II SA/Go 1047/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-02-24
Skład orzekający: Krzysztof Rogalski, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami jest zgodna z prawem, gdy opiera się na uzasadnionych i poważnych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia wynikających z opinii sądowo-psychiatrycznej sporządzonej w innym postępowaniu?Ratio decidendi
Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie jest zgodna z prawem, jeśli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które mogą wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Organ administracji ma obowiązek ocenić, czy takie zastrzeżenia występują, a ostateczne rozstrzygnięcie należy do lekarzy przeprowadzających badania. Opinia sądowo-psychiatryczna, nawet sporządzona w innym postępowaniu, może stanowić wystarczający i wiarygodny dowód uzasadniający skierowanie na badania.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zwrócił się do Starosty o wszczęcie postępowania administracyjnego wobec B.B. w celu skierowania go na badania lekarskie z powodu podejrzeń co do stanu zdrowia mogącego zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Starosta wydał decyzję skierowania na badania lekarskie, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. B.B. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i oparcie decyzji na opinii z innego postępowania. WSA w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2021 r. Prokurator Rejonowy zwrócił się do Starosty o wszczęcie wobec B.B. postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jak wynika z uzasadnienia wniosku Prokuratora, w toku postępowania karnego B.B. został poddany jednorazowemu badaniu sądowo-psychiatryczno-psychologicznemu. Zespół biegłych psychiatrów i psycholog rozpoznali u strony organiczną chwiejność afektywną, rozwój umysłowy niższy niż przeciętny. W wywiadzie wrodzona hipotyreoza. Odpis konkluzji wydanej wobec strony opinii sądowo-psychiatryczno-psychologicznej został włączony do akt administracyjnych sprawy.
Dnia [...] czerwca 2021 r. Starosta w oparciu o treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) wszczął z urzędu postępowanie administracyjne we wskazanym wyżej przedmiocie.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] Starosta na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojadzami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1268) skierował B.B. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż B.B. jest kierowcą w rozumieniu przepisów ustawy o kierujących pojazdami, bowiem posiada uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi (prawo jazdy kat. "B"). Jako osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym jest potencjalnie kierującym. Skierowanie na badanie lekarskie jest działaniem profilaktycznym mającym wyeliminować, bądź przynajmniej ograniczyć, zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Powyższe unormowania zostały podyktowane koniecznością zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a tym samym – interesem społecznym. Ochrona bezpieczeństwa w ruchu drogowym wymaga czuwania, aby kontroli pod kątem posiadania odpowiednich warunków do prowadzenia pojazdów silnikowych poddawane były nie tylko osoby ubiegające się o wydanie uprawnień, ale także kierowcy, którzy je już posiadają. Jak wynika z treści art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kieruje się osoby, wobec których istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Nie jest przy tym wymagane uzyskanie przez organ pewności co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (jest to przedmiotem badań lekarskich w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy), lecz jedynie uprawdopodobnienie istnienia takich przesłanek.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że zostały wyczerpane wszystkie znamiona art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, bowiem zachodzi podejrzenie, że stan zdrowia B.B. może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym innym uczestnikom ruchu.
Od powyższej decyzji B.B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wywodząc, iż zaskarżona decyzja jest błędna, albowiem Starosta zupełnie pominął dane wynikające z przyznania stronie prawa jazdy – od tego czasu stan zdrowia strony nie zmienił się w żadnym zakresie, nie stwierdzono przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Niedopuszczalne jest opieranie się po przebytych już badaniach, na nie mających w niczym oparcia założeniach biegłych, którzy przyjęli u strony istniejące według nich, określone zaburzenia przez pryzmat postępowania karnego, które zostało umorzone. Postępowanie sprowadza się do automatycznego akceptowania żądań Prokuratury w każdej sytuacji i to na bazie materiału, który Prokuratura przedkłada jako dowód w innym postępowaniu (karnym), w którym sama jest stroną. Zaskarżona decyzja nie została wydana po jakimkolwiek zbadaniu sprawy, zwłaszcza z oczywistych względów dostępnych Starostwu dokumentów, dotyczących zainteresowanego, a związanych z tą samą kwestią. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Brak jest ścisłych i dokładnych wywodów, odnoszących się do stanu zdrowia osoby w zakresie zdolności do kierowania pojazdami, świadczących jednocześnie o uzasadnionych zastrzeżeniach, powodujących potrzebę skierowania na badania lekarskie.
Decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt lit. b ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż celem omawianej regulacji jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdu. Wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. W ocenie Kolegium stwierdzone u B.B. zaburzenia mogą uzasadniać skierowanie go na badania lekarskie. Diagnoza uprawnionych psychiatrów o organicznych zaburzeniach osobowości może bowiem wywoływać uzasadnione wątpliwości, czy kierowca posiadając uprawnienie do kierowania pojazdami, nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Natomiast nie ma znaczenia fakt, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym go. Dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W toku badania właściwy lekarz oceni, czy występujące u skarżącego zaburzenia mogą mieć wpływ na prowadzenie pojazdów. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest bowiem jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości.
Opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona na potrzeby innego postępowania jest wystarczającym, wiarygodnym dowodem pozwalającym na skierowanie kierowcy na stosowne badania. Nie ma znaczenia, na potrzeby jakiego postępowania została sporządzona i czy miało ono związek z bezpieczeństwem komunikacyjnym. Na skutek orzecznictwa sądów administracyjnych obecnie dołączane do akt sprawy są wyłącznie wnioski z opinii – z uwagi na ochronę dobór osobistych strony. Sądy uznały to za wystarczające w analogicznych sprawach.
Wobec faktu, że z w/w dokumentów wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to nie można skutecznie zarzucać organowi, że wziął pod uwagę zawarte w takiej opinii wnioski. Nie ma przy tym znaczenia w sprawie okoliczność, że organy oparły się na jednym dokumencie. Skoro został w nim opisany stan zdrowia strony w sposób poddający w wątpliwość jego zdolność psychofizyczną jako kierowcy, to jest on wystarczającym dowodem, na podstawie którego możliwe było skierowanie na badania. Ponadto zainteresowany nie przedstawił innego dowodu, który podważyłby moc dowodową opinii. Organ dokonując oceny musiał mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, to jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony pochodziły z wiarygodnego źródła oraz zostały uprawdopodobnione stosowną dokumentacją.
Dla ustalenia okoliczności mającej znaczenie dla sprawy nie było konieczne prowadzenie jakichkolwiek dalszych dowodów, bowiem w ocenie Kolegium dotychczas zgromadzone dowody przekonująco wskazały na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony. We wnioskach opinii wskazano jednoznacznie na organiczną chwiejność afektywną oraz rozwój umysłowy niższy niż przeciętny. To, czy schorzenia rozpoznane u strony występują i jakie mogą wywoływać skutki ocenić może dysponujący wiedzą specjalną uprawniony lekarz w trybie przewidzianym w ustawie o kierujących pojazdami, nie zaś organ administracji. Wskazane okoliczności w pełni uzasadniają skierowanie B.B. na badania lekarskie. Przyczyny przeprowadzania badania nie muszą mieć związku z wykroczeniem lub przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Nie wpływa na to wcześniejsze zachowanie na drodze czy wcześniej uzyskane orzeczenia lekarskie.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego B.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść orzeczenia i wadliwe uwzględnienie stanowiska strony skarżącej poprzez obrazę:
a) 75 § 1 i art 76 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z dokumentacji związanej z przyznaniem prawa jazdy, bowiem dokumentacja ta wskazuje, że w stanie zdrowia skarżącego nie zaszła żadna zmiana – stan zdrowia istniejący w chwili uzyskania prawa jazdy jest taki sam jak obecnie,
b) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich działań, mających na celu wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie sprawy, co przejawiło się w nieuzyskaniu dowodów, a to doprowadziło do ustalenia wadliwego stanu faktycznego, przy akceptacji opinii biegłych ze sprawy karnej, która wcale nie określa zmian w stanie zdrowia skarżącego na tle stanu, jaki istniał w chwili uzyskania prawa jazdy;
b) art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie pouczenia skarżącego, że przy zaniechaniu przeprowadzenia i utrwalenia dowodów strona może wykazać swe racje określonymi dowodami, a przede wszystkim, iż ma w tym zakresie inicjatywę dowodową;
c) art. 77 § 1 oraz 80 i 124 § 2 k.p.a. przez całkowity brak oceny dowodów w sprawie.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż organy orzekające w sprawie naruszyły wskazane wyżej przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w sposób wskazujący na to, że zaskarżona decyzja zapadła bez wnikliwego, bezstronnego, rzeczowego wyjaśnienia sprawy i zapewnienia stronie skarżącej wykazywania swych słusznych racji. Tymczasem organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, który musi być oceniony, a ocena ta musi być zawarta w orzeczeniu. Zarzut dowolności ustaleń faktycznych organu administracyjnego usuwa dopiero zgromadzenie wszelkiego materiału dowodowego i jego wszechstronne rozważenie, czemu organy obydwu instancji nie sprostały. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza natomiast, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które będą konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem zdaniem skarżącego ustalenia faktyczne sprawy nie mają odzwierciedlenia w dowodach. To, że w obydwie decyzje wydano na podstawie opinii ze sprawy karnej, nie oznacza wcale, że zaistniała podstawa do wydania zaskarżonej decyzji. Organy nie zważyły, czy opinia ta w ogóle wykazuje zmianę stanu zdrowia, która istniała przy uzyskiwaniu prawa jazdy z uwagi na schorzenia wrodzone, istniejące od zawsze. Powyższe uchybienia doprowadziły do tego, że wadliwie ustalono stan faktyczny, pomijając już, czy brak dowodów pozwala w ogóle na przyjęcie, że cokolwiek ustalono.
W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. przeprowadził na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) dowód ze złożonej do akt sprawy na wezwanie Sądu przez występującego w charakterze uczestnika postępowania Prokuratora Rejonowego, wydanej wobec skarżącego opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] lutego 2021 r. oraz odpisu wyroku Sądu Rejonowego Wydziałi Karny z dnia [...] października 2021 r., [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm. – w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dalej w skrócie u.k.p.). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak natomiast stanowi art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada prawu, a tym samym przedmiotowa skarga nie może zostać uwzględniona. Z użytego przez ustawodawcę w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. sformułowania "istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" wynika, że starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy w sprawie istotnie mają miejsce takie okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2014 r. I OSK 564/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przywołana powyżej regulacja prawna nie precyzuje, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne". Jest to zatem regulacja pozostawiająca właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badanie lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Przeprowadzony przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., a zatem w granicach przyznanego ustawowo uprawnienia, dowód uzupełniający z pełnej treści sporządzonej wobec skarżącego opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] lutego 2021 r., nakazuje w pełni podzielić stanowisko Kolegium, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi podstawa skierowania skarżącego na badania lekarskie, określone w 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Jak bowiem wynika z powyższej opinii, stwierdzono u niego organiczną chwiejność afektywną, jak również, iż w toku zarzucanego mu czynu skarżący działał mając zachowaną zdolność rozumienia znaczenia czynu, natomiast zdolność do pokierowania swoim postępowaniem miał ograniczoną w stopniu znacznym w rozumieniu art. 31 § 2 k.k.
Sąd wziął przy tym pod uwagę, że źródłem informacji o budzącym zastrzeżenia organów stanie zdrowia skarżącego jest opinia sporządzona przez lekarzy posiadających wiedzę specjalistyczną z zakresu psychiatrii, jak również biegłego sądowego z dziedziny psychologii, wydana po przeprowadzeniu stosownego badania skarżącego. Zawarte w niej informacje i wnioski bez wątpienia posiadają przymiot wiarygodności. W świetle zaś przytoczonych powyżej przepisów u.k.p. pozwalają one uznać zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia skarżącego za uzasadnione. Wobec faktu, że z dokumentu tego wynikały uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia strony pod kątem możliwości kierowania pojazdami, nie można skutecznie zarzucać organom orzekającym w sprawie, że wzięły pod uwagę zawarte w takiej opinii wnioski. W świetle treści art. 75 ust. 1 pkt 5 i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. bez znaczenia pozostaje okoliczność, że przedmiotowa opinia wydana została w ramach innego postępowania (wyrok NSA z 24 kwietnia 2020 r., I OSK 1170/19). Ponadto dla zastosowania instytucji przewidzianej w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. istotne jest to, czy aktualny stan zdrowia nasuwa zastrzeżenia co do możliwości bezpiecznego udziału w ruchu drogowym, a nie to czy kierowca we wcześniejszym okresie, z uwagi na wcześniejszy stan zdrowia, spowodował realne zagrożenie dla siebie i innych uczestników ruchu drogowego (wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., I OSK 1699/16). Nie ma również znaczenia, że organy oparły się na jednym dokumencie. Skoro został w nim opisany stan zdrowia skarżącego w sposób poddający w wątpliwość jego zdolność psychofizyczną jako kierowcy, to jest on wystarczającym dowodem, na podstawie którego możliwe było skierowanie na badania (por. wyrok NSA z 11 lipca 2019 r., I OSK 2407/17).
Zważywszy zaś na to, że cechy takie jak opanowanie, kontrola nad swoim zachowaniem, zdolność do oceny sytuacji przez kierującego pojazdem niewątpliwie odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego, informacje i wnioski zawarte we wskazanej powyżej opinii pozwalają na uznanie zastrzeżeń dotyczących stanu zdrowia skarżącego za poważne. Natomiast o tym, czy stopień nasilenia danych dolegliwości wskazuje na istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami, rozstrzygać będzie nie organ wydający decyzję o skierowaniu na badania lekarskie, lecz uprawniony lekarz przeprowadzający te badania. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Od dyspozycji zdrowotnej kierowcy w dużym stopniu zależy bezpieczeństwo ruchu, a niedomagania w tym zakresie są czynnikiem wpływającym na zagrożenie bezpieczeństwa jego jak i innych użytkowników dróg. Wydane w niniejszej sprawie decyzje w pełni odpowiadają powyższemu celowi ustawy.
W postępowaniu odwoławczym, w ramach którego wydano kontrolowaną decyzję, Kolegium nie ograniczyło się jedynie do oceny stanowiska organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy dokonał bowiem ponownej oceny zabranego materiału dowodowego oraz poczynił własne ustalenia, pokrywające się z ustaleniami organu pierwszej instancji. Tak poczynione ustalenia Kolegium uczyniło przedmiotem rozważań w kontekście obowiązującej regulacji prawnej oraz omówionych powyżej przesłanek ustawowych wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Konkluzją tych rozważań było uznanie przez Kolegium, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, wymagające jego skierowania na badania lekarskie. Czyni to bezzasadnymi zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mającego polegać na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego i braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
Jednocześnie zaznaczyć należy, iż skierowanie na badania lekarskie może nastąpić wówczas, gdy prawdopodobnym jest, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Istniejące w danym przypadku okoliczności muszą zatem z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego występują przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30 listopada 2017 r., II SA/Gl 819/17), co ma miejsce w realiach niniejszej sprawy. Nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Jak już wyżej wskazano, ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało uprawnionym do tego lekarzom, którzy przeprowadzą w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. stosowne badania i ocenią, czy skarżący jest zdolny do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Skierowanie na przedmiotowe badania nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Służy ono tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. Ponadto kontrolne sprawdzenie stanu zdrowia nie jest karą ani jakąkolwiek sankcją i nie tak należy je postrzegać, lecz ma na celu ustalenie, czy skarżący nie stanowi zagrożenia w ruchu drogowym, zarówno dla siebie samego, jak i innych jego uczestników. W wyniku przeprowadzonego badania może się również okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem że nie istnieją przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Omawiane badania mają bowiem na celu jedynie weryfikację przez lekarzy specjalistów wątpliwości powziętych przez organ.
Skoro z prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego sprawy wynikały uzasadnione i poważne wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to w ocenie Sądu bezpodstawny okazał się zarzut naruszenia przepisów art. 7, w związku z art. 77 § 1 i 80 § 1 k.p.a. Uchybienie przez organy normom wynikającym z powyższych przepisów ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organy nie ustaliły faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Takie uchybienie organów administracji nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie pouczenia skarżącego, że może wykazać swe racje określonymi dowodami, a przede wszystkim, iż ma w tym zakresie inicjatywę dowodową wskazać należy, iż w datowanym na [...] czerwca 2021 r. zawiadomieniu o wszczęciu postępowania skarżący został pouczony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz złożenia wyjaśnień w sprawie (co w szczególności stanowiło realizację zasady wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a.). natomiast jeśli chodzi o zarzucany brak pouczenia o przysługującej skarżącemu inicjatywie w zakresie postępowania dowodowego wskazać należy, iż na etapie odwołania skarżący kwestionował ustalenia faktyczne sprawy oparte na wspomnianej wyżej opinii sądowej psychiatryczno-psychologicznej z dnia [...] lutego 2021 r. oraz powoływał się na badania lekarskie przeprowadzone przed otrzymaniem prawa jazdy, jednakże nie załączył do odwołania żadnych dowodów w tym zakresie.
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, wywiodły z niego prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie i omówiły ich treść. W toku postępowania Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy zgromadziły i rozpatrzyły materiał dowodowy w sposób nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w niniejszej sprawie należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło