II SA/Go 114/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-04-04

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy wyrok rozwodowy powierza władzę rodzicielską obojgu rodzicom i ustala miejsce zamieszkania dzieci z matką, ale jednocześnie określa szczegółowe kontakty ojca z dziećmi, można uznać, że ojciec sprawuje opiekę naprzemienną nad dziećmi w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla uznania opieki naprzemiennej nie jest konieczne, aby sąd w wyroku rozwodowym wprost użył sformułowania "opieka naprzemienna". Kluczowe jest faktyczne sprawowanie opieki przez rodzica w powtarzających się okresach, co powinno być ocenione przez organ administracji. Organy błędnie odmówiły przyznania świadczenia wychowawczego, opierając się wyłącznie na braku takiego zapisu w wyroku sądowym i nie badając faktycznego zakresu opieki ojca.
Stan faktyczny
Skarżący R.B. ubiegał się o świadczenie wychowawcze na dzieci M.B. i A.B. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że ojciec nie sprawuje opieki naprzemiennej nad dziećmi, ponieważ wyrok rozwodowy nie zawierał takiego zapisu, a dzieci mieszkają z matką. Skarżący argumentował, że jego opieka nad dziećmi, obejmująca weekendy, ferie i wakacje, a także pomoc w nauce i bieżące potrzeby, spełnia kryteria opieki naprzemiennej. Po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez WSA, organ ponownie odmówił przyznania świadczenia, co doprowadziło do kolejnej skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r., nr [...]. R.B. zwrócił się do Burmistrza z wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze i kolejne dziecko, tj. M.B. i A.B.. Decyzją z dnia [...] października 2016 r., utrzymaną następnie w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r., Burmistrz odmówił przyznania R.B. świadczenia wychowawczego. Obie w/w decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 kwietnia 2017r., sygn. akt II SA/Go 35/17. Na skutek ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Burmistrz przyznał R.B. świadczenie wychowawcze na dzieci M.B. i A.B.. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. R.B. zwrócił się o przyznanie świadczenia wychowawczego na okres od [...] pażdziernika 2017 r. do [...] września 2018 r. Burmistrz wydał dnia [...] października 2017 r. decyzję nr [...], którą odmówił przyznania R.B. świadczenia wychowawczego na dzieci: M.B. i A.B.. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 2, art. 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851), przepisy Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1465) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257). W uzasadnieniu organ I instancji w pierwszej kolejności przytoczył treść przepisów, a następnie wskazał, że dzieci wnioskodawcy R.B. - syn M.B. oraz córka A.B. zostały wpisane we wniosku do składu rodziny, pomimo wyroku Sądu Okręgowego Nr Sygn. Akt [...] z dnia [...] maja 2011 r. ustalającego miejsce pobytu małoletnich dzieci przy matce M.B.. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi – M. i A., Sąd powierzył obojgu rodzicom, zobowiązując ich tym samym do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania. R.B. został przez Sąd zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz dzieci do rąk M.B. w łącznej wysokości 800 zł miesięcznie, natomiast M.B. została zobowiązana do ponoszenia pozostałych kosztów utrzymania małoletnich dzieci i do osobistych starań w ich wychowanie. Dalej organ podał, że R.B. oraz M.B. zawarli pomiędzy sobą porozumienie dotyczące sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi i ustalili grafik porządkujący kwestię spotkań R.B. z dziećmi. Sąd Okręgowy w wyroku z dnia [...] maja 2011 r. ustalił, że wnioskodawca ma prawo do spotykania się z dziećmi w sposób określony zgodnie z w/w wyrokiem, tj.: - w tygodniu parzystym każdego miesiąca w poniedziałki i środy od godziny 16:00 do godziny 19:00 oraz od piątku od godziny 16:00 do niedzieli do godziny 16:00, - w tygodniu nieparzystym we wtorki i w czwartki w godzinach od 16:00 do godziny 19:00, - w okresie Świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocnych naprzemiennie z M.B. co drugi dzień świąt, - jeden tydzień ferii zimowych i jeden miesiąc wakacji letnich po uprzednim ustaleniu z M.B.. Organ wskazał, że z powyższego wyroku Sądu wynika, iż w tygodniu bez weekendu dzieci spędzają z ojcem 6 godzin, z weekendem 54 godziny, natomiast pod opieką matki bez weekendu dzieci są 114 godzin, z weekendem zaś 162 godziny. W związku z występującą dość dużą różnicą w sprawowaniu opieki między rodzicami, zdaniem Burmistrza nie występują równomierne relacje z każdym z rodziców. Opieka nad dziećmi obejmuje nie tylko godziny popołudniowe, ale również godziny nocne. W związku z powyższym organ stwierdził, że w przeważającej części dzieci są pod opieką matki. Z racji tego, że dzieci zamieszkują wraz z matką, a ojciec dzieci – R.B. ma jedynie ustalone w określonym wymiarze i okresie kontakty z dziećmi, to bez wątpienia można stwierdzić, że to właśnie matka – M.B. każdego dnia dba o to, aby dzieci były wyposażone do szkoły, miały odrobione zadania domowe, były ubrane stosownie do pogody oraz miały ze sobą drugi posiłek. Organ ustalił też, że R.B. nie ma orzeczonej przez sąd opieki naprzemiennej nad dziećmi. W ocenie Burmistrza określony w wyroku z dnia 4 maja 2011 r. wymiar kontaktów R.B. z dziećmi wskazuje w sposób jednoznaczny, że opieka nad dziećmi nie ma charakteru naprzemiennego. Wyrok rozwodowy określa kontakty wnioskodawcy z synem M. oraz córką A. w taki sposób, że nie można stwierdzić, by R.B. sprawował nad dziećmi opiekę naprzemienną w sposób porównywalny z opieką sprawowaną przez matkę M.B.. Organ uznał również, że powierzenie przez sąd władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, utrzymywanie kontaktów z dziećmi oraz uczestniczenie w ponoszeniu kosztów utrzymania dzieci nie można utożsamiać z występowaniem opieki naprzemiennej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalono, że pomimo, iż skarżący wpisał do składu rodziny w/w dzieci, to nie zostały spełnione warunki określone w art. 2 pkt 16 dotyczącym definicji rodziny zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz w art. 5 ust. 2a. Odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2017 r. złożył R.B., w którym wskazał, że nie jest prawdą, iż tylko matka dba o to, aby dzieci były wyposażone do szkoły, ponieważ na bieżąco uzupełnia braki dzieci w artykułach szkolnych kiedy tylko przebywają pod jego opieką. Dzieci również odrabiają lekcje pod jego opieką, jak i przygotowują się do szkoły. Do skarżącego również należy zakup ubioru dla dzieci, który musi być przystosowany do odpowiedniej pogody, jak i pory roku. Niezrozumiałe jest dla skarżącego twierdzenie, że dzieci nie spędzają z nim porównywalnego i w powtarzających się okresach czasu. Zwracając szczególną uwagę na ferie świąteczne (grudzień), ferie zimowe (styczeń lub luty 2018), wakacje (lipiec 2018, sierpień), gdzie dzieci ewidentnie spędzają czas naprzemiennie po połowie pod opieką matki i ojca. Odrabianie zadań domowych i przygotowywanie się do zajęć szkolnych przebiega również naprzemiennie u matki i ojca, a więc i czas spędzony w szkole też należałoby uważać za opieką naprzemienną. W innym przypadku nie byłaby możliwa kontrola postępu w nauce, pomoc i odpowiedzialność za kształcenie i rozwijanie zainteresowań. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało dnia [...] grudnia 2017 r. decyzję nr [...], którą utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy nie zakwestionował, że R.B. także opiekuje się dziećmi we wskazanym wymiarze, jednakże udział w wychowywaniu i utrzymywaniu dzieci jest nieporównywalnie większy matki niż ojca. Dotyczy to zarówno czasu spędzanego z dziećmi, wkładu finansowego jak i osobistego angażowania się w wychowanie dzieci i zaspakajanie ich potrzeb życiowych. W jego ocenie utrzymywanie kontaktów ojca z dziećmi oraz jego udziału w ponoszeniu kosztów utrzymania dzieci nie można utożsamiać z występowaniem opieki naprzemiennej. Zdaniem Kolegium z okoliczności sprawy wynika, że z wyroku Sądu z dnia [...] maja 2011 r. oraz porozumienia zawartego w dniu [...] kwietnia 2011 r. przez rodziców, wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono obojgu rodzicom, żadnemu z rodziców nie ograniczono ani żadnego nie pozbawiono władzy rodzicielskiej, jednakże ustalono miejsce pobytu małoletnich dzieci przy matce. Zatem faktyczną opiekę nad dziećmi sprawuje matka, co zostało zapisane w wyroku sądowym i postanowienia te są dotychczas realizowane. Decyzją administracyjną nie można zmienić postanowień wyroku sądowego, a wyłącznie strona lub była małżonka mogą wystąpić do sądu o zmianę postanowień wyroku (w tym orzeczenie opieki naprzemiennej). Organ podkreślił też, że zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Pomoc w tej formie przysługuje temu rodzicowi, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem i z tego powodu ponosi wydatki, przy czym w przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, świadczenie wychowawcze jest proporcjonalne w stosunku do dni sprawowania opieki nad dzieckiem. W sytuacji, gdy rodzice są rozwiedzeni, pozostają w separacji lub rozłączeniu i nie sprawują orzeczonej sądownie opieki naprzemiennej, to wówczas świadczenie wychowawcze przysługuje temu rodzicowi, który utrzymuje dziecko i z którym dziecko zamieszkuje. W związku z powyższym organ podzielił stanowisko organu I instancji, że świadczenie wychowawcze na dzieci: M.B. i A.B. nie przysługuje ojcu R.B.. Skargę na decyzję SKO z dnia [...] grudnia 2017 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. R.B., zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 80 w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 5 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 2 oraz art. 22 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Skarżący wniósł o: 1. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na syna M.B. urodzonego dnia [...] czerwca 2005 r. oraz córkę A.B. urodzoną dnia [...] lipca 2009 r., 2. zasądzenie wypłaty należnego świadczenia wychowawczego za okres od [...] października 2017r. do [...] września 2018r. na syna M.B. i córkę A.B. w kwocie proporcjonalnej do czasu jaki przebywają pod jego opieką wraz z odsetkami do dnia zapłaty włącznie, 3. zasądzenie na rzecz skarżącego zniesienia kosztów postępowania sądowego, ewentualnie 4. uchylenie decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego nieprawdziwe jest sformułowanie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "faktyczną opiekę nad dziećmi sprawuje matka, co zostało zapisane w wyroku sądowym". Brak jest takiej adnotacji w wyroku rozwodowym. Podał, że "po długiej i uciążliwej walce (odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim)" Ośrodek Pomocy Społecznej przyznał mu prawo do świadczenia wychowawczego na córkę i syna za okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] września 2017 r. zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Natomiast wniosek złożony dnia 28 sierpnia 2017 r. był wnioskiem kontynuującym wypłatę świadczenia. Skarżący podkreślił, że na dzień dzisiejszy jego sytuacja dotycząca opieki nad dziećmi nie uległa zmianie, jak i ich utrzymanie poprzez żywienie ich oraz poprzez zakup potrzebnych rzeczy do życia codziennego tj. ubiór, rzeczy higieny osobistej, jak i artykułów szkolnych, opiekowanie się nimi, odrabianie lekcji i przygotowywanie ich do szkoły na następny dzień z zadań domowych. R.B. wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została bez dokonania przez organ wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, ponieważ organ pominął dowód z przedstawionych przez skarżącego oświadczeń sąsiadów, rodziny oraz znajomych potwierdzających ilość czasu w jakim dzieci są pod jego opieką, które to oświadczenia zostały dostarczone do pierwszego już wniosku o przyznanie świadczenia. Stanowi to niezaprzeczalnie naruszenie przepisów art. 80 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. Organ obowiązany jest bowiem rozpatrzyć nie tylko każdy z dowodów z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic. Zauważył nadto, że SKO literalnie interpretuje treść wyroku Sądu Okręgowego Wydział Cywilny z dnia [...] maja 2011 r., którym to wyrokiem sądowym orzeczone zostało, że sąd powierza obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi oraz obowiązuje obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowywania małoletnich dzieci. Faktem niezaprzeczalnym jest, iż w wyroku brak jest sformułowania "opieka naprzemienna", pojęciem takim nie posługuje się jednakże nawet kodeks rodzinny i opiekuńczy, na podstawie którego opieka taka może zostać przyznana. Poza tym skarżący wskazał, że dla oceny stanu faktycznego organ oparł się na brzmieniu art. 58 § 1a kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wskazującego w zdaniu drugim, że "Sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie, o którym mowa w § 1, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka". A takowe porozumienie zostało zawarte. Treść powyższego przepisu SKO zinterpretowało błędnie, uznając, że niezbędne dla istnienia i realnego wykonywania "opieki naprzemiennej" nad dzieckiem jest zarówno wyrażenie tego poprzez zapis Sądu w treści wyroku słowami typu "Postanawia ustanowić nad dziećmi opiekę naprzemienną" oraz równomiernym rozkładem czasu opieki nad dzieckiem między jego rodzicami. Tymczasem brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że tak daleko idące wnioski są słuszne. Brak definicji "opieki naprzemiennej" w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym niewątpliwie stanowi lukę prawną, która jednakże nie może być wykorzystywana przez organ administracji do stawiania strony postępowania w niekorzystnym dla niej położeniu. W ocenie skarżącego organ prowadząc postępowanie naruszył szereg przepisów postępowania, nie dopełnił bowiem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ani też obowiązku dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga była zasadna. W myśl art. 1 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. ( art. 4 ). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 ). W analizowanej sprawie spór koncentrował się wokół kwestii sprawowania przez skarżącego opieki nad dziećmi, a ściślej – czy opieka skarżącego nad dziećmi spełnia wymogi opieki naprzemiennej, w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Wskazać przyjdzie, że po myśli art. 2 pkt 16 ustawy pojęcie rodzina - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji, lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wyrokiem z dnia [...] maja 2011 r. sygn. akt [...] Sądu Okręgowego Wydział Cywilny małżeństwo skarżącego z M.B. zostało rozwiązane przez rozwód, władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi powierzona została obojgu rodzicom, przy czym miejsce pobytu dzieci ustalono przy matce, ustalony został kontaktów skarżącego z dziećmi – M.B. oraz A.B.. W dniu [...] kwietnia 2011 r. M.B. oraz R.B. zawarli porozumienie co do sposobu oraz zakresu opieki nad ich dziećmi. W ocenie skarżącego, ze względu na zakres czasowy w jakim sprawuje on opiekę nad dziećmi oraz zakres obowiązków jakie wobec dzieci wypełnia, opieka którą sprawuje nad swoimi dziećmi jest opieką naprzemienną, w rozumieniu ustawy. Stanowisko to skarżący prezentuje, pomimo że w w.w. wyroku z dnia [...] maja 2011 r. sygn. akt [...] Sąd nie określił sposobu wykonywania przez skarżącego władzy rodzicielskiej jako opieki naprzemiennej. Stanowisko organów natomiast opiera się na twierdzeniach przeciwnych, gdyż w ich ocenie przepis art. 2 pkt 16 ustawy należy interpretować w ten sposób, że dla uznania, że dzieci stanowią rodzinę skarżącego ( w rozumieniu ustawy), a tym samym powinno mu być przyznane wnioskowane świadczenie, wymagane jest orzeczenie sądu stwierdzające, że dzieci pozostają pod opieką naprzemienną obojga rodziców. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji ma znaczenie pogląd i stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Go 35/17. Przypomnieć należy, że wskazany wyrok zapadł w stanie prawnym tożsamym z tym, w jakim badana jest legalność zaskarżonej decyzji, nadto według twierdzeń skarżącego również stan faktyczny nie uległ zmianie, czego zweryfikować nie sposób, gdyż postępowanie wyjaśniające w rozpatrywanej sprawie nie zostało przeprowadzone. W powyższym wyroku, którym uchylone zostały decyzje o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego Sąd wskazał, że mając na względzie uregulowania obowiązujące w dacie wydania wyroku rozwodowego R.B. i M.B. przyjąć należy, że wyrok ten nie wyklucza sprawowania przez rodziców opieki naprzemiennej. Władza rodzicielska została bowiem powierzona obojgu rodzicom i jeżeli rzeczywista opieka wynikająca z zawartego przez rodziców porozumienia, jest sprawowana w taki sposób, że w powtarzających się okresach rodzic sprawuje wyłączną opiekę nad dziećmi, to są podstawy do uznania, że mamy do czynienia z opieką naprzemienną. Sąd nie uznał za trafny argument, że nie można uznać, iż skarżący sprawuje opiekę naprzemienną nad dziećmi, gdyż mają one miejsce stałego zamieszkania z drugim z rodziców, zgodnie z art. 28 k.c. możliwe jest tylko jedno miejsce zamieszkania. Trudno też przyjąć, że jakaś ściśle określona ilość czasu pod pieczą jednego z rodziców np. 40%, oznacza sprawowanie opieki naprzemiennej, a już 30% czasu oznacza, że taka opieka nie jest sprawowana. Zawsze powinny decydować konkretne okoliczności danego przypadku, a ich ustalenie i ocena czy występuje opieka naprzemienna należy do organu właściwego realizującego świadczenia wychowawcze. Sąd wskazał, że orzekające organy dokonując błędnej wykładni art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, sprowadzającej się do stanowiska, że warunkiem zaliczenia dzieci do rodziny skarżącego jest wyłącznie orzeczenie sądu o naprzemiennej opiece, nie poczyniły stosownych ustaleń we wskazanym wyżej zakresie, naruszając tym samym postanowienia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny ustosunkować się do twierdzeń i dowodów wskazywanych przez skarżącego i na podstawie całego materiału dowodowego ustalić faktyczny zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad dziećmi. Na skutek powyższego wyroku, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Burmistrz przyznał skarżącemu świadczenie wychowawcze na dzieci M.B. i A.B.. Natomiast kolejny wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2017 r., dotyczący przyznania świadczenia wychowawczego na okres [...] pażdziernika 2017 r. do [...] września 2018 r., został rozpatrzony decyzjami odmownymi, które są przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Jako naruszające procedurę administracyjną należy ocenić okoliczność, że decyzje w rozpatrywanej sprawie wydane zostały bez wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy aktualnego na datę składania wniosku. W sprawie nie przeprowadzono żadnych czynności wyjaśniających, w całości opierając się na ustaleniach poczynionych w poprzednim postępowaniu administracyjnym. Należy zauważyć, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie uzasadnił zmiany swego stanowiska w sprawie prawa skarżącego do świadczenia wychowawczego. W szczególności organ nie wykazał, aby doszło do zmiany stanu faktycznego sprawy w taki sposób, aby opieka skarżącego nad dziećmi sprawowana była w mniejszym, niż dotąd rozmiarze, co pozwoliłoby na przyjęcie, że z pewnością skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej. Wskazać przyjdzie, że nie doszło do zmiany stanu prawnego, w jakim rozpoznawane były poszczególne sprawy administracyjne. Sądowi znany jest przywołany w uzasadnieniu decyzji I inst. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 947/17. Trzeba mieć jednak mieć na uwadze szczególny element rozpoznawanej sprawy, który wyróżnia ją od stanu faktycznego przywołanego w .w.w. wyroku NSA, polegający na tym, że na skutek wcześniejszego wniosku świadczenie wychowawcze skarżącemu zostało przyznane. Przyjdzie stwierdzić, że brak odniesienia się do powyższej kwestii narusza zasadę zaufania obywatela do organów państwa. Stosownie do art. 8. kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zawarta w art. 8 zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do organów państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość. W orzecznictwie sądowym za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa uznaje się m.in. działania organów administracji publicznej przejawiające się w zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany (wyrok NSA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 1998 r., I SA/Łd 652/97, ONSA 1999, nr 1, poz. 27) (por. A. Wróbel, Komentarz do art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex). Z powyższych względów zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza podlegały uchyleniu. Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali stan faktyczny sprawy oraz podejmie rozstrzygnięcie mając na uwadze wskazania wynikające z niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2016 poz. 718 ), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło