II SA/Go 118/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-03-18

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Marek Szumilas, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz zdemontowanego nagrobka pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, wykonywany przez przedsiębiorcę prowadzącego zakład kamieniarski, stanowi niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne podlegający obowiązkowi uzyskania zaświadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz zdemontowanego nagrobka pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, wykonywany przez przedsiębiorcę prowadzącego zakład kamieniarski, stanowi niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Taki przewóz, nawet incydentalny, wymaga uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy. Brak takiego zaświadczenia uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W.C. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. W.C. przewoził zdemontowany nagrobek pojazdem ciężarowym, nie posiadając uprawnień przewozowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. W.C. złożył skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących podwójnego karania, błędne zakwalifikowanie przewozu jako pomocniczego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Dnia [...] Iipca 2014 roku, w pobliżu miejscowości [...], funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu ciężarowego o nr rej. [...], którym kierował W.C. będący jednocześnie właścicielem firmy: W.C. Zakład. W dniu [...] lipca 2014 roku Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie wobec W.C. w sprawie nałożenia kary pieniężnej w zakresie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli. Decyzją z dnia [...] września 2014 roku, nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013r., poz. 1414 ze zm.), nałożył na W.C. karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał treść zeznań W.C. złożonych podczas kontroli, z których wynikało, że wykonał usługę wymiany starego nagrobka na nowy; że przewoził w chwili kontroli zdemontowany nagrobek oraz, że nie posiada uprawnień przewozowych. Organ przywołał treść przepisu art. 33 ustawy nakładającego obowiązek posiadania - dla dokonywania przewozów na potrzeby własne -zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej. Organ odwołując się do art. 92a oraz art. 93 ustawy o transporcie drogowym zastosował przewidzianą w załączniku nr 3 do tej ustawy pod lp. 1.3 karę za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia w wysokości 8.000 zł. Od powyższej decyzji W.C. złożył odwołanie wskazując, że decyzja ta narusza art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym - poprzez nałożenie kary administracyjnej pomimo wcześniejszego ukarania strony mandatami karnymi. Ponadto strona zarzuca naruszenie art. 92a ust. 1 i ust. 2 - poprzez nałożenie na stronę kary administracyjnej w wysokości zbliżonej do maksymalnej granicy, bez uwzględnienia m.in. sytuacji finansowej strony. Nadto, że organ nie zastosował się do treści art. 92a ust. 5 oraz art. 92 ust. 1 poprzez jednoczesne ukaranie strony karą administracyjną i karą grzywny. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji, że wykonywany przez niego przewóz drogowy w dniu kontroli miał charakter pomocniczy w stosunku do jego podstawowej działalności w rozumieniu przepisów art. 33 ust. 1 i art. 4 pkt 4 i pkt 5. Ponadto zarzucił organowi prowadzącemu postępowanie naruszenie art. 107 § 3 Kpa, poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nie odniesienie się do wszystkich podnoszonych przez stronę w toku postępowania okoliczności. Strona wniosła o uchylenie w całości decyzji i umorzenie postępowania lub ewentualnie o uchylenie decyzji organu instancji i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 roku, nr [...] decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego utrzymał w mocy. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że poddany kontroli drogowej przewóz realizowany był w imieniu i na rzecz firmy W.C. Zakład, przez kierowcę będącego jednocześnie jej właścicielem. Podczas kontroli W.C. nie okazał, ani wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, ani licencji na wykonywanie transportu drogowego. Kierujący przyznał, że nie ma żadnych uprawnień przewozowych i pierwszy raz słyszał, że coś takiego musi mieć. Przejazd wykonywany był pojazdem o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (7490 kg) i podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Kontrolowany przewóz wykonywano pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności strony. Kierujący w piśmie z dnia [...] lipca 2014 roku oświadczył, że wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne zgodnie z art. 4 pkt 4 i pkt 5 ustawy o transporcie drogowym. Był to przewóz wykonywany pomocniczo na terytorium RP, przy użyciu pojazdu kierowanego przez stronę jako przedsiębiorcę, legitymującego się tytułem prawnym do pojazdu. Ponadto przewożone rzeczy były wyprodukowane, przetworzone i naprawione przez stronę, a celem przejazdu był przewóz rzeczy do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby. Organ przywołując treść przepisów art. 4 ust. 4, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2 oraz art. 92a ust. 1 oraz 2 ustawy o transporcie drogowym, nadto jej załącznik nr 3 odnośnie liczby porządkowej 1.3 uznał, ze W.C. dokonywał przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, które to naruszenie sankcjonowane jest karą 8.000 zł. Organ odwoławczy uznał prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że bezzasadne jest powołanie się przez stronę na incydentalność przewozu drogowego wykonywanego w dniu [...] lipca 2014 r. Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje w sprawie zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte umarza się, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż strona na dzień kontroli nie posiadała wymaganego zaświadczenia na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne, a w toku postępowania nie ujawniły się żadne okoliczności wskazujące, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92a ust. 5 i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczącego jednoczesnego ukarania strony karą administracyjną, jak i karą grzywny, organ odwoławczy stwierdził, że mandaty karne nałożone na przedsiębiorcę zostały nałożone za inne naruszenia, niż wskazane w decyzji administracyjnej. Wskazując liczby porządkowe załącznika nr 1 do ustawy wyjaśnił, że mandat w wysokości 500 złotych nałożono z tytułu nieokazania zaświadczenia za dni kiedy kierowca nie prowadził pojazdu, mandat w wysokości 800 złotych nałożono z tytułu nieokazania dokumentu potwierdzającego ukończenie szkolenia wymaganego w związku z wykonywaniem przewozu drogowego, z kolei mandat o w wysokości 100 złotych nałożono z tytułu niezgodności oznaczenia czasowego na wykresówce z urzędowym czasem kraju rejestracji pojazdu - za każdą wykresówkę, natomiast pozostałe mandaty nałożono w kwocie 1000 złotych za naruszenia opisane w lp. 3.2 i lp. 3.3 załącznika nr 2 do ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie nałożono mandatów karnych za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, gdyż art. 92a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym przewiduje za nie, w przypadku kierowcy będącego jednocześnie przedsiębiorcą i osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie, wyłącznie odpowiedzialność administracyjno-prawną. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., polegającego na niewskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W ocenie Głównego Inspektora nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Odnośnie argumentacji strony dotyczącej wysokości nałożonej kary organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego, nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a decyzja wydawana na podstawie tejże ustawy ma charakter związany. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych, czy rodzaju prowadzonej działalności. Strona natomiast, gdy znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości, może wystąpić do Głównego Inspektora Transportu Drogowego z odrębnym wnioskiem o udzielenie jej ulgi w spłacie należności publicznoprawnej poprzez jej umorzenie w całości lub w części lub rozłożenie na raty. Na powyższą decyzję W.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając jej: 1. niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie) art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym - poprzez przyjęcie, że z ww. przepisu wynika możliwość wszczęcia i przeprowadzenia postępowania o nałożenie kary administracyjnej pomimo wcześniejszego ukarania strony mandatami karnymi; 2. niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 5 i 92 ust. 1 ustawy - poprzez jednoczesne ukaranie strony, wbrew treści tego przepisu, tak karą administracyjną, jak i karą grzywny oraz przez nałożenie kary grzywny w łącznej wysokości przekraczającej 2.000 zł; 3. niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p.a., polegające na tym, że w przedmiotowej sprawie