II SA/Go 1025/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-02-23
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie informacji o przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jeśli strona kwestionuje ustalenia faktyczne i sprawa o wykroczenie nie została jeszcze prawomocnie zakończona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, powinien zawiesić postępowanie, jeśli strona kwestionuje ustalenia faktyczne dotyczące przekroczenia prędkości i sprawa o wykroczenie nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny. Rozstrzygnięcie sądu karnego w sprawie o wykroczenie stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania administracyjnego, a jego pominięcie narusza zasady prawdy obiektywnej i ekonomiki procesowej.Stan faktyczny
Skarżący Ł.W. został poinformowany przez Komendanta Powiatowego Policji o przekroczeniu prędkości o 53 km/h na obszarze zabudowanym i odmówił przyjęcia mandatu. Starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, podnosząc błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów Konstytucji, a także załączył wyrok Sądu Rejonowego, który ustalił, że jechał z prędkością 100 km/h (przekroczenie o 50 km/h).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Ł.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Komendant Powiatowy Policji zawiadomił Starostwo Powiatowe o tym, że w dniu [...] marca 2016 r. w miejscowości [...] Ł.W. kierując samochodem osobowym popełnił czyn o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ. U. z 2012 r. poz. 1137), dopuszczając się przekroczenia prędkości o 53 km/h (podczas kontroli drogowej nie posadał dokumentu prawa jazdy).
Następnie w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego KPP poinformował organ, że z uwagi na odmowę przyjęcia mandatu karnego przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające, które zakończyło się w dniu [...] kwietnia 2016r. skierowaniem przeciwko Ł.W. wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego.
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Ł.W. zwrócił się do Starostwa Powiatowego o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ w jego ocenie rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy. Podał, że kwestionuje ustalenia Policji, dlatego zaskarżył wydany w sprawie wyrok zaoczny, a w przypadku uznania jego racji zatrzymanie prawa jazdy będzie niezasadne. W ocenie skarżącego ustalenia postępowania karnego będą miały znaczenie dla toczącego się postępowania.
Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Starosta postanowił zatrzymać Ł.W. prawo jazdy kat. BCE nr [...], seria i nr druku [...] z dnia [...] listopada 2010 r. wydane przez Starostę na okres 3 miesięcy od dnia zatrzymania dokumentu prawa jazdy, ponieważ kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, z zastrzeżeniem, że w.w. okres rozpocznie bieg w dniu zwrotu dokumentu. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Orzeczenie wydane zostało na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c i 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ.U. z 2016 r. poz. 627), w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (DZ.U. z 2012 r. poz. 1137).
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 7 kwietnia 2016 r. z Komendy Powiatowej Policji wpłynęła informacja z dnia [...] marca 2016 r. o przekroczeniu przez Ł.W. prędkości jazdy na obszarze zabudowanym o 53 km/h.
Dalej organ wskazał na przepis art. 102 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Jednocześnie organ ponowił wezwanie Ł.W. do zwrotu prawa jazdy, ponieważ dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Od powyższej decyzji Ł.W. wniósł odwołanie. Skarżący podniósł, że kwestionuje ustalenia Policji, na których opiera się zaskarżona decyzja, zaskarżył wydany w sprawie wyrok nakazowy, a w przypadku uznania przez Sąd racji skarżącego, zatrzymanie prawa jazdy będzie niezasadne. Ponadto w ocenie skarżącego przepisy dotyczące zatrzymania prawa jazdy budzą wątpliwości co do ich konstytucyjności.
Skarżący podniósł, że w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, do którego jednak organ nie ustosunkował się. Skarżący zwrócił uwagę na wynikający z art. 7 i art. 77 kpa wymóg wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, który w niniejszej sprawie nie został spełniony.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał na treść art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami.
Dalej organ podniósł, że z okoliczności sprawy wynika iż prowadząc samochód w terenie zabudowanym skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość o 53 km/h i dopuścił się wykroczenia określonego w art. 92a k.w. Spełnione zostały okoliczności opisane w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji. Organ zwrócił uwagę na związany charakter decyzji wydanych w oparciu w wskazany przepis ustawy, dlatego w ocenie organu, bez znaczenia pozostają zarzuty odwołania dotyczące prawidłowości pomiaru prędkości przez funkcjonariuszy Policji. Jak przewiduje przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (DZ.U. z 2015 r. poz. 541), podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu przez Policję informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Z powyższych względów organ orzekający w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy nie musi oczekiwać na rozstrzygnięcie przez sąd powszechny sprawy o wykroczenie wszczętej w wyniku odmowy przyjęcia mandatu.
Od powyższej decyzji Ł.W. wniósł skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż skarżący kierował pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym w sytuacji, gdy w rzeczywistości sytuacja taka nie miała miejsca; - naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez nakazanie skarżącemu zwrotu prawa jazdy, w sytuacji gdy brak jest podstaw do wydania takiej decyzji,
- naruszenie art. 45 Konstytucji RP poprze jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w sprawie karnej zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Karny z dnia [...] pażdziernika 2016 r. w sprawie sygn. akt [...] ustalono, że skarżący jechał z prędkością równą 100km/h, tym samym jej nie przekroczył. W tych okolicznościach brak jest podstaw do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy a trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.
Do skargi skarżący załączył poświadczony za zgodność z oryginałem odpis wyroku Sądu Rejonowego Wydział Karny z dnia [...] pażdziernika 2016 r. sygn. akt [...]. Zgodnie z treścią sentencji wyroku obwiniony Ł.M.W. uznany został za winnego popełnienia m.in. tego, że w dniu [...] marca 2016 r. w miejscowości [...] kierując samochodem osobowym przekroczył dozwoloną prędkość jazdy o 53 km/h tj. jechał z prędkością 103 km/h w miejscu gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h, z tym ustaleniem, że przekroczył dozwoloną prędkość jazdy o 50 km/h, tj. jechał z prędkością 100 km/h, tj. wykroczeń z art. 92a k.w., art. 95 k.w. i art. 97 k.w. w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie niesporne było to, że w [...] marca 2016 r. w miejscowości [...], kierując samochodem osobowym skarżący przekroczył dopuszczalną prędkość jazdy na obszarze zabudowanym. W związku z powyższą informacją udzieloną przez Komendanta Powiatowego Policji Starosta wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U z 2015 r. poz. 541). Jak wynika z akt, skarżący odmówił przyjęcia mandatu karnego, w związku z tym skierowano sprawę do Sądu Rejonowego.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r. poz. 155 ze zm.) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy [...] w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (DZ.U. z 2015 r. poz. 541) do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5 (a więc w ustawie o kierujących pojazdami), jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy wymienionej w art. 4 (a więc ustawy Prawo o ruchu drogowym).
W ocenie Sądu, uwzględniając treść przytoczonego powyżej art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r., w sprawie nie można pominąć okoliczności, że w toku postepowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, skarżący konsekwentnie podnosił zarzut błędnego przyjęcia przez organy administracji, iż w dniu [...] marca 2016 roku przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przy czym na co wcześniej wskazano, skarżący odmówił przyjęcia mandatu karnego. Powyższa okoliczność znana była organowi pierwszej instancji z przekazanej przez Komendanta Miejskiego Policji informacji zawartej w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. oraz wskazał na nią skarżący w swoim piśmie z dnia [...] maja 2016 r., do którego dołączył odpis wyroku nakazowego Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2016r. sygn. akt [...]. W tych okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, kwestią istotną dla wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a jednocześnie nie pozostającą poza sporem, było rozstrzygnięcie zarzutu skarżącego dotyczącego prawidłowego ustalenia czy przekroczył on dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Rozstrzygnięcie tej kwestii może zaś nastąpić w toczącym się postępowaniu karnym tj. w postępowaniu w sprawach o wykroczenie, w związku z odmową przyjęcia mandatu.
W toku postępowania skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania ze względu na toczące się postępowanie w sprawie o wykroczenie z art. 92a k.w. Jako uzasadnienie wniosku w tym przedmiocie skarżący wskazywał, że w postępowaniu w sprawie o wykroczenie nastąpi ustalenie istotnej dla toczącego się postępowania administracyjnego okoliczności polegającej na przekroczeniu prędkości w dniu [...] marca 2016 r. W ocenie Sądu wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego należało uwzględnić, a w okolicznościach rozpatrywanej sprawy stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] pażdziernika 2016 r. sygn. akt [...], w którym Sąd za podstawę ustaleń przyjął, że skarżący przekroczył dozwoloną prędkość o 50 km/h, a zatem jechał z prędkością 100km/h. W konsekwencji uznać należy, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało w tym wypadku, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie.
Wskazać należy, że Sąd rozpoznający sprawę, nie podziela stanowiska prezentowanego w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (patrz wyroki WSA w Gliwicach II SA/Gl 215/16; WSA w Warszawie VIII SA/Wa 1052/15; WSA w Bydgoszczy II SA/Bd 1025/15; WSA w Krakowie III SA/Kr 74/16), stwierdzających, że rozstrzygnięcie organu może opierać się wyłącznie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie at. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje ustalenia policji drogowej co do popełnienia wykroczenia, nie przyjmując mandatu karnego, właściwym do rozstrzygnięcia tych zarzutów jest prowadzący postępowanie sąd karny. Trzeba jednocześnie zwrócić uwagę na bezpośredni wpływ ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy poczynionych postępowaniu w sprawie o wykroczenie, na prawidłowe zastosowanie przepisu prawa materialnego w postępowaniu, którego przedmiotem jest zatrzymanie prawa jazdy. Z tego względu niniejsze postępowanie, po uzyskaniu zawiadomienia Komendanta Miejskiego Policji o popełnieniu czynu, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz po uzyskaniu informacji, że skarżący odmówił przyjęcia mandatu karnego, organ pierwszej instancji powinien zawiesić do czasu zakończenia postępowania w sprawie o wykroczenie.
W ocenie Sądu za powyższą interpretacją przepisów przemawiają zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym - zasada prawdy obiektywnej, zasada zaufania do organu administracyjnego oraz zasada ekonomiki procesowej, wyrażone w art. 7, art. 8 i art. 12 kpa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło