podniosła, że organ nie załatwił sprawy w terminie wskazanym w art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W szczególności zarzuciła, że organ nie wykonuje przewidzianych prawem obowiązków, polegających na podejmowaniu czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Skarżąca stwierdziła, że zarówno Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, który rozpoznał ponaglenie, jak również Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie podali jakie jeszcze dodatkowe czynności mają być zebrane. Kontrola dotyczy okresu od miesiąca lipca 2009 r. do miesiąca listopada 2009 r. i dotyczy faktur sporządzonych w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy. Strona podniosła, że w sprawie zostały złożone dokumenty CMR, tarcze tachometrów a właściciele firm oraz kierowcy złożyli zeznania, ponadto uzasadnienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej było w swojej treści ogólnikowe. Skarżąca spółka podniosła, że wyżej wskazane organy nie podały jakie dalsze czynności mają zostać przeprowadzone, co z kolei uniemożliwia zweryfikowanie zasadności o nie zakończeniu postępowania kontrolnego w terminie a wręcz uzasadnia zarzut prowadzenia postępowania kontrolnego w sposób opieszały. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Wnosząc o odrzucenie skargi wskazał, że dotyczyła ona bezczynności organu administracji publicznej i do jej wniesienia niezbędne jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4 i art. 53 § 2 P.p.s.a.) czego skarżący nie uczynił, wobec tego skargę należało odrzucić. Organ podniósł, że postępowanie kontrolne wobec "P" Sp. z o.o., w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca 2009 r. do listopada 2009 r., wszczęte zostało w dniu [...] grudnia 2009 r. na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Postępowanie kontrolne u tego podatnika w powyższym zakresie zostało wszczęte z uwagi na pismo Prokuratury Rejonowej sygn. akt [...] z [...] grudnia 2009 r. Z dołączonej do pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...].02.2010 r. kserokopii deklaracji VAT - 7 za grudzień 2009 r. wynika, że w deklaracji tej Spółka wykazała kwotę nadwyżki z poprzedniej deklaracji - podatek do odliczenia w wysokości 6.471 zł. Ponieważ prawidłowa kwota zobowiązania podatkowego lub kwota zwrotu za listopad 2009r. określona zostanie w wyniku czynności przeprowadzonych w postępowaniu nr [...] w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od lipca 2009 r. do listopada 2009 r., to zakończenie tego postępowania uzależnione jest od zweryfikowania rzetelności wystawianych dokumentów zarówno przez badany podmiot jak i jego kontrahentów. Z uwagi na podejrzenie przestępstwa karuzelowego, w toku czynności kontrolnych przeprowadzono kontrole sprawdzające w firmach transportowych świadczących usługi przewozu towarów sprzedawanych przez spółkę na teren Czech. Ponadto z uwagi na fakt, że wszystkie firmy transportowe mają siedzibę poza województwem lubuskim, do Urzędów Kontroli Skarbowej przesłane zostały pisma z prośbą o przeprowadzenie kontroli sprawdzających w następujących firmach transportowych, które w okresie objętym kontrolą wystawiły faktury na rzecz "P" Sp. z o.o.: - Firmie "Ł", NIP [...], - "T" W.D., NIP [...], - H K.N., NIP [...], - P H.S., NIP: [...], - Firmie "M", NIP [...], - Usługi A.M., NIP [...]. Ponadto w celu potwierdzenia transakcji - pomiędzy kontrolowanym podmiotem a poniższymi firmami z Czech oraz z Holandii wysłano formularze SCAC, (Wymiana informacji o VAT) tj.: - K T.P., - J s.r.o., - H s.r.o., - O s.r.o., oraz podmiotem w Holandii, tj. N. Do dnia dzisiejszego nie otrzymano odpowiedzi uzupełniającej na zapytanie wysłane do J s.r.o. Otrzymane materiały dotyczące tych firm włączone zostały do akt postępowania nr [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Ponieważ w systemie VIES podmiot z Holandii (N) wpisał adres siedziby w Polsce, tj.: [...], zwrócono się do: - Urzędu Miasta i Gminy z zapytaniem czy podmiot figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, - Naczelnika Urzędu Skarbowego z zapytaniem czy podmiot znajduje lub znajdował się w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą, - Głównego Urzędu Statystycznego z zapytaniem czy podmiot posiada nadany numer REGON. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miasta i Gminy oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, iż N nie figuruje w rejestrze ewidencji działalności gospodarczej, nie figurował i nie figuruje w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą. Kontrolujący nie stwierdzili aby ten podmiot figurował w KRS. Uznając za konieczne przesłuchanie w charakterze świadka J.G., zwrócono się też o przeprowadzenie tego dowodu. Przyczyna przedłużeń wskazana w zawiadomieniach, tj. konieczność wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności zakupu i sprzedaży towarów, w drodze zbadania rzetelności dokumentów znajdujących się u kontrahentów, w tym przesłuchania świadka, jest prawdziwa, gdyż dla zakończenia postępowania rzeczywiście niezbędne jest potwierdzenie rzetelności wykazanych w dokumentach strony transakcji zakupu i sprzedaży. Organ nie wskazywał z nazwiska osób, które ma zamiar przesłuchać kierując się charakterem sprawy – wszczętej na wniosek Prokuratury. Jednakże przed wyznaczonymi datami przesłuchania, strona była informowana, m.in. o osobie świadka., J.G. wezwany został w celu przesłuchania w charakterze świadka w dniach: [...] listopada 2010 r. i [...] grudnia 2010r. (świadek nie stawił się na przesłuchanie). W charakterze świadka wezwany został także na przesłuchanie w dniach: [...] lutego 2011 r. i [...] marca 2011 r. T.B.. Ponadto w dniu [...] marca 2011 r. zwrócono się do Dyrektora UKS z prośbą o przesłuchanie w charakterze świadka T.W.. Z korespondencji prowadzonej z Prokuraturą, na zlecenie której prowadzone są postępowania wobec "P" Sp. z o.o., jednoznacznie wynika, że Prokurator w chwili obecnej nie wyraził zgody na włączenie materiałów Prokuratury do akt sprawy. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wydanym na podstawie art. 140 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ kontroli skarbowej wyznaczył termin zakończenia postępowania kontrolnego na dzień [...] czerwca 2011 r., uzasadniając go koniecznością wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności zakupu i sprzedaży towarów, w tym grodzi, fryzów dębowych, methocelu, poprzez badanie rzetelności dokumentów znajdujących się u kontrahentów, a także przesłuchania świadka. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, podlegała zatem oddaleniu. Na wstępie należy rozstrzygnąć wniosek organu dotyczący odrzucenia wniesionej skargi. Jest on niezasadny, albowiem z regulacji art. 52 § 3 i § 4 wynika, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawach będących przedmiotem skargi, skargę na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania. W rozpoznawanej sprawie dotyczącej zarzucenia bezczynności Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej, zastosowanie ma regulacja z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej tj. ponaglenie, które ma charakter "środka zaskarżenia" w rozumieniu regulacji z art. 52 P.p.s.a., albowiem dopiero po skorzystaniu z tego środka zaskarżenia dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego (tak WSA w Łodzi w postanowieniu z 16 maja 2006, I SAB/Łd 1/06, podobnie NSA w wyroku z 17 lutego 2000 I SA/Łd 660/98, OPP 2001, nr 1, s. 59). Oznacza to, że w rozpoznawanych sprawach dotyczących bezczynności organów do których ma zastosowanie regulacja z art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, nie ma zastosowania regulacja z art. 52 § 4 P.p.s.a. a tym samym brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej (art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej). Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (art. 140 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). W rozpoznawanej sprawie, co nie budzi wątpliwości, organ nie dotrzymał terminu wynikającego z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże organ wywiązał się z obowiązku nałożonego na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadamiając stronę o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, przyczynę niedotrzymania terminu oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z analizy dokumentów załączonych do akt administracyjnych oraz faktów przedstawionych także w udzielonej odpowiedzi na skargę, wynika że przyczyną niedotrzymania terminu jest konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego. Taki obowiązek wynika z zasady prawdy obiektywnej uregulowanej w art. 122 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta została rozwinięta w regulacji art. 180, 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W rozpoznawanej sprawie istotne jest także to, że postępowanie zostało spowodowane przez Prokuraturę Rejonową, która nie wyraziła jeszcze zgody na włączenie posiadanych przez nią materiałów do akt sprawy. Ponadto organ z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstw karuzelowych zobowiązany jest do wykonania wielu czynności sprawdzających w firmach transportowych znajdujących się poza województwem lubuskim świadczących usługi przewozu towarów sprzedawanych przez skarżącą spółkę do firm mających siedzibę na terenie Czech. Nie uzyskano jeszcze wszystkich informacji, o które się zwrócono, należy zatem uznać, że stan faktyczny nie został jeszcze dokładnie wyjaśniony. Z wniesionej skargi wynika, że strona ma pretensje do organu, iż nie jest dokładnie informowana o prowadzonym postępowaniu. Organ nie ma takiego obowiązku aby składać stronie sprawozdanie z przeprowadzonych czynności, albowiem strona może zapoznać się z aktami postępowania. Na organ nie został także nałożony obowiązek informowania strony o tym jakie czynności zamierza on jeszcze podjąć. O podjętych już czynnościach strona jest zawiadamiana lub może się o nich dowiedzieć z akt prowadzonego postępowania. Z art. 140 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązek zawiadamiania o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie występuje także, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Długość trwania postępowania jest spowodowana koniecznością wykonania wielu czynności sprawdzających i kontrolnych u wielu podmiotów, jak również uzyskaniem informacji dotyczących podmiotów zagranicznych. Te czynności mają na celu ustalenie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług, w szczególności ustalenie czy wystąpiły przesłanki dotyczące "przestępstwa karuzelowego". Mając na uwadze powyższe sąd stwierdził, że organ nie był w bezczynności i na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Dariusz Skupień Joanna Wierchowicz Stefan Kowalczyk