II SA/Go 105/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 105/08 w sprawie ze skargi R.S. na zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 25 stycznia 2008 r. (data wpływu do Urzędu Gminy – 28 stycznia 2008 r.) R.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., za pośrednictwem Wójta Gminy, skargę dotyczącą niezgodności z prawem zarządzenia Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie ogłoszenia konkursu ofert na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę R.S. na zarządzenie Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]. W związku z wnioskiem skarżącego o sporządzenie uzasadnienia do w/w wyroku, odpis wyroku wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującej skardze kasacyjnej od wyroku doręczony został skutecznie pełnomocnikowi skarżącego – J.S. w dniu 12 maja 2008 r. (k.101). Z uwagi na niezłożeni przez strony postępowania skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, orzeczenie stało się on prawomocne w dniu 12 czerwca 2008 r. Z uwagi na treść pisma R.S. z dnia [...] lutego 2008 r., w którym zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności z prawem: 1) zarządzenia Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie ogłoszenia konkursu ofert na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, 2) pisemnej odpowiedzi organu z dnia [...] stycznia 2008 r., znak [...] oraz stwierdzenia nieprawidłowości w toku postępowania konkursowego przy obsadzie stanowiska Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury i unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału ze sprawy sygn. akt II SA/Go 342/08 (z wniosku R.S. o wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny z tytułu niewykonania obowiązku przekazania WSA w Gorzowie Wlkp. skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę) w/w pismo skarżącego zostało wyłączone i zarejestrowane jako skarga na czynności Wójta Gminy oraz działającej z umocowania Wójta Komisji Konkursowej w przedmiocie postępowania konkursowego na stanowisku dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury (sygn. akt II SA/Go 564/08). Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 564/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę R.S. na czynności Wójta Gminy w przedmiocie postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Jednocześnie Sąd w/w wyrokiem odrzucił skargę R.S. w części dotyczącej zarządzenia Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury. Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. (data nadania przesyłki na poczcie – k.135) reprezentujący skarżącego pełnomocnik w osobie adwokata K.S., złożył w tutejszym Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 105/08, załączając do niego skargę kasacyjną od w/w wyroku i dowód uiszczenia wpisu od w/w skargi kasacyjnej. W treści wniosku pełnomocnik skarżącego podał, iż skarżący w sprawach o sygn. akt II SA/Go 105/08 i II SA/Go 564/08 działał samodzielnie, bez fachowego pełnomocnika, stąd analizując przebieg sprawy, w całości opierał się na pouczeniach i wskazówkach udzielanych mu przez Sąd. Zdaniem skarżącego po zakończeniu niniejszej sprawy, tj. II SA/Go 105/08 skarżący został pouczony przez tutejszy Sąd, iż sprawa ta nie dotyczy sygnalizowanych przez skarżącego naruszeń przy wydawaniu zarządzenia Wójta Gminy, które w całości będą brane pod uwagę przy wyrokowaniu w sprawie II SA/Go 564/08. Skarżący zwrócił uwagę, iż został przez Sąd pouczony, iż kwestia ważnej podstawy prawnej aktów prawa wydawanych przez Wójta będzie rozpatrywana dopiero w następnym wyroku. Powyższe, jak podkreślił skarżący spowodowało, iż skarżący nie zaskarżył wyroku Sadu z dnia 16 kwietnia 2008 r., uznał bowiem, iż wskazane przez niego uchybienia dotyczące przeprowadzonego postępowania konkursowego zostaną ocenione przez Sąd dopiero w sprawie II SA/Go 564/08. Skarżący podał, iż dopiero, gdy otrzymał odpis wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 564/08 oddalający jego skargę, a w którym nie zawarto uzasadnienia co do uchybień w kwestii braku podstawy prawej wydawanych przez Wójta zarządzeń, zwrócił się do adwokata o udzielenie pomocy prawnej. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący w postępowaniu przed tutejszym Sądem działał samodzielnie, Sąd decydując się na prowadzenie dwóch odrębnych postępowań co do skargi R.S., winien w sposób dokładny i precyzyjny zgodnie z treścią art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. informować go o przysługujących uprawnieniach i o przedmiocie każdej z obu spraw sądowych. W sytuacji braku odpowiedniego pouczenia w tym zakresie skarżący bez swojej winy nie złożył w terminie skargi kasacyjnej uznając, iż będzie mógł zgłosić powyższe zarzuty w postępowaniu, które wówczas było w toku tj. II SA/Go 564/08. Dopiero po otrzymaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. porady prawnej w kancelarii adwokackiej dowiedział, się, iż wskazane przez niego zarzuty w większym stopniu odnoszą się do sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Go 105/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej (o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.) stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Komentatorzy (Komentarz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007) zwracają uwagę, iż art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Należy mieć na uwadze, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowieniu WSA w Warszawie z 21 lutego 2006 r., I SAB/Wa 78/2005, Lex nr 192260). Powyższe oznacza, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Konieczne jest zatem wskazanie we wniosku o przywrócenie terminu takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie wnioskodawcy, a uniemożliwiło dopełnienie mu czynności procesowej w terminie. Dodatkowo należy wskazać, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LexPolonica nr 394258). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 105/08. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej od w/w wyroku upłynął w dniu 11 czerwca 2008 r. Nie ulega więc wątpliwości, iż skarżący wnosząc skargę kasacyjną w dniu 29 stycznia 2009 r. uchybił terminowi do jej wniesienia. Wskazaną przez skarżącego okolicznością uzasadniająca przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był fakt, iż działał w sprawie samodzielnie i w całości opierał się na pouczeniach i wskazówkach udzielanych mu zgodnie z art. 6 p.p.s.a. przez Sąd. Sąd natomiast, jak wskazał skarżący, po zakończeniu sprawy o sygn. akt II SA/Go 105/08 pouczył go, iż sprawa ta nie dotyczy sygnalizowanych przez skarżącego naruszeń przy wydawaniu zarządzenia Wójta Gminy i kwestia ważnej podstawy prawnej aktów prawa wydawanych przez Wójta będzie rozpatrywana dopiero w sprawie o sygn. akt II SA/Go 564/08. Powyższe zadecydowało o tym, iż skarżący nie zaskarżył wyroku Sądu z dnia 16 kwietnia 2008 r. Zdaniem skarżącego w sytuacji braku odpowiedniego pouczenia w tym zakresie, bez swojej winy nie złożył on w terminie skargi kasacyjnej od w/w wyroku uznając, iż będzie mógł zgłosić powyższe zarzuty w postępowaniu, które wówczas było w toku tj. II SA/Go 564/08. Przyczyna uchybienia, jak wskazał skarżący, ustała dopiero po doręczeniu mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem i otrzymaniu w tym zakresie w dniu [...] stycznia 2009 r. porady prawnej w kancelarii adwokackiej. W ocenie Sądu, pomimo spełnienia przez skarżącego wymogów przewidzianych w treści przytoczonego powyżej art. 87 § 1 i 4 p.p.s.a., brak podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu przez niego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku. Odnosząc się do wskazanej powyżej przez skarżącego okoliczności uzasadniającej uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, należy zwrócić po pierwsze uwagę, iż w treści sentencji wyroku Sądu z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 105/08 wyraźnie określony został rodzaj, data, numer, przedmiot aktu prawnego poddanego, który w wyniku skargi R.S., został poddany kontroli tutejszego Sądu. Nadto w treści uzasadnienia w/w wyroku Sąd dodatkowo sprecyzował co stanowiło przedmiot zaskarżenia i jakie były granice rozpoznania w sprawie II SA/Go 105/08: ,,W sprawie niniejszej przedmiotem kontroli Sądu było Zarządzenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r. Wójta Gminy w sprawie przeprowadzenia konkursu ofert na stanowisko dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, które zostało wydane na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2001 r. , Nr 13, poz. 123 z późn. zm. ) i Rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 30 czerwca 2004r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury ( Dz. U. Nr 154, poz. 1629) w związku z uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] kwietnia 2005r. w sprawie utworzenia jednostki pod nazwą Gminny Ośrodek Kultury." W treści w/w uzasadnienia Sąd przeprowadził także analizę, podniesionego przez skarżącego, zagadnienia ważności podstawy prawnej zaskarżonego aktu prawnego wydanego przez Wójta. Powyższe oznacza, iż od momentu doręczenia skarżącemu odpisu wyroku z dnia 16 kwietnia 2008 r. wraz z uzasadnieniem, tj. od 12 maja 2008 r. miał on możliwość zapoznania się z jego treścią i jednoznacznego ustalenia zakresu sprawy rozpoznanej przez Sąd pod sygnaturą II SA/Go 105/08. Nie było konieczne w tym zakresie zapoznanie się przez skarżącego z uzasadnieniem do wyroku Sądu z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Go 564/08 i uzyskanie profesjonalnej porady prawnej. Nadto dodać należy, iż nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący skorzystał z ewentualnej porady prawnej w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu w sprawie II SA/Go 105/08 wyroku wraz z uzasadnieniem. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, brak podstaw do przyjęcia, iż skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej w terminie bez swojej winy, zachowując w tym zakresie należytą staranność (uwzględniając obiektywny miernik staranności) i przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dodać należy ponadto, iż twierdzenia skarżącego, iż został on przez Sąd pouczony, że kwestia ważnej podstawy prawnej aktów prawa wydawanych przez Wójta Gminy będzie rozpatrywana dopiero w sprawie II SA/Go 564/08, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy i nie zostały też przez skarżącego w żaden sposób uprawdopodobnione. Wobec powyższego twierdzenie skarżącego w tym zakresie uznać należało za nieuzasadnione. Należy podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 6 p.p.s.a, którego naruszenie zarzucił Sądowi skarżący, Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Podkreśla się przy tym, iż komentowany przepis ma charakter zasady ogólnej, przede wszystkim chodzi w nim o wyrównanie szans strony działającej bez adwokata (radcy prawnego). Wskazówki i pouczenia składu orzekającego mają jednak dotyczyć tego, jakie czynności procesowe powinny zostać w sprawie podjęte, w jaki sposób i w jakim terminie powinny zostać usunięte stwierdzone przez sąd wadliwości w tych czynnościach, jakie są następstwa nieusunięcia tych braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie tych czynności. Nie ma przy tym obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań. Na gruncie niniejszej sprawy Sąd niewątpliwie zachował wymóg przewidziany w art. 6 p.p.s.a., pouczając skarżącego działającego bez adwokata oraz radcy prawnego o przysługujących mu prawach i obowiązkach, w tym w szczególności w zakresie sposobu i terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd wyroku w sprawie II SA/Go 105/08. Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.