II SA/Go 1095/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.O. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 1095/12 w sprawie ze skargi R.O. na orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przejścia gospodarstwa rolnego z mocy prawa na własność Państwa bez odszkodowania postanawia odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 1095/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 1095/12 odrzucił skargę R.O. na orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] listopada 1960 r. nr [...] w przedmiocie przejścia gospodarstwa rolnego z mocy prawa na własność Państwa bez odszkodowania. Postanowienie stało się prawomocne z dniem 12 czerwca 2013 r. Na podstawie postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 22 marca 2013 r. R.O. został zwolniony od ponoszenia kosztów sadowych i ustanowiono na jego rzecz adwokata, którym wyznaczony został adwokat P.K.. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014r. (sporządzonym osobiście) i sprecyzowanym na wezwanie Sądu pismem z dnia [...] maja 2014 r. i [...] czerwca 2014 r., skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia t.j. postanowienia WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 stycznia 2013 r., II SA/Go 1095/12. Zdaniem skarżącego unieważnienia w całości orzeczenia organu z dnia [...] listopada 1960 r. jest konieczne, mając na uwadze jego zafałszowanie. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący załączył szereg dokumentów, mających stanowić materiał dowodowy w sprawie. Reprezentujący skarżącego w dotychczasowym postępowaniu pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. oświadczył, iż brak jest podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie o sygn. akt II SA/Go 1095/12. W związku z powyższym w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o wyznaczenie innego adwokata, dostępnego na miejscu tj. z [...]. Powyższy wniosek o zmianę pełnomocnika przesłany został do Okręgowej Rady Adwokackiej. W dniu [...] sierpnia 2014 r. Wicedziekan ORA zwrócił Sądowi wniosek skarżącego o zmianę pełnomocnika informując, iż żaden z członków Izby Adwokackiej nie wyznaczył siedziby wykonywania zawodu na terenie [...], stąd ORA nie ma możliwości wyznaczenia pełnomocnika spośród adwokatów mających siedzibę w [...]. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 285f § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej: p.p.s.a. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia się. Z § 3 tego przepisu wynika, że skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 oraz skargę, której braków strona nie uzupełniła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. Dodać należy, iż zgodnie z art. 285l p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych przepisami niniejszego działu do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Z treści zaś art. 175 § 1 p.p.s.a. objętego rozdziałem ,,skarga kasacyjna" wynika, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, które dopuszczają wyjątek od tej zasady, pozwalając na sporządzenie skargi kasacyjnej innym, wymienionym w nim osobom. Mając na uwadze treść powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, iż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 w związku z art. 285l p.p.s.a.). Podkreślić należy, iż niesporządzenie skargi kasacyjnej przez jedną z osób wskazanych w art 175 p.p.s.a., co odnieść należy także do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie jest brakiem formalnym, który podlegałby uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny, czyniący taką skargę niedopuszczalną ( por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego,wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2011 r. s. 602; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 628 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 3156/13 oraz z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2724/13). W rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sporządzona została przez R.O. osobiście. Skarżący nie jest ani radcą prawnym, ani adwokatem, jak również nie należy do kręgu osób, o których mowa w art. 175 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji sporządzona osobiście przez skarżącego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – postanowienia WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 stycznia 2013 r., II SA/Go 1095/12, narusza wymóg określony w art. 175 § 1 p.p.s.a., wobec czego podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 285f § 3 p.p.s.a. Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z dotychczasowym orzecznictwem oraz piśmiennictwem ( por. postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2014r., I OZ 1233/13 oraz B. Dauter, Komentarz do art. 285 f ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, System Informacji Prawnej Lex). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 285f § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do kwestii reprezentacji skarżącego w przedmiotowym postępowaniu przez pełnomocnika z urzędu stwierdzić należy, iż adw. P.K., działający dotychczas jako pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy, w sprawie zainicjowanej skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie reprezentuje już skarżącego jako pełnomocnik z urzędu. Zauważyć należy, iż przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej wywołanej wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest odrębny od przedmiotu sprawy zakończonej orzeczeniem, którego ta skarga dotyczy. Postępowanie wszczęte skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie jest kontynuacją postępowania zakończonego kwestionowanym orzeczeniem sądu ani nawet nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, takim jak skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania, gdyż nie zmierza do zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia. Jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym dochodzenie roszczenia odszkodowawczego od Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. za niezgodną z prawem działalność orzeczniczą sądu jako władzy publicznej i stanowi niezbędny prejudykat do dochodzenia takiego odszkodowania. Jest zatem sprawą odrębną wobec zakończonej prawomocnie sprawy, której orzeczenie kwestionuje. To z kolei oznacza, że prawo pomocy przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 928-929, a także postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1120/12 i z dnia 12 marca 2013 r. II OZ160/13). Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż skarżący w postępowaniu wywołanym skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia działa osobiście, bez pełnomocnika. Jednocześnie dodać należy, iż złożony przez R.O. wniosek z dnia [...] lipca 2014 r. o zmianę pełnomocnika, przesłany do tutejszego Sądu w dniu 4 sierpnia 2014 r. przez Okręgową Radę Adwokacką, potraktowany został przez Sąd jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w ramach postępowania objętego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 21 stycznia 2013 r. Sąd zwraca uwagę, iż odrzucenie przedmiotowej skargi, jako niespełniającej ustawowego wymogu, o którym mowa w art. 285 f § 3 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a., nie stoi na przeszkodzie, aby skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia z dnia 21 stycznia 2013 r., II SA/Go 1095/12, została ponownie złożona po rozpoznaniu przez Sąd wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji jeżeli skarga taka spełniać będzie wszystkie ustawowe wymogi określone w art. 285a-285f p.p.s.a. podlegać będzie merytorycznemu rozpoznaniu.