II SA/Go 108/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Dnia 10 marca 2017 r. wpłynął do sądu wniosek K.G. złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że jego miesięczny dochód z tytułu zatrudnienia wynosi 1.450 zł. Nadto skarżący przedstawił ponoszone wydatki: mieszkanie – 600 zł, media – 150 zł zł, koszty leczenia i rehabilitacji – 200 zł. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 15 marca 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód przez skarżącego (zaświadczenie pracodawcy), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 3. przedłożenie rachunków (dokumentów) potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu) i spłata kredytów, 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia). 28 marca 2017 r. wpłynęło do sądu pismo K.G. w którym wskazał, że nie posiada rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponieważ nie ma stałego miejsca zamieszkania. Skarżący podał, że jedynie refunduje koszty osobom u których zamieszkuje (rodzice, znajomi). Nadto skarżący przedłożył wyciągi z rachunku karty kredytowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd (referendarza sądowego) ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zważyć trzeba, że dochód K.G. z tytułu wynagrodzenia za pracę na stanowisku prezesa zarządu M spółki z o.o. wynosi 1.459 zł (netto). W orzecznictwie wskazuje się, że posiadanie przez stronę stałych dochodów w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II GZ 89/11, LEX nr 783930). Wymaga podkreślenia, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). Nie można również pominąć, że K.G. nie uzupełnił zgodnie z wezwaniem z dnia 15 marca 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych dostarczył jedynie wyciągi z rachunku karty kredytowej. Wnioskodawca nie przedstawił również rachunków potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania i zakupem leków. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Należy bowiem podkreślić, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). W świetle zasad doświadczenia życiowego istotne wątpliwości budzi podana przez skarżącego wysokość wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (600 zł). K.G. wskazał bowiem, że zamieszkuje u rodziców (znajomych) i opłaca część kosztów. Zważyć również trzeba, że limit kredytowy w karcie kredytowej skarżącego wynosi 20.000 zł. Zdolność kredytowa osób obiektywnie ubogich uniemożliwia im posiadanie kart kredytowych pozwalających na tak wysoki limit zadłużenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r., I OZ 559/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy mieć także na uwadze, że prywatne zobowiązania finansowe nie mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. W tym kontekście należy wskazać, że wpis od skargi w rozpoznawanej sprawie jest niski – wynosi bowiem 100 zł (§ 2 ust. 3 pkt 9 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z powyższych względów Sąd uznał, że K.G. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu oraz art. 258 § 4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.