II SA/Go 1009/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych z rejestru mieszkańców miasta. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2016r., znak [...] Wojewoda - po rozpatrzeniu odwołania M.S. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] orzekającej o odmowie udostępnienia z rejestru mieszkańców miasta danych osobowych D.K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. M.S. wystąpił do Urzędu Miasta o udostępnienie danych adresowych dotyczących D.K., tj. adresu zameldowania na pobyt stały i czasowy oraz nr PESEL. We wniosku wskazano imię i nazwisko osoby, o której dane występowano oraz NIP i REGON. W uzasadnieniu wnioskodawca powołał się na zarządzenie Sądu z dnia [...] kwietnia 2016 r. o zwrocie pozwu z którego wynikało, że konieczne jest wskazanie adresu zamieszkania pozwanego – D.K.. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. M.S. został wezwany do przedstawienia dodatkowych danych D.K.. Jednocześnie poinformowano stronę, że organ ewidencji ludności nie ma możliwości zidentyfikowania osoby na podstawie danych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. wnioskodawca nie podał dodatkowych danych, zarzucając organowi, że został wezwany do przedstawienia danych, które są znane organowi z urzędu, a informacja o braku dostępu Wydziału Spraw Obywatelskich do katalogu CEiDG w części niejawnej jest nieprawdziwa. Jednocześnie poinformował, iż wystąpił z pismem do Wydziału Obsługi Inwestora i Biznesu Urzędu Miasta o udostępnienie Wydziałowi Spraw Obywatelskich posiadanych danych dotyczących D.K.. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Dyrektor Wydziału Obsługi Inwestora i Biznesu Urzędu Miasta przekazał do wiadomości Wydziału Spraw Obywatelskich pismo adresowane do M.S.. W ww. piśmie wskazano, iż zgodnie z dyspozycją art. 37 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584) wszelkich informacji na temat przedsiębiorców udziela Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 47 ust.3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz.722 ze zm. – dalej jako u.e.l.) i art. 104 § 1 k.p.a. odmówił M.S. udostępnienia z rejestru mieszkańców miasta danych osobowych D.K.. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wniosek o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców oprócz imienia i nazwiska osoby, której zapytanie dotyczy winien zawierać dodatkowe dane takie, które pozwolą organowi ewidencji ludności jednoznacznie ustalić tożsamość osoby, której dane ma udostępnić. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca M.S. nie podał dodatkowych danych osobowych, które pozwoliłyby wyszczególnić poszukiwaną osobę z rejestru mieszkańców. Wskazane we wniosku dodatkowe informacje tj. numer NIP, numer REGON oraz dane zawarte w załączonym do wniosku wypisie z CEiDG nie były wystarczające do zidentyfikowania przez organ ewidencji ludności poszukiwanej osoby, ponieważ takie dane nie są gromadzone w rejestrze mieszkańców. Samo wskazanie imienia i nazwiska jest niewystarczające do wyodrębnienia właściwej osoby ze zbioru, a wnioskodawca w zakreślonym przez organ terminie nie uzupełnił wniosku. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.S., zarzucając, że naruszony został przepis art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności poprzez odmowę udostępnienia danych z rejestru mieszkańców pomimo spełnienia przez wnioskodawcę wymogów ustawowych. Ponadto zarzucił organowi błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na bezpodstawnym pominięciu przedstawionych we wniosku dodatkowych danych identyfikujących D.K., tj. jego numer NIP oraz REGON. Wskazaną na wstępie decyzją, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2016 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że zasady udostępniania danych z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców zostały uregulowane w rozdziale 6 u.e.l. Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3 wskazanego aktu prawa dane mogą być udostępnione m.in. osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny oraz innym osobom i podmiotom, jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą. Udostępnienie danych jest możliwe jedynie w przypadku wyraźnego zidentyfikowania poszukiwanej osoby, albowiem wykazany interes prawny w uzyskaniu danych musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Dokładne zidentyfikowanie poszukiwanej osoby następuje w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę dodatkowe, bliższe dane dotyczące wnioskowanej osoby. Ciężar zaś wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę, stąd niewłaściwe wywiązanie się z tego obowiązku prowadzi do odmowy udostępnienia danych. Wynika to z faktu, że działaniu polegającemu na udostępnieniu danych z rejestru mieszkańców ustawodawca przypisał charakter czynności technicznej odpowiadającej od strony przedmiotowej sposobowi sformułowania wniosku, po dokonaniu jego kontroli pod względem spełnienia przewidzianych w ustawie warunków dopuszczalności udostępnienia danych. Organ odwoławczy wskazał, że M.S. nie podał takich bliższych danych, które pozwoliłyby wyszczególnić poszukiwaną osobę. Wskazane przez wnioskodawcę dodatkowe informacje tj. NIP oraz REGON okazały się niewystarczające, ponieważ dane te zgodnie z treścią art. 8 u.e.l. nie są gromadzone w rejestrze mieszkańców. Wojewoda nie zgodził się z zarzutem wnioskodawcy, że organ sam powinien dążyć do uzyskania danych osoby. Organ I instancji nie był zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu uzyskania dodatkowych danych osoby wskazanej we wniosku, gdyż uwiarygodnienie interesu prawnego, którego elementem jest indywidualizacja, należy do osoby, która domaga się udostępnienia danych. W związku z tym, iż wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych informacji, takich jak ostatnie znane miejsce zamieszkania, data urodzenia, miejsce urodzenia, czy nr PESEL, organ I instancji. nie mógł jednoznacznie wyodrębnić osoby z rejestru mieszkańców miasta, a tym samym istniała obawa, że zostaną przekazane dane dotyczące innej osoby niż wskazana we wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył M.S., zarzucając zaskarżonej decyzji powielenie wszystkich błędów zawartych w decyzji organu I Instancji, tj. 1) naruszenie przepisu art. 46 ust. 2 pkt 1 u.e.l. poprzez odmowę udostępnienia danych z rejestru mieszkańców pomimo spełnienia przez wnioskodawcę wymogów ustawowych, 2) błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na bezpodstawnym pominięciu przedstawionych we wniosku dodatkowych danych identyfikujących D.K., tj. jego numer NIP oraz REGON. Ponadto skarżący wskazał, iż naruszone zostało prawo procesowe poprzez niezastosowanie art. 76 a § 1 k.p.a. polegające na niezażądaniu od Urzędu Skarbowego oraz CEIDG danych potrzebnych do identyfikacji D.K., co spowodowało naruszenie także art. 7 k.p.a. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2016. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja Wojewody z dnia [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2016r., którą odmówiono skarżącemu udostępnienia danych osobowych D.K.. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. 2016. 722, ze zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 2 tej ustawy, dane, o których mowa w ust. 1, to jest z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, mogą być udostępnione, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Natomiast przepis art. 47 ust. 3 ustawy stanowi, że organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie danych odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46, a zatem także w przypadku, gdy strona nie wykazała interesu prawnego w otrzymaniu danych. W rozpatrywanej sprawie skarżący uzasadniając potrzebę uzyskania danych adresowych D.K. wskazał, że są one niezbędne w związku ze zamiarem wszczęcia postępowania sądowego. Jak wynika z treści zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji przyczyną odmowy udostępnienia żądanych danych było nieskonkretyzowanie przez skarżącego względem której z figurujących w rejestrze PESEL osób o imieniu i nazwisku D.K., legitymuje się interesem prawnym. Zdaniem organów niewykazanie danych personalnych poszukiwanej osoby pozwalających na jej jednoznaczne odnalezienie w rejestrze PESEL jest równoznaczne z brakiem wykazania interesu prawnego. Powyższe stanowisko organów znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyroki NSA z dnia 15 lipca 2011r., II OSK 2368/10, LEX nr 1083636 i z dnia 14 października 2014r., II OSK 824/13, LEX nr 1598457), gdzie wskazuje się, że w sytuacji gdy strona nie wykaże odatkowych danych umożliwiających wyodrębnienie z danego rejestru osoby, której dotyczy wniosek, to uznać należy, że nie wykaże względem której, z wielu figurujących w tym zbiorze osób o wskazanych danych posiada interes prawny uprawniający do uzyskania wnioskowanej informacji. Trafnie zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznały organy, że zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia skarżącemu danych osobowych osoby wymienionej we wniosku, albowiem skarżący nie przedstawił informacji, na podstawie których osobę tę można było zindywidualizować. Nie można podzielić stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze, że wskazane przez niego dane tj. NIP i REGON pozwalały zidentyfikować poszukiwaną osobę. Jak bowiem wskazał organ, dane nie znajdują się w zbiorze PESEL, a przepisy ustawy o ewidencji ludności nie zawierają umocowania dla organu do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania czy też poszukiwania danych z innych źródeł niż zbiór PESEL. Organ nie był zatem zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osoby wskazanej we wniosku, albowiem ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę, co wynika z użytego w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności sformułowania "wykażą". Wynika to z faktu, że działaniu polegającemu na udostępnieniu danych ze zbioru PESEL ustawodawca przypisał charakter czynności technicznej odpowiadającej od strony przedmiotowej sposobowi sformułowania wniosku, po dokonaniu jego kontroli pod względem spełnienia przewidzianych w ustawie warunków dopuszczalności udostępnienia danych. W postępowaniu tym organ opiera się na określonych przez wnioskodawcę kryteriach wyszukiwania. Powyższe związanie sprawia, że w sytuacji, gdy wskazane przez wnioskodawcę kryteria wyszukiwania oparte na wskazaniu imienia i nazwiska nie prowadzą do zindywidualizowania osoby poszukiwanej, a jednocześnie nie jest możliwa filtracja wyników oparta na uwzględnieniu przy wyszukiwaniu innych informacji odnoszących się do danych osobowych osoby poszukiwanej (np. data urodzenia, miejsce urodzenia, nazwisko rodowe), to organ nie jest uprawniony do pojęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia takiej osoby np. na podstawie NIP i REGON, gdyż wykracza to poza przyznane mu kompetencje. Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na marginesie tylko Sąd pozwala sobie na zwrócenie uwagi na zmianę stanu prawnego, a mianowicie nowelizację ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (k.p.c.), która to nowelizacja weszła w życie z dniem 8 września 2016 r. W art. 133 k.p.c. regulującym sposoby doręczeń, znowelizowano brzmienie § 2a w następujący sposób: "pisma procesowe dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego albo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), doręcza się na adres udostępniany w rejestrze albo CEIDG, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. Jeżeli ostatni udostępniony adres został wykreślony jako niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy i nie zgłoszono wniosku o wpis nowego adresu, który podlegałby udostępnieniu, adres wykreślony jest uważany za adres udostępniony w rejestrze albo CEIDG." Zmiana ta wypełniła istniejącą wcześniej lukę prawną, gdyż przed nowelizacją, pisma sądowe dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą powinny być doręczane na adres miejsca zamieszkania tych osób (nie zaś na adres prowadzenia działalności gospodarczej), co w praktyce, powodowało trudności dla wierzyciela, który chcąc pozywać swojego kontrahenta (np. o zapłatę) w pozwie podawał adres miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (znany z faktury). Po tej zmianie skarżący nie musi zatem dysponować wnioskowanym adresem zamieszkania, aby skutecznie pozwać D.K..