II SA/Go 1137/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W.S. na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie II SAB/Go 19/16 I. odrzuca skargę na niewykonanie punktu V wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie II SAB/Go 19/16, II. w pozostałym zakresie oddala skargę, III. zwraca od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżącemu W.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi. . 1. Pismem z [...] października 2017 r. W.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie II SAB/Go 19/16. W skardze wniósł o wymierzenie organowi grzywny kwocie 7534 zł, przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w kwocie 3767 zł, zwrot kosztów postępowania oraz o poinformowanie organu zwierzchniego - Prezesa Rady Ministrów, w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), o istotnych naruszeniach prawa w toku rozpoznawania sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. (sygn. akt. II OSK 1760/16) oddalił skargę kasacyjną Kolegium od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SAB/Go 19/16), co oznaczało utrzymanie wyroku zobowiązującego organ do załatwienia sprawy oraz wypłacenia skarżącemu kosztów postępowania oraz sumy pieniężnej w kwocie 500 zł. Podkreślił, że organ otrzymał akta najprawdopodobniej we wrześniu 2017 r. i nie wykonał prawomocnego wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SAB/Go 19/16) został w terminie wykonany. 2. Pismem z [...] stycznia 2018 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze, jednocześnie wskazał, że organ zwrócił zasądzone koszty postępowania sądowego oraz wydał decyzję, której dotyczył wyrok, jednakże na dzień złożenia skargi Kolegium nie zapłaciło mu sumy pieniężnej w kwocie 500 zł. Wskazując na to, że skarga została złożona przed wydaniem decyzji przez organ ograniczył wnioskowane w skardze grzywny do wysokości 5000 zł i 2500 zł. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim 8 lutego 2018 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w skardze i piśmie procesowym z [...] stycznia 2018 r., jednocześnie oświadczył, że dla niego punkt wyroku dotyczący zasądzenia na jego rzecz grzywny w wysokości 500 zł jest jasny i kwotę tę powinien zapłacić organ. W pismach procesowych z dnia [...] lutego 20018 r. organ wskazał, że kowta 500 zł zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SAB/Go 19/16) nie została zapłacona bowiem w wyroku tym nie określono podmiotu zobowiązanego do zapłaty tej kwoty. Stanowisko organu pełnomocnik podtrzymał na rozprawie wnosząc o oddalenie skargi. 2. Z akt administracyjnych sprawy oraz akt sprawy II SAB/Go 19/16 tutejszego sądu wynika, że wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do załatwienia wniosku skarżącego W.S. z dnia [...] listopada 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011 r. - w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Nadto stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dalej wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w kwocie 1,000 zł, przyznał skarżącemu W.S. sumę pieniężną 500 zł i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga kasacyjna Kolegium została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1760/16. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały zwrócone organowi 6 września 2017 r. (k. 176 akt II SAB/Go 19/16). Decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Dnia 13 września 2017 r. Kolegium uiściło na rzez skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zasądzonych wyrokiem w sprawie II SAB/Go 19/16. Pismem z [...] października 2017 r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim o sygn. akt II SAB/Go 19/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. skargę z żądaniem wymierzenia grzywny, o której mowa w tym przepisie, można wnieść po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy skarżący wypełnił ten wymóg formalny, ponieważ pismem z [...] października 2017 r. wezwał organ do wykonania wyroku II SAB/Go 19/16 domagając się od organu wydania decyzji oraz zapłaty sumy pieniężnej orzeczonej w wyroku. Jak wynika ze skargi W.S. domaga się wymierzenia Kolegium grzywny oraz zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej z tytułu niewykonania dwóch rozstrzygnięć zawartych w wyroku z 21 kwietnia 2016 r. to jest punktu I wyroku, w którym Sąd zobowiązał SKO do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 7 dni od otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz punktu V wyroku, w którym orzeczono o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. 4. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym (ultima ratio) służącym wymuszeniu na organie załatwienia sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu. Zagwarantowanie go stronom postępowań administracyjnych, które pomimo uwzględnienia ich skarg na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w dalszym ciągu, nie uzyskują załatwienia ich spraw uzasadnia to, że wyrok w zakresie zobowiązującym do załatwienia sprawy, pomimo swojej prawomocności, nie jest wykonalny w sposób umożliwiający wyegzekwowanie tego przez stronę postępowania. Strona nie ma bowiem innych środków prawnych służących przymuszeniu biernego lub obstruującego swe powinności organu do załatwienia jej sprawy. Inaczej jest jednak z tymi obowiązkami zawartymi w treści wyroku, które są wykonalne. Do orzeczeń wykonalnych w tym trybie należy zaliczyć orzeczenie o przyznaniu określonej sumy pieniężnej ponieważ wynika z niego konkretne zobowiązanie pieniężne. W tym przypadku przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania a droga przed sądem administracyjnym jest wyłączona bowiem nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu, czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w takim zakresie odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, gdyż wyrok sądu administracyjnego stanowi tytuł egzekucyjny, mogący stanowić podstawę do wszczęcia egzekucji po opatrzeniu go klauzulą wykonalności przez sąd powszechny (art. 781 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.). Skarga na niewykonanie wyroku w części dotyczącej przyznania sumy pieniężnej jest zatem niedopuszczalna co prowadzi do jej odrzucenia w tym zakresie (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Odnosząc się na marginesie do wątpliwości co do sformułowania punktu V wyroku z 21 kwietnia 2016 r., rozstrzygnięcie tej kwestii należy do oceny organu egzekucyjnego. Zdaniem sądu, mimo, że w punkcie V wyroku nie wskazano wprost organu zobowiązanego, sprawa jest jasna bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a., przywołanego w uzasadnieniu wyroku jako podstawa prawna omawianego orzeczenia, wynika wprost, że suma pieniężna może być przyznana wyłącznie od organu, który dopuścił się bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania. Innej wykładni treści orzeczenia być zatem nie może. 5. Jeśli chodzi o skargę w zakresie dotyczącym punktu I wyroku z 21 kwietnia 2016 r. jest ona bezzasadna. Warunkiem wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie przez sąd, że organ pozostaje w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym pod pojęciem niewykonania wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Dodać należy, że w niniejszym postępowaniu nie jest kontrolowana merytoryczna treść decyzji, lecz sam fakt wykonania obowiązku nałożonego w wyroku. Zasadą jest, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a.). W punkcie I wyroku z 21 kwietnia 2016 r. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 7 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru odpis prawomocnego wyroku doręczono organowi 6 października 2017 r., natomiast decyzja załatwiająca wniosek została wydana [...] września 2017 r., a zatem w zakreślonym przez Sąd terminie. Zastrzeżenia Sądu budzi wprawdzie, że - co wynika z adnotacji poczynionej na decyzji znajdującej się w aktach sprawy - została ona wysłana skarżącemu ponad miesiąc, od daty którą ją opatrzono, bo dopiero w listopadzie 2017 r. to jednak za datę jej wydania i tym samym załatwienia sprawy należy uznać właśnie datę umieszczoną na decyzji, czyli [...] września 2017 r. W orzecznictwie wskazuje się, że datą wydania decyzji, stosownie do treści art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) jest data jej podpisania przez organ, a w razie wątpliwości jest to data wskazana w decyzji (por. wyroki NSA z 15 lipca 2010 r., II OSK 2051/09 oraz 2 lutego 2011 r., II GSK 178/10, CBOSA). Z tych względów skarga, w zakresie niewykonania punktu I wyroku z 21 kwietnia 2016 r., podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). W punkcie III niniejszego wyroku sąd, na podstawie art. 225 p.p.s.a. zwrócił skarżącemu nadpłacony wpis od skargi w wysokości 100 zł.