II SA/Go 1056/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-04-12
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Michał Ruszyński, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy negatywna ocena projektu dofinansowania, wynikająca z niespełnienia kryteriów merytorycznych dotyczących popytowego systemu dystrybucji usług rozwojowych, jest zgodna z prawem, jeśli wnioskodawca nie zaplanował szkoleń z języka francuskiego, mimo że regulamin konkursu przewidywał taką możliwość?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że negatywna ocena projektu była zasadna. Wnioskodawca nie wykazał, że rezygnacja z nauki języka francuskiego była wynikiem wyboru uczestników projektu, co naruszało zasadę popytowego systemu dystrybucji usług rozwojowych. Ponadto, stwierdzono nieścisłości w harmonogramie projektu oraz wątpliwości co do zasadności planowania dużej liczby egzaminów poprawkowych, co również mogło skutkować obniżeniem punktacji.Stan faktyczny
Spółka Z złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Kompetencje tworzą możliwości. Szkolenia językowe i kursy komputerowe dla mieszkańców województwa" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2020. Zarząd Województwa ocenił wniosek negatywnie, wskazując na nieuzyskanie wymaganego minimum punktów w ocenie przynajmniej jednej części kryteriów merytorycznych, w tym z powodu niezgodności z popytowym systemem dystrybucji usług rozwojowych. Spółka wniosła protest, który został rozpatrzony negatywnie. Następnie spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając wadliwą ocenę projektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant referent stażysta Krzysztof Frączek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z spółki z o.o. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę.
Wnioskiem z [...] maja 2016r. Z sp. z o.o. zwróciła się do Zarządu Województwa o dofinansowanie projektu pt. "Kompetencje tworzą możliwości. Szkolenia językowe i kursy komputerowe dla mieszkańców województwa" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego 2020, Oś 8. Nowoczesna Edukacja, Działanie 8.3 Upowszechnienie kształcenia ustawicznego związanego z nabywaniem i doskonaleniem kwalifikacji zawodowych, Nr konkursu [...], typ projektu "Wsparcie dla osób dorosłych (w tym zwłaszcza osób w wieku powyżej 50 lat, osób o niskich kwalifikacjach) chcących podnosić swoje umiejętności, wiedzę i kompetencje w zakresie języków obcych i ICT poprzez udział w edukacji pozaformalnej uwzględniające popytowy system dystrybucji usług rozwojowych – zgodnie z SZOOP RPO-2020".
Pismem z [...] października 2016 r. nr [...] Zarząd Województwa poinformował wnioskodawcę, iż wskazany wyżej wniosek o dofinansowanie projektu uzyskał końcowy wynik 83,5 pkt, jednakże ze względu na nieuzyskanie minimum 70% pkt w ocenie przynajmniej jednej części D. Kryteria merytoryczne Karty Oceny Formalno-Merytorycznej (KOF-M) tj. III, IV, 5.1, 5,2, 5.3-5.5, VI od każdego oceniającego, którego ocena jest brana pod uwagę, pomimo uzyskania od każdego oceniającego pozytywnej oceny spełnienia wszystkich kryteriów obligatoryjnych z części A, B i C KOF-M, wniosek został oceniony negatywnie nie otrzymując dofinansowania.
Wniosek o dofinansowanie projektu, aby mógł zostać skierowany do dofinansowania, musi uzyskać od każdego oceniającego, którego ocena jest brana pod uwagę, pozytywną ocenę za spełnianie wszystkich kryteriów obligatoryjnych z części A, B i C KOF-M oraz pozytywną ocenę za część D KOF-M. Pozytywna ocena za część D KOF-M oznacza uzyskanie minimum 70% punktów za każdą część podlegającą ocenie w tej części KOF-M tj. IlI, IV, 5,1, 5.2, 5,3-5,5 oraz VI. Wniosek o dofinansowanie projektu, który nie spełnił warunków podanych powyżej, nie może uzyskać dofinansowania nawet, gdy ogólna liczba punktów uzyskanych w części D KOF-M będzie wyższa niż 70 punktów. Niespełnienie któregokolwiek z kryterium wyboru ocenianego w części A, B, C KOF-M skutkuje przyznaniem zera punktów w końcowej ocenie wniosku o dofinansowanie projektu.
W Karcie Oceny Formalno-Merytorycznej (III. Opis projektu w kontekście właściwego celu szczegółowego RPO 2020 ryzyko nieosiągnięcia założeń projektu) pierwszy z oceniających wskazał, że wnioskodawca nie zaplanował szkoleń z języka francuskiego. Z opisu sytuacji problemowej natomiast nie wynika jakimi kursami/szkoleniami językowymi zainteresowani są mieszkańcy województwa. Kwestia ta jest o tyle istotna, iż w projektach realizowanych w ramach działania 8.3 powinien być zastosowany popytowy system dystrybucji usług rozwojowych. Z wniosku wynika, że w 32% ofertach pracy w województwie jest wymagana znajomość języka angielskiego, a w 9% ofert pracy jest wymagana znajomość języka niemieckiego. Takie zapisy nie stanowią analizy dotyczącej zapotrzebowania wśród mieszkańców województwa na naukę języków obcych. Zgodnie z regulaminem konkursu dystrybucja środków w ramach niniejszego naboru powinna być oparta na podejściu popytowym, które powoduje, że centralnym podmiotem działań edukacyjnych będzie osoba dorosła i jej potrzeby. Każdy uczestnik projektu powinien mieć zapewnioną możliwość dokonania samodzielnego wyboru wsparcia dopuszczalnych zapisami SzOOP i powinna ona odpowiadać na jego indywidualne potrzeby. Uczestnik po przedstawieniu Beneficjentowi swoich potrzeb w zakresie szkoleń dostępnych w projekcie będzie samodzielnie dokonywał wyboru szkolenia, które realizować będzie Beneficjent poprzez wykupienie dla uczestnika odpowiedniego szkolenia na rynku lub samodzielną organizację grup szkoleniowych gromadzących większą liczbę uczestników zgłaszających potrzebę szkolenia w dokładnie takim samym zakresie. Założenia przedstawione w projekcie nie są zatem zgodne z popytowym systemem usług rozwojowych. Co się stanie w sytuacji gdy do projektu zgłosi się osoba zainteresowana nauką języka francuskiego?
Drugi oceniający wskazał, że wnioskodawca właściwie opisał istniejące problemy. Projekt odpowiada na potrzeby osób które znajdują się w niekorzystnej sytuacji na rynku pracy, tj. osób o niskich kwalifikacjach oraz osób powyżej 50 roku życia. Zdefiniowane problemy oraz uzasadnienie potrzeby realizacji projektu są prawidłowe, jednak założona skala nie jest prawidłowa w stosunku do istniejących problemów. Beneficjent powinien brać pod uwagę fakt, iż zaplanowane usługi powinny być zgodne z popytowym charakterem usług rozwojowych. Wiąże się to miedzy innymi z zaplanowaniem projektu na odpowiednią skalę, aby miało do niego dostęp jak najwięcej osób z grup docelowych na terenie województwa. Wnioskodawca zaplanował projekt skierowany do 160 osób. Jest to wiec projekt skierowany do małej liczby osób w kontekście całego województwa. Ponadto w ramach konkursu zaplanowano dostęp do kursów językowych do trzech języków obcych (angielskiego, niemieckiego i francuskiego). Wnioskodawca zaplanował przeprowadzenie szkoleń tylko z języka angielskiego i języka niemieckiego co nie jest zgodne z popytowym charakterem usług rozwojowych ponieważ ograniczył tym samym dostęp do kursów dla osób chcących uczyć się języka francuskiego. W związku z powyższym obniżono punktację.
W Karcie w części 5.1 pierwszy oceniający wskazał, że wnioskodawca nie zaplanował szkoleń z języka francuskiego. Zgodnie z regulaminem dystrybucja środków w ramach naboru powinna być oparta na podejściu popytowym, które powoduje, że centralnym podmiotem działań edukacyjnych będzie osoba dorosła i jej potrzeby. Każdy uczestnik projektu powinien mieć zapewnioną możliwość dokonania samodzielnego wyboru wsparcia dopuszczalnych zapisami SzOOP i powinna ona odpowiadać na jego indywidualne potrzeby. Przeprowadzenie zajęć jednie z języka angielskiego i niemieckiego (oraz ICT) nie jest zatem zgodne z popytowym systemem usług. Co się stanie w sytuacji gdy do projektu zgłosi się osoba zainteresowana nauką języka francuskiego? Nadto oceniający wskazał, że z opisu zadania 2 (Egzaminy – szkolenia językowe) wynika, że termin realizacji egzaminów to marzec – czerwiec 2018 r. Tymczasem z harmonogramu projektu wynika, że będzie to I-III kwartał 2018 r. Oceniający zarzucił więc brak spójności. Wskazał także, że wnioskodawca założył, iż 40% uczestników projektu będzie zdawało egzaminy poprawkowe z języka niemieckiego i angielskiego oraz z obszaru technologii informacyjno-komunikacyjnych. Z opisu zadania wynika, że wnioskodawca kontaktował się z instytucją certyfikującą i dowiedział się, iż istnieje konieczność zaplanowania egzaminów poprawkowych dla 40% uczestników szkoleń. Tymczasem w województwie za realizację niniejszego konkursu odpowiedzialna jest instytucja zarządzająca. Zaplanowanie egzaminów poprawkowych na poziomie 40% nie wynika z regulaminu konkursu. W ramach działania 8.3 istnieje możliwość finansowania egzaminów poprawkowych jednak wnioskodawca nie powinien zakładać, że aż 40% uczestników projektu zostanie objętych egzaminami poprawkowymi. Założenie egzaminów poprawkowych dla 40% uczestników projektu może świadczyć o niskiej jakości przeprowadzonych szkoleń lub nieprawidłowej diagnozie umiejętności językowych i ICT przeprowadzonej na etapie rekrutacji wśród uczestników zakwalifikowanych do projektu.
Drugi oceniający wskazał z kolei, że beneficjent prawidłowo opisał zadania oraz sposób ich realizacji. Zaplanowane zadania są spójne z celami szczegółowymi projektu. Przedstawiony harmonogram jest racjonalny. Jednak poprzez zaplanowanie projektu dla stosunkowo małej liczby uczestników w skali całego województwa (160 osób) oraz brak w ofercie szkoleń z języka francuskiego wnioskodawca nie spełnił warunku aby projekt był zgodny z popytowym charakterem usług rozwojowych.
We wniesionym proteście wnioskodawca zarzucił dokonanej ocenie niezgodność z treścią wniosku o dofinansowanie oraz regulaminem konkursu.
Pismem z [...] listopada 2016 r. nr [...] Zarząd Województwa poinformował wnioskodawcę, iż protest został rozpatrzony negatywnie. Organ wyjaśnił, że w ramach przedmiotowego konkursu, wsparcie uczestników projektu ma mieć charakter popytowy. Intencją popytowego systemu dystrybucji usług szkoleniowych jest zapewnienie uczestnikom projektu możliwości samodzielnego wyboru rodzaju usług spośród wszystkich form wsparcia dopuszczalnych zapisami SzOOP RPO 2014-2020. Potencjalny uczestnik bazując na analizie własnych potrzeb i deficytów, powinien mieć możliwość dokonania indywidualnego wyboru oferty szkoleniowej, a projektodawca we wniosku o dofinasowanie powinien zapewnić pełen wachlarz usług, by móc elastycznie reagować podażą szkoleń i kursów na zapotrzebowanie uczestników. Projektodawca może ograniczyć ofertę szkoleń, niemniej jednak musi to wynikać z diagnozy potrzeb potencjalnych uczestników. Tymczasem w przedmiotowym wniosku o dofinansowanie, dokonując analizy sytuacji problemowej wnioskodawca przedstawił ogólne informacje dotyczące niskiego poziomu znajomości języków obcych wśród osób o niskich kwalifikacjach oraz osób starszych, bez odniesienia się konkretnie do języka francuskiego. Jednocześnie zaproponowane wsparcie dotyczy jedynie języków angielskiego i niemieckiego. Stoi to w sprzeczności z popytowym systemem dystrybucji usług szkoleniowych, ponieważ wnioskodawca nie oferuje szkoleń z języka francuskiego, nie udowadniając, że popyt na takie wsparcie nie występuje.
Organ uznał protest w zakresie oceny drugiego oceniającego, dotyczącej zbyt małej liczby uczestników projektu. Za zasadne natomiast uznał stanowisko pierwszego oceniającego z zakresie harmonogramu realizacji projektu oraz w zakresie zbyt dużej liczby przewidzianych egzaminów poprawkowych.
Wobec nieuwzględnienia protestu wnioskodawca wniósł na negatywną ocenę projektu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając:
- wadliwe przyjęcie, że w przedmiotowym wniosku zasada popytu nie została zachowana przez skarżącego albowiem skarżąca ograniczyła ofertę szkoleń i kursów jedynie do języka angielskiego i niemieckiego pomijając jednocześnie zaplanowanie w ofercie kursów języka francuskiego bez udowodnienia, iż popyt na wsparcie w zakresie szkoleń języka francuskiego nie występuje, skutkowało wadliwym przyjęciem przez instytucję rozpatrującą protest, że ocena formalno-merytoryczna części III wniosku o dofinansowanie została dokonana prawidłowo przez oceniających, podczas gdy skarżąca na podstawie przytoczonych źródeł dokonała szczegółowej analizy rynku pracy w województwie, z których jednoznacznie wynika, iż na terenie województwa na występuje popyt na pracowników znających język francuski,
- wadliwe przyjęcie, że w konsekwencji nie uwzględnienia w analizie sytuacji problemowej potrzeby nabycia kwalifikacji w zakresie języka francuskiego nie można uznać, iż zdefiniowany cel główny projektu odpowiada w pełni przytoczonym w proteście zapisom Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach osi Priorytetowej Regionalnego Programu Operacyjnego 2020, podczas gdy skarżąca w przeprowadzonej analizie sytuacji problemowej uwzględniła wszystkie wymagane elementy zawarte w wyżej wskazanej Instrukcji, zaś brak uwzględnienia oferty kursów języka francuskiego przez skarżącą stanowi konsekwencję przeprowadzonych przez skarżącą badań, których wynik wskazują, że w województwie nie ma popytu na pracowników znających język francuski,
- wadliwe przyjęcie, że zasadnie odjęto punkty w części wniosku dotyczącej trafności doboru celu głównego projektu z powodu braku uwzględnienia w ofercie kursów z języka francuskiego, podczas gdy przedmiotowa część wniosku dotyczy trafności doboru celu głównego projektu, który został określony w sposób prawidłowy, nie zaś środków czy zadań do jego osiągnięcia,
- wadliwe przyjęcie, że zasadnie obniżono skarżącej punktację za część 5.1 wniosku w związku z faktem, że we wniosku o dofinansowanie nie założono szkoleń z języka francuskiego, a argumentów potwierdzających zasadność takiego postępowania nie przedstawiono w opisie sytuacji problemowej, podczas gdy brak zaplanowania przez skarżącą szkoleń z języka francuskiego wynika z przeprowadzonej przez skarżącą analizy problemowej w części III wniosku,
- brak uznania protestu w zakresie odjęcia w części 5.1. wniosku niewspółmiernie dużej ilości punktów przez oceniającego w stosunku do wagi uchybienia skarżącej w postaci zawarcia nieścisłości w harmonogramie realizacji projektu, podczas gdy powyższe nieścisłości wystąpiły na skutek omyłki pisarskiej dokonanej przez skarżącą i nie powinny skutkować tak znacznym obniżeniem punktacji w przedmiotowej sprawie,
- wadliwe przyjęcie, że zarzut pierwszego z oceniających dotyczący zbyt dużej ilości przewidzianych egzaminów poprawkowych jest zasadny, co skutkowało obniżeniem punktacji w powyższym zakresie, podczas gdy skarżąca w sposób prawidłowy dokonała analizy zdawalności egzaminów, szczegółowo i wyczerpująco uzasadniając przyjęte przez nią założenie.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217) w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej p.p.s.a.).
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone w oparciu o pewne uniwersalne zasady i reguły, które wynikają z treści ustawy wdrożeniowej. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).
W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu składany jest w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów. Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej).
Zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera między innymi wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (pkt 4). Z powołanym przepisem koresponduje art. 57 ustawy wdrożeniowej nakładający na właściwą instytucję powinność rozpatrzenia protestu poprzez weryfikację prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 ustawy wdrożeniowej.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy wdrożeniowej podstawę systemu realizacji stanowią przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne horyzontalne oraz wytyczne programowe, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze.
Jak podkreśla się w doktrynie, obowiązywanie innych, niż przepisy prawa powszechnie obowiązującego aktów oraz dokumentów systemu realizacji budzi kontrowersje, co do których wypowiadał się już Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r. (P 1/11 OTK-A 2011, nr 10, poz. 115). W uzasadnieniu wskazanego orzeczenia stwierdzono, że system realizacji nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, gdyż akt ten nie mieści się w katalogu źródeł prawa określonym w art. 87 Konstytucji i nie jest wydawany przez organ, który ma konstytucyjne upoważnienie dla wydania przepisów prawa. W następstwie tego orzeczenia, na podstawie nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. poz. 714), doszło do uchylenia art. 5 pkt 11 i zastąpienia go art. 13a i 17 ust. 1a (szerzej na ten temat por. komentarz do art. 13a oraz art. 17 ust. 1a (w:) J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Komentarz, SIP LEX).
Pod rządami poprzedniej ustawy w orzecznictwie sądów administracyjnych dominowało stanowisko, że dokumentom systemu realizacji, o których mowa w poprzednio obowiązującym art. 5 pkt 11 u.z.p.p.r., można przyznać walor źródła prawa (w szerokim znaczeniu), jako że system ten ma umocowanie w ustawie, zaś jego normy mają generalny charakter i są skierowane do indywidualnie nieokreślonego kręgu adresatów.
Uzasadniając to stanowisko, judykatura powoływała się na argumenty funkcjonalne i pragmatyczne, podkreślając w szczególności, że gdyby systemowi realizacji odmówić przymiotu źródła prawa, sprawowanie przez sąd administracyjny kontroli legalności działań instytucji realizujących procedury zawarte w systemie realizacji byłoby w praktyce niemożliwe.
Przemawiał za tym również wzgląd na stabilizację sytuacji prawnej adresatów norm systemu realizacji, w tym uczestników procedur konkursowych oraz konieczność dokończenia realizacji rozpoczętych programów lub relokacji zwróconych środków na inne projekty w okresie finansowania. Wskazano również, że dokumenty stanowiące system realizacji odnoszą się wyłącznie do relacji między właściwą instytucją a zainteresowanymi otrzymaniem pomocy z programu operacyjnego wnioskodawcami, którzy składając do niego aplikacje, wyrażają zgodę na poddanie się wymaganiom danego programu (zob. wyroki NSA z dnia 20 października 2010 r., II GSK 1110/10, LEX nr 746073; z dnia 27 października 2010 r., II GSK 1097/10, LEX nr 746069; z dnia 16 grudnia 2010 r., II GSK 1377/10, LEX nr 746089 oraz z dnia 18 maja 2011 r., II GSK 817/11, LEX nr 992441).
Poglądy judykatury, w ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę zachowały aktualność także w stosunku do przepisów ustawy wdrożeniowej. Regulaminy i inne dokumenty, stanowiące elementy systemu realizacji programu operacyjnego, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, w szczególności wytyczne horyzontalne, wytyczne programowe, szczegółowy opis osi priorytetowych programu operacyjnego, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze, jako nienależące do konstytucyjnego katalogu źródeł prawa nie mogą regulować w sposób powszechnie obowiązujący zasad wdrażania programów operacyjnych oraz praw i obowiązków wnioskodawców (beneficjentów).
Dokumenty systemu realizacji programu operacyjnego mogą natomiast regulować stosunki pomiędzy instytucjami realizującymi poszczególne zadania w ramach danego programu operacyjnego, na zasadach właściwych dla aktów kierownictwa wewnętrznego lub też, w sposób względnie obowiązujący, wyznaczać prawa i obowiązki beneficjentów na podstawie umów o dofinansowanie albo decyzji o dofinansowaniu projektu.
Uzasadnieniem tego poglądu jest nie tylko to, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy innej, choć oczywiście podobnej, regulacji, lecz przede wszystkim okoliczność, że podstawowym źródłem prawa normującym przedmiotową materię jest rozporządzenie ogólne, którego swoistą transpozycją jest ustawa wdrożeniowa. Zauważyć również należy, że podstawowym dokumentem wyznaczającym ramy organizacyjne i finansowe dla funkcjonowania nowego okresu programowania jest Umowa partnerstwa. Zgodnie z art. 2 pkt 27 ustawy wdrożeniowej odwołującym się do art. 2 pkt 20 rozporządzenia ogólnego przez umowę partnerstwa rozumie się dokument przygotowany przez państwo członkowskie z udziałem partnerów zgodnie z podejściem opartym na wielopoziomowym zarządzaniu, który określa strategię państwa członkowskiego, jego priorytety i warunki efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu realizacji unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, który został przyjęty przez Komisję Europejską w następstwie oceny i dialogu z państwem członkowskim.
Regulamin Konkursu Regionalny Program Operacyjny – 2020 Oś Priorytetowa 8 Nowoczesna Edukacja Działanie 8.3 Konkurs Nr [...] zakłada, że konkurs dotyczy i prowadzony jest dla projektu, którego celem jest wsparcie dla osób dorosłych (w tym zwłaszcza osób w wieku powyżej 50 lat, osób o niskich kwalifikacjach) chcących podnosić swoje umiejętności, wiedzę i kompetencje w zakresie języków obcych i ICT poprzez udział w edukacji pozaformalnej i uwzględniające popytowy system dystrybucji usług rozwojowych. Zakres wsparcia obejmuje szkolenia i kursy skierowane do osób dorosłych, które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem, uzupełnieniem lub podwyższeniem umiejętności oraz kompetencji cyfrowych i językowych.
Dalej Regulamin stanowi, że dystrybucja środków oparta będzie na podejściu popytowym, które powoduje, że centralnym podmiotem działań edukacyjnych będzie osoba dorosła i jej potrzeby. Każdy uczestnik projektu powinien mieć zapewnioną możliwość dokonania samodzielnego wyboru formy wsparcia spośród wszystkich form wsparcia dopuszczalnych zapisami SzOOP RPO 2014–2020 dla Poddziałania 8.3 i powinna ona odpowiadać na jego indywidulane potrzeby. Regulamin stanowi, że po przedstawieniu Beneficjentowi swoich potrzeb w zakresie szkoleń dostępnych w projekcie, sam będzie dokonywał wyboru szkolenia, które realizować będzie Beneficjent (por. str. 6 - 7 Regulaminu Konkursu).
W dalszych postanowieniach Regulamin Konkursu ponownie odnosi się do sposobu dystrybucji formy wsparcia oferowanych w ramach danego projektu, stanowiąc że dystrybucja oparta będzie na podejściu popytowym, które polega na tym iż każdy uczestnik projektu powinien mieć zapewnioną możliwość dokonania samodzielnego wyboru formy wsparcia spośród wszystkich form wsparcia dopuszczalnych zapisami SzOOP RPO 2014 – 2020 (str. 29 Regulaminu Konkursu).
W ocenie Sądu postanowienia Regulaminu Konkursu w sposób jasny i jednoznaczny określają, że zakres prowadzonych przez Beneficjenta poszczególnych szkoleń oraz kursów, w ramach danego projektu, jest determinowany tylko i wyłącznie wyborami dokonywanymi przez uczestników projektu, a nie natomiast ewentualnymi możliwościami technicznymi oraz planami Wnioskodawcy. Jedynie wybory dokonywane przez osoby do których skierowany jest dany projekt, a zatem zgłaszane przez nie potrzeby w tym zakresie, będą decydowały o tym, czy - przykładowo - realizowana będzie nauka jednego z języków obcych, oferowana w ramach danego projektu. Do takiego wyboru nie jest upoważniony wnioskodawca.
Z postanowień Regulaminu Konkursu wynika, że szkolenia językowe będą realizowane zgodnie z zakresem określonym w załączniku nr 7 (str. 29), w którym wymienione zostały: język angielski, język niemiecki oraz język francuski.
Wobec treści zapisów Regulaminu, nie budzi wątpliwości, że uczestnik projektu powinien mieć zapewnioną możliwość wyboru formy wsparcia ze wszystkich dostępnych form szkolenia i podnoszenia kompetencji w ramach RPO. Postanowienia Regulaminu Konkursu, z których wywodzona jest zasada podejścia popytowego, spełniają wymóg przejrzystości. Regulamin w sposób jasny i jednoznaczny definiuje na czym polega podejście popytowe, odnosząc je wprost i bezpośrednio do wyborów dokonywanych przez uczestników projektu. Również zakres w jakim dokonywane będą powyższe wybory został określony w sposób konkretny. W ocenie Sądu analiza dokumentów konkursowych spełnia wymogi zapewniające przejrzystość, rzetelność oraz równość w dostępie do informacji o warunkach o sposobie wyboru projektów, w myśl art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że projekt zgłoszony przez skarżącą spółkę nie przewidywał nauki języka francuskiego, który stanowił obligatoryjny element projektu. Skarżąca nie wykazała, że rezygnacja z nauki języka francuskiego była wynikiem wyboru uczestników projektu, do czego zobowiązywała ją zasada podejścia popytowego. To zaś oznacza, że projekt nie był zgodny z zapisami Regulaminu Konkursu, a stwierdzone uchybienia mają charakter merytoryczny, dlatego nie kwalifikowały się do wezwania w celu ich usunięcia lub poprawy wniosku. W tym stanie sprawy zarzuty skargi w tym zakresie należało uznać za niezasadne.
Nieuzasadnione – zdaniem Sądu – są także zarzuty dotyczące braku uznania protestu w zakresie odjęcia w części 5.1. wniosku niewspółmiernie dużej ilości punktów przez oceniającego w stosunku do wagi uchybienia skarżącej w postaci zawarcia nieścisłości w harmonogramie realizacji projektu, oraz wadliwego przyjęcia, że zarzut pierwszego z oceniających dotyczący zbyt dużej ilości przewidzianych egzaminów poprawkowych jest zasadny, co skutkowało obniżeniem punktacji w powyższym zakresie.
Zgodnie z Instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Osi Priorytetowej 6 – 8 Regionalnego Programu Operacyjnego – 2020, stanowiącą załącznik nr 2 do Regulaminu, harmonogram realizacji projektu stanowi tabelaryczną prezentację przebiegu realizacji projektu, którego celem jest identyfikacja zadań i poszczególnych etapów tych zadań w czasie, ich chronologiczne ułożenie. Harmonogram jest tworzony przez generator automatycznie w ujęciu kwartalnym (w rozumieniu kwartałów kalendarzowych). Kolumny określające poszczególne kwartały i lata realizacji projektu tworzone są na podstawie dat zawartych w punkcie wniosku pt. Okres realizacji projektu. Do harmonogramu automatycznie przenoszone są zadania. Każde z zadań należy rozpisać na poszczególne etapy oraz określić okres ich realizacji w poszczególnych kwartałach i latach czasu realizacji projektu. Racjonalność harmonogramu rozpatrywana jest z uwzględnieniem opisu zadań w projekcie. Zadania i etapy zadań w harmonogramie powinny być tożsame z przedstawionymi w opisie zawartym w punkcie Zadania. Przejrzysty harmonogram projektu umożliwia łatwą identyfikację zadań i poszczególnych etapów tych zadań w przestrzeni czasowej trwania projektu. Jeżeli wnioskodawca przewiduje do realizacji kilka szkoleń lub kilka edycji tych samych szkoleń, każda edycja powinna zostać przedstawiona w harmonogramie osobno. Okres realizacji poszczególnych etapów zadania powinien mieścić się we wskazanym okresie realizacji całego zadania (str. 60). Zasadnie zatem pierwszy z oceniających wskazał, że z opisu zadania 2 (Egzaminy – szkolenia językowe) wynika, że termin realizacji egzaminów to marzec – czerwiec 2018 r. Tymczasem z harmonogramu projektu wynika, że będzie to I-III kwartał 2018 r. Niewątpliwie mamy więc do czynieniem z brakiem spójności, który mógł u tego oceniającego skutkować odjęciem punktów. Także założenie przez wnioskodawcę, iż aż 64 osoby (40%) ze 160 uczestników projektu nie zaliczy egzaminu w pierwszym terminie, mogło skutkować obniżeniem punktacji. Rodzi to bowiem uzasadnione wątpliwości co do jakości szkoleń proponowanych przez skarżącą.
Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło