I SAB/Go 31/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S.B. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej w całości uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń 2005r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie; 2. oddalić wniosek skarżącej o zwrot kosztów postępowania. I SAB/Go 31/10 UZASADNIENIE S.B. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej , zarzucając naruszenie art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym prowadzonym od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] dotyczącej podatku od towarów i usług za styczeń 2005 r. W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny. Dnia 26 lutego 2010r. K.B. – pełnomocnik skarżącej S.B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] dotyczącej podatku od towarów i usług za styczeń 2005r. Wniosek złożono na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i 6 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010r. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, które wpłynęło do organu faksem 16 czerwca 2010r. a oryginał dostarczono 17 czerwca 2010r. Pismem z [...] czerwca 2010r. skarżąca uzupełniła odwołanie. Pismo to nie było podpisane, wobec czego wezwano stronę o podpisanie go. Brak podpisu został uzupełniony 13 sierpnia 2010r. W dniu 29 czerwca 2010r. wpłynęło do organu uzupełnienie odwołania z [...] czerwca2010r., w którym Strona wskazała, iż w sprawie zachodzi przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] do nr [...] organ poinformował Stronę o swojej właściwości organu oraz treści art. 221 Ordynacji podatkowej oraz doręczył kserokopie ww. pism Ministrowi Finansów ponieważ były one do niego kierowane. 12 lipca 2010r. wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej pismo Strony z [...] lipca 2010r. w sprawie określenia organu właściwego do rozpatrzenia odwołań z [...].06.2010r. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...].06.2010r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dn. [...].01.2010r., które zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej przesłane do Ministra Finansów 15 lipca 2010r. Pismem z dnia [...] lipca 2010r. Dyrektor Izby skarbowej wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie załącznika ( pełnomocnictwa) do odwołania, na które skarżąca udzielił odpowiedzi [...] lipca 2010r. Ponadto w dniu 19 lipca 2010r. Strona złożyła w Izbie Skarbowej ponaglenie z dnia [...] lipca 2010r., które pismem z [...] lipca 2010r. (nr [...] do nr [...] i od nr [...] do nr [...]) zostało przesłane Ministrowi Finansów. Ten zaś postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. nr uznał je za nieuzasadnione. 20 lipca 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej otrzymał od Ministra Finansów (pisma Nr [...] z dnia [...] lipca 2010r.) oryginał wystąpienia Strony z dnia [...] czerwca 2010r. oraz oryginał wystąpienia Strony z dnia [...] lipca 2010r. wraz z załącznikami w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Ponieważ S.B. wniosła na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] stycznia 2010r. (pismem z dnia [...] marca 2010r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim i skarga ta wraz z aktami sprawy została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 1 kwietnia 2010r. , Dyrektor Izby Skarbowej w dniu 23 lipca 2010r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie akt sprawy. S.B.. W odpowiedzi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. poinformował, że w związku z wyznaczeniem terminów rozpraw w sprawach skarg K.B. i S.B. wypożyczenie akt administracyjnych nie będzie możliwe do czasu wydania orzeczeń kończących postępowanie sądowe. Pismem z [...] sierpnia 2010r. (od Nr [...] do Nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej udzielił odpowiedzi na wniosek Strony "o przesyłanie wszelkiej korespondencji na adres e-mail: [...] oraz informacji o wnoszeniu podań na adres e-mail organu podatkowego. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował Stronę, że odwołanie z dnia [...] czerwca 2010r. zostanie załatwione do dnia 4 października 2010r. Jako przyczynę niedochowania terminu organ wskazał na konieczność dalszej analizy akt sprawy w związku z otrzymaniem w dniu 20 lipca 2010r. z Ministerstwa Finansów wystąpienia S.B. i K.B. w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością oraz otrzymaniem w dniu 13 sierpnia 2010r. pisma z dnia [...] sierpnia 2010r. i odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2010r. W dniu 18 sierpnia 2010r. skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenie z [...] sierpnia 2010r., które Dyrektor Izby Skarbowej 25 sierpnia 2010r. przesłał Ministrowi Finansów. Postanowieniem z dnia [...] września 2010r. nr [...] Minister Finansów uznał ponaglenie za nieuzasadnione. W dniu 6 i 8 września 2010 r. do organu wpłynęły odpisy postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 26 sierpnia 2010r. w sprawach o sygn. akt I SA/Go 323/10, I SA/Go 324/10, I SA/Go 325/10, I SA/Go 326/10, którymi sąd zawiesił postępowania w sprawie ze skarg K.B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010r. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2005 r. Pismem z [...] września 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej ponownie zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie akt sprawy S.B., które otrzymał z sądu 22 września 2010r. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego informując jednocześnie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz poinformował skarżącą, że odwołanie z dnia [...] czerwca 2010r. zostanie załatwione do 2 listopada 2010r. Jako przyczynę Dyrektor Izby Skarbowej podał konieczność dokonania analizy akt sprawy, które wpłynęły do organu w dniu 22 września 2010r. z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim oraz konieczność umożliwienia Stronie wypowiedzenia się w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1 Ordynacji Podatkowej przez przekroczenie terminu do załatwienia spraw w postępowaniach odwoławczych z wniosków o wznowienie postępowań zakończonych prawomocnymi decyzjami z dn. [...].01.2010r. o sygn. [...] oraz [...] i wniosła o: 1. zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt. 2. zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w rozsądnym terminie. 3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych". W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że postępowanie prowadzone jest od ponad trzech miesięcy oraz, że zwróciła się z ponagleniem do organu wyższego stopnia. Zdaniem skarżącej zaniechanie poddania kontroli sądowej zachodzącej zwłoki organu wywołać może dalszą wielomiesięczną bezczynność. Podkreśliła, iż Sąd Administracyjny w postępowaniu zwykłym w wyrokach o sygn.: I SAB/Go 09/09, od I SAB/ Go 11/09 do I SAB/Go 15/09, od I SAB/Go 18/09 do l SAB/Go 24/09 a także w postępowaniach pierwszej instancji z wniosków o wznowienie postępowań potwierdził naruszenie terminów do załatwienia spraw w rozsądnym terminie prawomocnymi postanowieniami o sygn.: od I SAB/Go 04/10 do I SAB/Go 16/10. W dalszym ciągu uzasadnienia Strona Skarżąca podniosła, że do chwili złożenia skargi postępowania były w dalszym ciągu prowadzone, stronom nie doręczono zawiadomień o możliwości zapoznania się z materiałem postępowań przed wydaniem decyzji. Zdaniem skarżących Izba Skarbowa nie jest zainteresowana zakończeniem postępowań w rozsądnym terminie, a nadto termin ten może być wielokrotnie przedłużany z powodów abstrakcyjnych z przywołaniem przez organ ogólnej normy zawartej w art. 140 § 1 Ordynacji Podatkowej. Zdaniem skarżącej zwłoka organu w załatwieniu odwołania nie miała obiektywnych przesłanek usprawiedliwiających jej trwanie. Samo zadośćuczynienie przez organ obowiązkowi wynikającemu z normy zawartej w art. 140 § 1 O.P. nie wyklucza uznania skargi na bezczynność za zasadną. Nadto skarga na bezczynność może zostać uznana za zasadną, gdy wniesiona zostanie po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy który określa art. 139 § 1 Ordynacji Podatkowej, a który to termin w niniejszych sprawach wynosi dwa miesiące. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] listopada 2010r. poinformował Sąd o wydaniu [...] listopada 2010r. decyzji, której dotyczyła skarga na bezczynność oraz załączył kserokopię tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Z uwagi na to, że postępowanie którego dotyczyła skarga na bezczynność zostało zakończone wydaniem decyzji administracyjnej postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie należało umorzyć. Zgodnie z treścią art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Podobna jak w rozpoznawanej sprawie sytuacja była przedmiotem podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008r. - I OPS 6/08, w której stwierdzono, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (publ. ONSA i WSA 2009, nr 4, poz. 63). Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego ma charakter wiążący – art. 269 § 1 P.p. s.a. W rozpoznawanej sprawie wymaga rozstrzygnięcia wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Strona poniosła koszt sądowy w postaci uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu Organ, którego działania lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wymaga więc rozstrzygnięcia kwestia czy decyzja wydana przez organ była następstwem dokonanej przez organ autokontroli, czy też jej wydanie było wynikiem normalnie przeprowadzonego postępowania (tak też NSA w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010r. sygn. akt II FSK 339/10 publ. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 54 § 3 stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji. Jedyny warunek, jaki musi być spełniony, to uwzględnienie skargi w całości. Podkreśla się przy tym, że uwzględnienie skargi w całości oznacza uznanie za uzasadnione zarówno zarzuty oraz wnioski skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej (tak. Jan Paweł Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 185 teza 7). W przypadku gdy decyzja zostaje wydana na podstawie "autokontroli" przepis art. 54 § 3 P.p.s.a., powinien być powołany w decyzji zgodnie z art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2008r., sygn. akt II OSK 123/07, Lex nr 468729). W rozpoznawanej sprawie organ nie uznał wniesionej przez stronę skargi. W wydanej decyzji z [...] listopada 2010r. nr [...] nie wskazano jako podstawy jej wydania art. 54 § 3 P.p.s.a. Organ konsekwentnie kwestionował stanowisko strony o pozostawaniu w bezczynności. Nie można zatem uznać, aby w tej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 54 § 3 P.p.s.a., albowiem została ona uzależniona wyłącznie od uznania organu, który samodzielnie decyduje o uwzględnieniu skargi w tym trybie. Nie można zatem przyjąć, w sytuacji gdy organ zaprzecza by jego zamiarem było uznanie skargi, iż decyzja wydana została w ramach autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Zatem stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie decyzja z [...] listopada 2010r. , nie została wydana w wyniku autokontroli, lecz wskutek dopełnienia wszystkich czynności, mających na celu ustalenie stanu faktycznego umożliwiającego rozpoznanie wniesionego odwołania. Ponieważ w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 54 § 3 P.p.s.a. dająca podstawę do zasądzenia poniesionych przez stronę kosztów postępowania, a nie wystąpiły także podstawy z art. 200 P.p.s.a., złożony w tym zakresie wniosek należało oddalić. Sąd w tym zakresie podzielił pogląd zaprezentowany przez M. Niezgodkę-Medek (w P.p.s.a. Komentarz II wydanie s. 513), że poza przypadkami wskazanymi w art. 201 P.p.s.a. nie ma podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów od organu na rzecz skarżącego, gdy postępowanie sądowoadministracyjne zostanie umorzone z innych powodów – art. 161 § 1. W rozpoznawanym postępowaniu zostało umorzone na skutek wydania przez organ aktu, co do którego została wniesiona przez skarżącą skarga na bezczynność. W rozstrzygnięciu dotyczącym zagadnienia kosztów postępowania nie można dokonywać analizy, czy organ wydając decyzję pozostawał w bezczynności, gdyż ta kwestia może być jedynie rozstrzygnięta w orzeczeniu merytorycznym (wyrok). Na marginesie, należy podkreślić, że Organ uzasadnił przyczynę, przedłużenia terminów do załatwienia sprawy, które spełniały wymogi z art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej. Z treści tej regulacji wynika, że do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz albo z przyczyn niezależnych od organu. Do okresów spowodowanych z winy strony należy zaliczyć brak formalny pisma z dnia [...] czerwca 2010r. , będącego uzupełnieniem wniesionego [...] czerwca 2010r. odwołania, polegającego na braku podpisu, uzupełniony dopiero w piśmie, które wpłynęło do organu 13 sierpnia 2010r. Natomiast do przyczyn niezależnych od organu należy, pozostawanie w tutejszym sądzie akt mających znaczenie dla rozpoznania odwołania, nadesłanych do wniesionej przez stronę skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010r. Zwrot tych akt nastąpił 22 września 2010r. Zatem po uzupełnieniu braków formalnych przez stronę oraz po otrzymaniu akt z sądu, organ wydał decyzję z zachowaniem terminu wynikającego z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę, należało orzec jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Skupień /-/ J. Grzęda /-/ J. Wierchowicz