I SAB/Go 38/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień(spr.) Protokolant Specjalista Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi S.B. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] r. nr [...], dotyczącej podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. postanawia 1. Umorzyć postępowanie. 2. Oddalić wniosek strony skarżącej o zwrot kosztów postępowania. S.B. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym prowadzonym od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] dotyczącej podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny. Dnia [...] lutego 2010 r. K.B. – pełnomocnik skarżącej S.B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] dotyczącej podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r. Wniosek złożono na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 i 6 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, które wpłynęło do organu 17 czerwca 2010 r. Pismem z [...] czerwca 2010 r. skarżąca uzupełniła odwołanie. Pismo to nie było jednak podpisane, wobec czego stronę wezwano o jego podpisanie. Brak podpisu został uzupełniony 13 sierpnia 2010 r. W dniu 29 czerwca 2010 r. wpłynęło do organu "uzupełnienie odwołań z dn. [...].06.2010 r....", gdzie Strona podnosiła, iż w sprawie zachodzi przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] do nr [...] organ poinformował Stronę o swojej właściwości organu oraz treści art. 221 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie pismem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] do nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej przesłał w załączeniu kserokopie w/w pism do Ministra Finansów ponieważ były one kierowane przez Stronę do Ministra Finansów za pośrednictwem Izby Skarbowej. W dniu [...] lipca 2010 r. wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej pismo Strony z dnia [...] lipca 2010r. "w sprawie określenia organu właściwego do rozpatrzenia odwołań z dn. [...].06.2010 r. od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dn. [...].06.2010 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dn. [...].01.2010 r.", które zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej przesłane do Ministra Finansów. [...] lipca 2010 r. nr [...] do nr [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby skarbowej wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie załącznika ( pełnomocnictwa) do odwołania. W dniu [...] lipca 2010r. Strona udzieliła odpowiedzi na w/w wezwanie z dnia [...] lipca 2010r. Ponadto w dniu 19 lipca 2010 r. Strona złożyła w Izbie Skarbowej ponaglenie z dnia [...] lipca 2010 r., które za pismem z dnia [...] lipca 2010 r. od nr [...] do nr [...] i od nr [...] do nr [...] zostało przesłane przez Dyrektora Izby Skarbowej do Ministra Finansów. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Minister Finansów uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Ponadto w dniu [...] lipca 2010 r., za pismem Ministra Finansów Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., do organu wpłynął oryginał wystąpienia Strony z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz oryginał wystąpienia Strony z dnia [...] lipca 2010 r. wraz z załącznikami. W/w wystąpienia zostały przekazane Dyrektorowi Izby Skarbowej przez Ministra Finansów w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością, gdzie wskazano na toczące się przed Dyrektorem Izby Skarbowej postępowanie odwoławcze w sprawie wznowienia postępowania. Strona na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. wniosła (pismem z dnia [...] marca 2010 r.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Skarga z aktami sprawy została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 1 kwietnia 2010 r. w związku z czym organ, pismem procesowym z dnia [...] lipca 2010 r. od nr [...] do nr [...], zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie akt sprawy S.B.. W odpowiedzi pismem z dnia [...] lipca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim poinformował, żez uwagi na wyznaczenie terminów rozpraw w sprawach ze skarg K.B., wypożyczenie akt administracyjnych nie jest możliwe do czasu wydania orzeczeń kończących postępowanie. Ponadto pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. od Nr [...] do Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej udzielił odpowiedzi na wniosek Strony "o przesyłanie wszelkiej korespondencji na adres e-mail: [...] oraz informacji o wnoszeniu podań na adres e-mail organu podatkowego. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. od nr [...] do nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej poinformował Stronę, że odwołanie z dnia [...] czerwca 2010 r. zostanie załatwione do dnia 4 października 2010 r. Jako przyczynę niedochowania terminu organ wskazał na dalszą analizę akt sprawy w związku z otrzymaniem w dniu 20 lipca 2010r. z Ministerstwa Finansów wystąpienia S.B. i K.B. w celu rozpatrzenia zgodnie z właściwością oraz otrzymaniem w dniu 13 sierpnia 2010 r. pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r. i odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2010r. W dniu 18 sierpnia 2010 r. skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej ponaglenie z dnia [...] sierpnia 2010 r., które pismem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] zostało przesłane Ministrowi Finansów. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Minister Finansów uznał je za nieuzasadnione. W dniu 6 i 8 września 2010 r. do organu wpłynęły odpisy postanowień z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawach o sygn. akt I SA/Go 323/10, I SA/Go 324/10, I SA/Go 325/10, I SA/Go 326/10, którymi Sąd zawiesił postępowania w sprawie ze skargi K.B. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2005 r. Pismem z [...] września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej ponownie zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie akt sprawy S.B., które otrzymał z sądu 22 września 2010 r. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego informując jednocześnie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz poinformował skarżącą, że odwołanie z dnia [...] czerwca 2010 r. zostanie załatwione do 2 listopada 2010 r. Jako przyczynę Dyrektor Izby Skarbowej podał konieczność dokonania analizy akt sprawy, które wpłynęły do organu w dniu 22 września 2010 r. z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim oraz konieczność umożliwienia Stronie wypowiedzenia się w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W złożonej skardze na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 121 § 1, art. 125, art. 139 § 1 Ordynacji Podatkowej przez przekroczenie terminu do załatwienia spraw w postępowaniach odwoławczych z wniosków o wznowienie postępowań zakończonych prawomocnymi decyzjami z dn. [...].01.2010 r. o sygn. [...] i wniósł o: 1. Zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt. 2. Zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do ukarania dyscyplinarnego pracowników winnych niezałatwienia sprawy w rozsądnym terminie. 3. Zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych". W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że "postępowanie prowadzone jest od ponad trzech miesięcy oraz, że zwrócił się z ponagleniem do organu wyższego stopnia. Zdaniem skarżącej zaniechanie poddania kontroli sądowej zachodzącej zwłoki organu wywołać może dalszą wielomiesięczną bezczynność. Podkreśliła, iż Sąd Administracyjny w postępowaniu zwykłym w wyrokach o sygn.: I SAB/Go 09/09, od I SAB/ Go 11/09 do I SAB/Go 15/09, od I SAB/Go 18/09 do l SAB/Go 24/09 a także w postępowaniach pierwszej instancji z wniosków o wznowienie postępowań potwierdził naruszenie terminów do załatwienia spraw w rozsądnym terminie prawomocnymi postanowieniami o sygn.: od I SAB/Go 04/10 do I SAB/Go 16/10. W dalszym ciągu uzasadnienia Strona Skarżąca podniosła, że do chwili złożenia skargi postępowania były w dalszym ciągu prowadzone, stronom nie doręczono zawiadomień o możliwości zapoznania się z materiałem postępowań przed wydaniem decyzji. Zdaniem skarżących Izba Skarbowa nie jest zainteresowana zakończeniem postępowań w rozsądnym terminie, a nadto termin ten może być wielokrotnie przedłużany z powodów abstrakcyjnych z przywołaniem przez organ ogólnej normy zawartej w art. 140 § 1 Ordynacji Podatkowej. Zdaniem skarżącej zwłoka organu w załatwieniu odwołania nie miała obiektywnych przesłanek usprawiedliwiających jej trwanie. Samo zadośćuczynienie przez organ obowiązkowi wynikającemu z normy zawartej w art. 140 § 1 O.P. nie wyklucza uznania skargi na bezczynność za zasadną. Nadto skarga na bezczynność może zostać uznana za zasadną, gdy wniesiona zostanie po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy który określa art. 139 § 1 Ordynacji Podatkowej, a który to termin w niniejszych sprawach wynosi dwa miesiące. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] listopada 2010 r. poinformował Sąd o wydaniu [...] listopada 2010 r. decyzji, której dotyczyła skarga na bezczynność oraz załaczył kserokopię tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W zaistniałych przedstawionych wyżej okolicznościach postępowanie należało umorzyć. Zgodnie z treścią art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie po wniesieniu skargi a przed wydaniem orzeczenia została wydana decyzja o której wydanie strona wnosiła. Sąd rozpoznający sprawę podzielił pogląd zaprezentowany w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 6/08 (publ. ONSA i WSA 2009, nr 4 poz. 1063), w której między innymi stwierdzono, że postępowanie sądowo administracyjne staje się bezprzedmiotowe jeżeli w jego toku wystąpiło zdarzenie, w następstwie którego przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, ze przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W tej sprawie żądanie obejmowało zobowiązanie przez Sąd organu do wydania decyzji co znajduje podstawę w art. 149 P.p.s.a. Podkreślić należy, że po wydaniu decyzji, która była przedmiotem żądania strony Sąd nie może już zastosować regulacji z art. 149 P.p.s.a. a postępowanie staje się z uwagi na brak jego przedmiotu bezprzedmiotowe. W rozpoznawanej sprawie pozostała do rozstrzygnięcia kwestia dotycząca złożonego przez stronę wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. Strona poniosła w tej sprawie koszt sądowy w postaci uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu Organ, którego działania lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zatem należy rozstrzygnąć, czy wydana przez organ decyzja była następstwem dokonania przez organ autokontroli, czy też jej wydanie było wynikiem normalnie przeprowadzonego postępowania (tak też NSA w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt II FSK 339/10 publ. W Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 54 § 3 stanowi samoistną podstawę prawną do dokonania autokontroli przez organ administracji. Jedyny warunek, jaki musi być spełniony, to uwzględnienie skargi w całości. Podkreśla się przy tym, że uwzględnienie skargi w całości oznacza uznanie za uzasadnione zarówno zarzuty oraz wnioski skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej (tak. Jan Paweł Towno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2008, str. 185 teza 7). W przypadku gdy decyzja zostaje wydana na podstawie "autokontroli" przepis art. 54 § 3 P.p.s.a., powinien być powołany w decyzji zgodnie z art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2008r., sygn. akt II OSK 123/07, Lex nr 468729). W rozpoznawanej sprawie organ nie uznał wniesionej przez stronę skargi. W wydanej decyzji z [...] listopada 2010 r. nr [...] nie wskazano jako podstawy jej wydania art. 54 § 3 P.p.s.a. Organ konsekwentnie kwestionował stanowisko strony o pozostawaniu w bezczynności. Nie można zatem uznać, aby w tej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 54 § 3 P.p.s.a., albowiem została ona uzależniona wyłącznie od uznania organu, który samodzielnie decyduje o uwzględnieniu skargi w tym trybie. Nie można zatem przyjąć, w sytuacji gdy organ zaprzecza by jego zamiarem było uznanie skargi, iż decyzja wydana została w ramach autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Zatem stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie decyzja z [...] listopada 2010 r. , nie została wydana w wyniku autokontroli, lecz wskutek dopełnienia wszystkich czynności, mających na celu ustalenie stanu faktycznego umożliwiającego rozpoznanie wniesionego odwołania. Ponieważ w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 54 § 3 P.p.s.a. dająca podstawę do zasądzenia poniesionych przez stronę kosztów postępowania, a nie wystąpiły także podstawy z art. 200 P.p.s.a., złożony w tym zakresie wniosek należało oddalić. Sąd w tym zakresie podzielił pogląd zaprezentowany przez M. Niezgodkę-Medek (w P.p.s.a. Komentarz II wydanie s. 513), że poza przypadkami wskazanymi w art. 201 P.p.s.a. nie ma podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów od organu na rzecz skarżącego, gdy postępowanie sądowoadministracyjne zostanie umorzone z innych powodów – art. 161 § 1. W rozpoznawanym postępowaniu zostało umorzone na skutek wydania przez organ aktu, co do którego została wniesiona przez skarżącą skarga na bezczynność. W rozstrzygnięciu dotyczącym zagadnienia kosztów postępowania nie można dokonywać analizy, czy organ wydając decyzję pozostawał w bezczynności, gdyż ta kwestia może być jedynie rozstrzygnięta w orzeczeniu merytorycznym (wyrok). Na marginesie, należy podkreślić, że Organ uzasadnił przyczynę, przedłużenia terminów do załatwienia sprawy, które spełniały wymogi z art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej. Z treści tej regulacji wynika, że do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz albo z przyczyn niezależnych od organu. Do okresów spowodowanych z winy strony należy zaliczyć brak formalny pisma z dnia [...] czerwca 2010 r. , będącego uzupełnieniem wniesionego [...] czerwca 2010 r. odwołania, polegającego na braku podpisu, uzupełniony dopiero w piśmie, które wpłynęło do organu 13 sierpnia 2010 r. Natomiast do przyczyn niezależnych od organu należy, pozostawanie w tutejszym sądzie akt mających znaczenie dla rozpoznania odwołania, nadesłanych do wniesionej przez stronę skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r. Zwrot tych akt nastąpił 22 września 2010 r. Zatem po uzupełnieniu braków formalnych przez stronę oraz po otrzymaniu akt z sądu, organ wydał decyzję z zachowaniem terminu wynikającego z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane interpretacje przepisów art. 149, art. 161 § 1 pkt 3, art. 54 § 3 oraz art. 201 § 1P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia. Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Dariusz Skupień A. Juszczyk-Wiśniewska Jacek Niedzielski