II SA/Go 12/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. (data wpływu do Sądu: 4 stycznia 2013 r.) Z.Ł. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego – Z.Ł. do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych. Wezwanie Sądu zawierało jednocześnie pouczenie, iż nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi, w wyznaczonym 7 – dniowym terminie, skutkować będzie odrzuceniem skargi. Zarządzenie to zostało doręczone Skarżącemu dnia 29 stycznia 2013 r. W dniu 8 lutego 2013 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek Z.Ł. o zwolnienie z kosztów sądowych (nadany na poczcie dnia 5 lutego 2013 r.). Postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. (sygn. akt II SA/Go 12/13) odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to zostało mu doręczone dnia 8 kwietnia 2013 r. i z dniem 16 kwietnia 2013 r. stało się prawomocne. W konsekwencji na podstawie zarządzenia z dnia 25 kwietnia 2013 r. wezwano Z.Ł. do wykonania zarządzenia z dnia 10 stycznia 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przez wpłacenie kwoty 100 zł (wezwanie z dnia 29 kwietnia 2013 r.). W wezwaniu wskazano, iż strona zobowiązana jest wpłacić należność w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało wysłane listem poleconym, i jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru tej przesyłki, została doręczona stronie dnia 13 maja 2013 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął dla strony wraz z dniem 20 maja 2013 r. Pomimo upływu tego terminu strona nie uiściła wpisu sądowego od wniesionej skargi (notatka służbowa z dnia 7 sierpnia 2013 r.). Tymczasem dnia 23 maja 2013 r. do Sądu wpłynął, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 kwietnia 2013 r., kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnieni z kosztów postępowania. Sąd nadał bieg złożonemu wnioskowi. W dniu 27 czerwca 2013 r. wpłynął złożony na formularzu urzędowym wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po wezwaniu referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów potwierdzających sytuację finansową wnioskodawcy, złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów postępowania wraz z kopiami dokumentów komornika sądowego (data wpływu do Sądu: 6 sierpnia 2013 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (§ 1). Pismami, o których mowa w § 1 są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Z powyższego wynika, że opłacenie skargi w terminie i w kwocie wskazanej przez Sąd stanowi istotny jej element, którego brak uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. Zgodnie bowiem z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlegają odrzuceniu przez Sąd. Sąd zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej to wezwanie, została ona doręczona w dniu 29 stycznia 2013 r. Wobec skutecznego doręczenia wezwania Sądu, termin uiszczenia wpisu dla strony skarżącej upłynął z dniem 5 lutego 2013 r. W tym dniu Z.Ł. skutecznie wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy, co wstrzymało termin do uiszczenia wpisu sądowego. Jednakże postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. (sygn. akt II SA/Go 12/13) odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to zostało mu doręczone dnia 8 kwietnia 2013 r. i z dniem 16 kwietnia 2013 r. stało się prawomocne. W konsekwencji na podstawie zarządzenia z dnia 25 kwietnia 2013 r. wezwano Z.Ł. do wykonania zarządzenia z dnia 10 stycznia 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi przez wpłacenie kwoty 100 zł (wezwanie z dnia 29 kwietnia 2013 r.). W wezwaniu wskazano, iż strona zobowiązana jest wpłacić należność w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazane wezwanie nie było nowym wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, lecz ostatecznym wezwaniem do wykonania zarządzenia z dnia 10 stycznia 2013 r. W konsekwencji kolejne wnioski strony skarżącej, złożone w zakresie przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia z kosztów postępowania, nie wstrzymują biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 95/12). Jak wynika z ustaleń Sądu do dnia 7 sierpnia 2013 r. Z.Ł. nie uiścił wpisu sądowego od wniesionej skargi ( notatka z dnia 7 sierpnia 2013 r.), co uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do złożone w dniu 20 maja 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy, uzupełnionego dnia 24 czerwca 2013 r. poprzez złożenie go na formularzu urzędowym, a następnie uzupełnionego kolejnym wnioskiem oraz kopia dokumentów, które wpłynęły do tut. Sądu w dniu 6 sierpnia 2013 r. wyjaśnić należy, że W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z.Ł. w kolejnych wnioskach wskazał, iż, że prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu jego miesięczny dochód wynosi 800 zł. Z.Ł. podał, że wynagrodzenie jego żony (2.600 zł) podlega zajęciu egzekucyjnemu i po potrąceniu wynosi 1.100 zł. Skarżący oświadczył, że przeciwko niemu są prowadzone liczne postępowania egzekucyjne. Z kolei na wezwanie Sądu nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy, tzn. nie przedłożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych, zestawienia przychodów z działalności gospodarczej a także rachunków obrazujących ponoszone koszty utrzymania domu. Należy dodać, że z treści formularza PPF nie wynika jakie skarżący ponosi wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Co prawda skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające prowadzenie przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, ale posiadanie licznych zobowiązań nie może automatycznie prowadzić do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej skarżącego. Należy podnieść, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W tym kontekście należy zauważyć, że skarżący osiąga dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (800 zł), a jego żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.100 zł. Nie sposób zatem przyjąć, że wydatek związany z uiszczeniem kosztów sądowych mógłby narazić skarżącego na poniesienie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, skoro Skarżący będąc prawidłowo wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 10 stycznia 2013r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie uiścił wpisu od skargi, należało ją odrzucić, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Natomiast z uwagi na fakt, iż Z.Ł. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należał odmówić przyznania prawa pomocy. W tym stanie sprawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.