organ, wbrew przywołanym w pkt 1 i 2 skargi przepisom, z których wynika karanie tylko jedną karą, nałożył za to samo zdarzenie dwie różne kary, czego by nie uczynił, gdyby strona nie była jednocześnie kierowcą i przewoźnikiem; w związku z czym uznać należy, iż postępowanie prowadzono w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej; 4. niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art 7, art. 8 i art. 11 k.p.a., przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy - brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniesienia się przez organ II instancji do wszystkich zarzutów odwołania, tj. organ w ogóle nie rozpoznał zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem organ w uzasadnieniu wskazał jedynie, że w sprawie niezasadne byłoby zastosowanie art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy - którego naruszenia nie wskazywano w odwołaniu; 5. niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 4 i pkt 5 ustawy, poprzez błędne przyjęcie, że wykonywany przez stronę przewóz drogowy ma charakter pomocniczy w rozumieniu tych przepisów. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że trybie 92c ust. 1 pkt 2 ustawy nie jest możliwe wymierzenie kary pieniężnej, gdy za stwierdzone naruszenie została już wcześniej nałożona kara. W sprawie skarżący został już ukarany mandatami karnymi na łączną kwotę 3.400 zł, nie było więc podstaw do prowadzenia ponownego postępowania. Przywołany przepis wyraża zasadę odstąpienia od podwójnego karania za ten sam czyn. W tym sensie koreluje on z art. 92a ust. 5, który również stanowi o ukaraniu tylko jedną karą. W ocenie skarżącego na podstawie systemowej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy należy uznać, że postępowanie w przedmiotowej sprawie winno być umorzone. Wykładnia funkcjonalna przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że skoro ten sam podmiot został ukarany w trybie wykroczeniowym to postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary winno być umorzone. Funkcją tej normy prawnej, w zestawieniu z art. 92a ust. 5, jest unikanie podwójnego karania tych kierowców, którzy wykonują przewóz w ramach samozatrudnienia, będąc jednocześnie kierowcami i przewoźnikami. Natomiast wykładnia prezentowana przez organ w istocie oznacza dyskryminację mikro i małych przedsiębiorców, bowiem w sytuacji, gdy naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym dopuści się przewoźnik, który nie jest kierowcą, jest on karany tylko raz. Takie postępowanie jest też naruszeniem wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady zaufania obywateli do organów państwa. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 92a ust. 5 i art. 92 ust. 1 ustawy, poprzez jednoczesne ukaranie strony, wbrew treści tego przepisu, zarówno karą administracyjną jak i karą grzywny oraz przez nałożenie kary grzywny w łącznej wysokości przekraczającej 2.000 zł, wskazując, że w okolicznościach sprawy zachodzi tożsamość podmiotowa. Strona skarżąca to jednocześnie kierowca i przewoźnik, natomiast na gruncie przepisów ustawy o transporcie drogowym zakres i charakter odpowiedzialności przewoźnika i kierowcy jest zróżnicowany. Odpowiedzialność kierowcy jest odpowiedzialnością karnoadministracyjną uregulowaną w art. 92a ustawy. Skoro ustawodawca przewidział szczególny tryb odpowiedzialności prawnej kierowcy oznacza to, że nie stosuje się do niego art. 92 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącego organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie rozpoznał zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy, naruszając tym samym art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Skarżący podniósł dalej, że organ naruszył również art. 33 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 4 i pkt 5 ustawy, błędne przyjmując, że wykonywany przewóz drogowy ma charakter pomocniczy w rozumieniu tych przepisów. Aby uznać konkretny przewóz za przewóz na potrzeby własne kumulatywnie muszą być spełnione przesłanki wymienione w art. 4 pkt 4 ustawy. Świadcząc usługi kamieniarskie, skarżący nie dokonuje przewozów drogowych, wykonywany w dniu [...] lipca 2014 roku przewóz nie stanowił działalności pomocniczej, jeśli zważy się, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego nie polega na przewozie, lecz na produkowaniu nagrobków. Powołany przepis art. 33 ust. 1 ustawy wskazuje, iż uzyskanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych - jako warunek dokonywania przewozów drogowych na potrzeby własne - dokonuje się poprzez zgłoszenie prowadzenia przez przedsiębiorcę przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił, że przewóz dnia [...] lipca 2014r. zdemontowanego nagrobka miał charakter grzecznościowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), nazywanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 1 ustawy określa ona m.in. zasady podejmowania i wykonywania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego ( pkt 3), przy czym przepisów ustawy nie stosuje się m.in. do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów m.in. o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dokonując zatem wykładni powołanych przepisów Sąd stwierdza, że przepisom ustawy o transporcie drogowym podlega niezarobkowy krajowy przewóz drogowy podejmowany i wykonywany pojazdami samochodowymi o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. W myśl art. 4 pkt 5 ustawy "niezarobkowy krajowy przewóz drogowy" to przewóz na potrzeby własne wykonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy przez "niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne)" rozumie się każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników; b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi; c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin; d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, o czym stanowi ustawodawca w art. 33 ust. 1 ustawy. Na mocy przepisu art. 92a ustawy podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie (ust. 1), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Z kolei załącznik nr 3 do ustawy w pkt 1.3 sankcjonuje wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia karą pieniężną w wysokości 8.000 zł. Z ustaleń organów Inspekcji Transportu Drogowego wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą – zakład kamieniarski - pod nazwą W.C. Zakład. W dniu [...] lipca 2014 roku W.C. prowadząc samochód ciężarowy o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony (7490 kg), o numerze rejestracyjnym [...], został zatrzymany do kontroli transportowej. W skrzyni ładunkowej przewożone były elementy nagrobka. Jak wyjaśnił kierujący, po postawieniu nagrobka nowego, przewozi stary po zdemontowaniu. Powyższe nie zostało przez W.C. zakwestionowane. W zaskarżonej decyzji organ przywołał treść oświadczenia skarżącego zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2014 roku, w którym przyznał, że był to przewóz wykonywany pomocniczo, przy użyciu pojazdu prowadzonego osobiście przez przedsiębiorcę, zaś przewożone rzeczy były przez niego wyprodukowane, przetworzone i naprawione, a celem był ich przewóz do przedsiębiorstwa na jego potrzeby. W ocenie składu orzekającego w niniejszej spawie W.C. dokonywał w dniu [...] lipca 2014r. przewozu na potrzeby własne w rozumieniu przywołanego powyżej przepisu art. 4 ust. 4 ustawy. Przewóz dokonywany był na drodze publicznej, załadowanym pojazdem nie przeznaczonym do nieodpłatnego przewozu drogowego. Skarżący przewoził samochodem zdemontowany nagrobek, zatem wykonywał przewóz pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej jaką jest prowadzenie zakładu kamieniarskiego o specjalności nagrobkowej. Z zebranego materiału nie wynika, aby w zakres działalności podstawowej jaką prowadzi zakład nagrobkowy, wchodziło przewożenie rzeczy. Natomiast dokonywany przez skarżącego przewóz na potrzeby własne wyczerpuje obydwie hipotezy zawarte w art. 4 ust. 4 lit. c, jeśli zważy się, że skarżący przewoził rzecz przez niego przetworzoną, czym było zdemontowanie nagrobka ( lit. c in principio ), jak również przewoził rzecz do przedsiębiorstwa, jakim jest Zakład, na jego własne potrzeby ( lit. c in fine). W tej kwestii Sąd podzielił wykładnię omawianego przepisu dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 25 stycznia 2008 roku w spr. I OSK 1600/06 oraz z dnia 22 stycznia 2013 roku, w spr. II GSK 1984/11. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi dot. zróżnicowania sytuacji prowadzenia pojazdu przez właściciela, bądź inną osobę, Sąd stwierdza, że taka odmienność sytuacji nie istnieje. Definicja zawarta w przepisie art. 4 ust. 4 ustawy jako jedną z przesłanek wymienia przejazd, bez wskazania osoby, przez którą jest on wykonywany. Przepis art. 4 ust. 4 lit. b stanowi wprost o prowadzeniu pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Dlatego dla oceny prawidłowości decyzji bez znaczenia jest fakt kierowania pojazdem przez właściciela. Podobnie bez znaczenia była motywacja przewożenia rozebranego nagrobka jako pomoc udzielona innej osobie. Przewóz, o jakim mowa w art. 33 ust. 1 ustawy, może być dokonany jako pomoc udzielona innej osobie tylko w warunkach w nim opisanych. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2007 roku w spr. II GSK 15/08, że przedsiębiorca prowadzący inną, niż działalność transportowa działalność gospodarczą, chcąc wykonywać choćby incydentalnie przewóz drogowy (a więc realizować tę działalność jako pomocniczą, nie wiodącą w stosunku do podstawowej działalności), aby móc wykonywać tę działalność legalnie, musi legitymować się zaświadczeniem o zgłoszeniu przewozu na potrzeby własne. Obowiązek ten dotyczy każdego przedsiębiorcy, podejmującego przewóz pojazdami o masie ponad 3,5 t. jako działalność niezarobkową i towarzyszącą innej, niż transportowa, podstawowej działalności gospodarczej (wykonywanej pomocniczo). Nie jest dopuszczalne przyjęcie, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, wykonując przewóz pojazdem o masie ponad 3,5 t. może go realizować w sposób dowolny w zależności od tego, czy podczas ewentualnej kontroli drogowej oświadczy, że porusza się w celu związanym z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, czy też w celu prywatnym. Przepis art. 87 ust. 2 ustawy nakazuje z kolei, aby podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany miał przy sobie i okazywał na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 ustawy, czyli zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zebrany przez organy materiał dowodowy potwierdza, że kontrolowany kierowca - w niniejszej sprawie W.C. będący jednocześnie właścicielem - w czasie kontroli nie posiadał stosownego wypisu zaświadczenia, czym naruszony został przepis art. 87 ust. 2 i 3 ustawy. Bez znaczenia w sprawie jest podnoszona przez skarżącego incydentalność zdarzenia. Przepis art. 4 ust. 4 definiując przewóz na potrzeby własne jako jedną z przesłanek wskazuje każdy przejazd pojazdu. Zatem odpowiedzialność skarżącego powstaje nawet przypadku przejazdu incydentalnego. W ocenie Sądu, w świetle zebranego materiału dowodowego, ustalony przez organy stan faktyczny odpowiadał przesłankom kwalifikującym zdarzenie jako przewóz na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy. Stan ten nie został podważony, a w sprawie nie występują wątpliwości co do jego poszczególnych elementów. W świetle treści powołanego przepisu oraz jego funkcji i celów nie można mieć wątpliwości, że przewóz dokonywany przez skarżącego był przewozem na potrzeby własne, zaś sam kierujący w chwili kontroli nie posiadał dokumentu, o jakim mowa w art. 33 ust. 1 ustawy. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi, Sąd stwierdził także bezpodstawność przypisywanego Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego naruszenia przepisu art. 92c ust. 1 oraz 2, art. 92a ust. 5 ustawy oraz art. 8 k.p.a. Przepisy ustawy o transporcie drogowym przewidują w rozdziale 11 ("Kary pieniężne") dwa rodzaje kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Pierwszym rodzajem kary jest kara grzywny, która zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy może dotyczyć kierującego wykonującego przewóz drogowy (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 1 do ustawy) oraz osoby zarządzającej przedsiębiorstwem lub osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w art. 92 ust. 3 u.t.d. (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 2 do ustawy). Drugim rodzajem kary pieniężnej jest przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. administracyjna kara pieniężna, która nakładana jest na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie (wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar określa załącznik nr 3 do ustawy). W odróżnieniu od kierujących pojazdami (art. 92 ust. 1 ustawy.) oraz osób zarządzających przedsiębiorstwem lub transportem w przedsiębiorstwie (art. 92 ust. 3 ustawy), które za naruszenie przepisów ponoszą odpowiedzialność na zasadzie winy, a nakładane sankcje są grzywnami, o których orzeka się w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 92 ust. 5 ustawy), podmiot wykonujący przewóz drogowy ponosi odpowiedzialność na innych zasadach i w innym trybie. Za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiot ten podlega karze pieniężnej, przy czym wykaz naruszeń i wysokość kar określa wskazany wyżej załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy). Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2007 roku, w spr. I OSK 1257/06). Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka. W kontrolowanym postępowaniu na W.C. decyzją z dnia [...] września 2014 roku nałożono karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 1, w wysokości przewidzianej w załączniku nr 3 jako lp 1.3 w kwocie 8.000 zł. Z kolei dnia [...] lipca 2014 roku na W.C., na podstawie art. 92 ustawy, nałożono pięć kar grzywny w łącznej wysokości 3.400 zł. Są to zatem dwa odmienne rodzaje kar. Ponadto podkreślić należy, że żadna z kar grzywny nie dotyczyła naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, za które nałożono na skarżącego karę pieniężną. Przypomnieć trzeba, że w myśl przepisu art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Unormowanie art. 92c ust. 1 pkt 2 ustawy jest wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 92a ust. 1, wobec tego nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. W kontekście powyższych rozważań, uznać należy, że celem tej regulacji jest zapobieżenie sytuacji, w której dany podmiot mógłby ponosić podwójną administracyjną odpowiedzialność, poprzez ponowne ukaranie za ten sam czym przez organ administracji publicznej. W kontrolowanym postępowaniu nie zaistniała przesłanka przewidziana w omawianym przepisie. Skarżący nie został ukarany przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2014 roku karą za naruszenie, o jakim mowa w pkt 1.3. w załączniku nr 3 do ustawy. Z tej racji, skoro nie została spełniona przesłanka o jakiej mowa w art. 92c ust 1 pkt 2 ustawy, umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 92a ust. 1 ustawy nie było możliwe, tym samym a contrario, wszczęcie postępowania było zasadne. Odnośnie naruszenia przepisu art. 92a ust. 5 ustawy wskazać należy, że przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy czyn stanowiący naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego może jednocześnie wyczerpywać znamiona wykroczenia. Mając na uwadze przeciwdziałanie podwójnemu sankcjonowaniu tego samego czynu wobec tego samego podmiotu, ustawodawca wskazał w art. 92a ust. 5 ustawy, że w takich przypadkach należy stosować wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Oznacza to, że w razie spełnienia hipotezy art. 92a ust. 1 i hipotezy art. 92 ust. 1 i 3 ustawy, podmiot będący osobą fizyczną podlega wyłącznie odpowiedzialności administracyjnej, tj. karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej ( zobacz Renata Strachowska Komentarz do art. 92a ustawy o transporcie drogowym - LEX). Chybiony okazał się również zarzut skargi wskazujący na naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 § 3 w zw. z art. 7, 8, 11 k.p.a., skorelowany z podniesionym w odwołaniu zarzutem naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 92c ust 1oraz 2, art. 92a ust 1 i 2 oraz 5, art. 33 ust 1 w zw. z art. 4 pkt. 4 i 5 ustawy , nadto art. 107 § 5 k.p.a. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd stwierdza, że na wstępie własnych rozważań organ odwoławczy - stosownie do wyrażonej w art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności - poczynił ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wskazał podstawę prawną własnego rozstrzygnięcia. W tym zakresie powołał treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, dokonał ich wykładni oraz wyjaśnił ich znaczenie i zakres obowiązywania. Dotyczyło to przepisów art. 92a ust 1 i 2 oraz 5, a nadto art. 33 ust. 1 w zw. z art. 4 ust 4 ustawy. Odnośnie art. 92c ustawy organ odwoławczy poczynił rozważania na str. 5 do 7 uzasadnienia decyzji, wyjaśniając niemożność jego zastosowania w sprawie. Do zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. organ odwoławczy odniósł się na stronie 7 uzasadnienia. Rozważania organu drugiej instancji dotyczą wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, stąd skarga w zakresie nieodniesienia się przez ten organ do treści odwołania nie jest zasadna. Uzasadnienie zarzutu skargi odnośnie naruszenia art. 33 ust 1 ustawy przez błędne przyjęcie, że wykonywany przez skarżącego przewóz ma charakter pomocniczy nie jest jasne. Zasadność zastosowania tego przepisu oraz art. 4 ust. 4 lit. c ustawy została wyżej wyjaśniona. Uzasadniając powyższy zarzut skarżący przyznał, że prowadzona przez niego działalność nie polega na przewozie, lecz na produkcji nagrobków. W ten sposób przyznał, że dokonując przewozu rzeczy, w tym konkretnym przypadku nagrobka, dokonał przewozu jako działalności pomocniczej. Resumując powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Z tych wszystkich racji Sąd, z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a , oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło