II SA/Go 1018/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego zażalenia oraz do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego zażalenia oraz do uiszczenia wpisu od zażalenia . Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Zarząd Województwa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania wynikającego z umowy o dofinansowanie projektu nr [...]. Wniesioną na powyższą decyzję skargę B.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r. odrzucił jako złożoną po terminie. Na postanowienie skarżąca złożyła zażalenie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 stycznia 2016 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego w kwocie 100 zł i do usunięcia w tym samym terminie braku formalnego zażalenia poprzez złożenie 1 odpisu zażalenia. Przesyłka zawierająca w/w wezwania, przesłana na adres skarżącej podany w skardze, została zwrócona z adnotacją ,,zwrot nie podjęto w terminie" i na podstawie zarządzenia z dnia 15 lutego 2016 r. została uznana zgodnie z treścią art. 73 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 , dalej jako p.p.s.a.) za doręczoną skutecznie w dniu 1 lutego 2016 r. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił zażalenie B.K. z uwagi na nieuiszczenie wpisu i nieusunięcie braku formalnego zażalenia. Przesyłka zawierająca odpis w/w postanowienia także została zwrócona jako niepodjęta i uznano ją za skutecznie doręczoną z dniem 7 marca 2016 r. (zarządzenie z dnia 24 marca 2016 r.). Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu) B.K. złożyła do tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia i uiszczenia wpisu od zażalenia. Skarżąca podała, iż oczekując na rozstrzygnięcie w sprawie złożonego przez nią zażalenia skontaktowała się telefonicznie z sekretariatem tutejszego Sądu i wówczas dowiedziała się o skierowanym do niej wezwaniu o usuniecie braków formalnych zażalenia i o odrzuceniu przez Sąd zażalenia jako złożonego nieskutecznie. Skarżąca podała, iż nie otrzymała żadnego powiadomienia o korespondencji do odebrania. Na poczcie poinformowano ją, iż przesyłki do niej adresowane zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia i wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia były awizowane. Skarżąca podała, iż wskazany przez nią adres do korespondencji to adres biura spółki, gdzie jest codziennie, a nie znalazła tam żadnej informacji o korespondencji do odbioru, ani też o okolicznościach takich nie informowali jej pracownicy. Skarżąca wskazała na istotne skutki finansowe wynikające z zaskarżonej przez nią decyzji. Na wezwanie Sądu skarżąca podała, iż rozmowę telefoniczną z pracownikiem sekretariatu Sądu, podczas której powzięła wiadomość o odrzuceniu jej zażalenia i wcześniejszym wezwaniu do usunięcia braku formalnego zażalenia oraz wezwaniu do uiszczenia wpisu, odbyła w dniu 22 kwietnia 2016 r. W dniu 25 kwietnia 2016 r. udała się na pocztę celem sprawdzenia okoliczności doręczenia jej przedmiotowych przesyłek, gdzie nie udzielono jej informacji jaki listonosz dokonywał doręczenia, gdyż taka ewidencja nie jest prowadzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnosząc o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia oraz do uiszczenia wpisu od zażalenia dochowała wszystkich w/w wymogów umożliwiając Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Niezawinione uchybienie terminu, o którym mowa w art. 88 § 1 p.p.s.a., ma miejsce wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97). Jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu czynności procesowej skarżąca wskazała brak informacji o pozostawieniu przez doręczyciela awizowanej przesyłki do odbioru w placówce pocztowej (brak pozostawienia awiza). W ocenie Sądu wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak uprawdopodobnienia w sposób wystarczający okoliczności, które miałyby wyłączyć jej winę w niedochowaniu terminu do usunięcia braku formalnego zażalenia i do uiszczenia wpisu od zażalenia. Z analizy znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy przesyłki adresowanej do skarżącej, a zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia oraz do uiszczenia wpisu od zażalenia wynika, iż była ona dwukrotnie awizowana: w dniu 18 stycznia i powtórnie w dniu 26 stycznia 2016 r., o czym zawiadomienie doręczyciel pozostawił w skrzynce do doręczenia korespondencji. Na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdują się stosowne adnotacje doręczyciela (pieczątki daty awizowania, ,,awizo powtórne", zaznaczenie gdzie pozostawiono informację o możliwości odbioru przesyłki i gdzie przesyłka może zostać odebrana) w tym zakresie, potwierdzone jego podpisem (parafką). Stąd po bezskutecznym upływie terminu do odbioru w/w przesyłki została ona zwrócona nadawcy tj. Sądowi z adnotacją ,,Zwrot nie podjęto w terminie". Zatem Sąd w świetle treści art. 73 p.p.s.a. miał podstawę do uznania przedmiotowej przesyłki za skutecznie doręczoną. Zgodnie bowiem z jego treścią w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 (doręczenie osobiście lub w sposób zastępczy), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Na tej podstawie w oparciu o art. 73 § 4 p.p.s.a. Sąd uznał, iż skutek doręczenia skarżącej przesyłki nastąpił z dniem 1 lutego 2016 r., a tym samym termin do usunięcia braków formalnych zażalenia i uiszczenia wpisu upływał z dniem 8 lutego 2016 r. W tym miejscu należy wskazać, że domniemanie doręczenia wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone. Taka sytuacja jest dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia, a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 p.p.s.a., mimo że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. By jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować argumentem w postaci skutecznie przeprowadzonej reklamacji usług pocztowych w oparciu o zasady określone w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji i Administracji z 26 listopada 2013 r. w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1468). W ocenie Sądu w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie stanowi samo oświadczenie strony o braku awizo. Twierdzenia strony skarżącej w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały poparte żadnymi dowodami. Innymi słowy, zwykłe oświadczenie strony, że awizo nie zostało pozostawione lub zaginęło nie jest wystarczające do obalenia domniemania doręczenia przesyłki w trybie awizo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2015 r. sygn. akt II OZ 863/15). W tym stanie rzeczy uznać należy, że analizowana tu przesłanka, warunkująca dopuszczalność przywrócenia uchybionego terminu, nie została spełniona. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji