II SA/Go 124/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-04-28
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Ireneusz Fornalik, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, jeśli egzekucja była skuteczna przez okres krótszy niż wymagane 3 lata, a trudna sytuacja materialna dłużnika nie jest samodzielną przesłanką umorzenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kluczowym warunkiem umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jest skuteczna egzekucja przez okres minimum 3 lat w wysokości nie niższej niż zasądzone alimenty. Trudna sytuacja materialna dłużnika, choć brana pod uwagę w ramach uznania administracyjnego (art. 30 ust. 2), nie stanowi samodzielnej przesłanki do umorzenia, a strona nie spełniła wymogu minimalnego okresu skutecznej egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący H.W. zwrócił się o umorzenie zaległości z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych dla swoich dzieci, argumentując trudną sytuacją materialną i brakiem możliwości spłaty zadłużenia. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na niespełnienie wymogu 3-letniej skutecznej egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego S.L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.
UZASADNEINIE
W dniu [...] października 2009 r. ( data wpływu ) H.W. zwrócił się z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej - Dział Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych o umorzenie powstałych zaległości z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej dla E.M. matki jego małoletnich dzieci. W uzasadnieniu podniósł, iż zadłużenie powstało w powodu braku odpowiedniej pracy, pomimo że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Wnioskodawca argumentował, iż nie jest w stanie spłacić powstałego zadłużenia, skoro utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 444 zł. Miesięcznie. Zaznaczył, iż z zasiłku wypłacanego przez Ośrodek Pomocy Społecznej prowadzona jest egzekucja komornicza z tytułu zasądzonych alimentów. Jednocześnie na poparcie swojego stanowiska podał, iż jako osoba niepełnosprawna, po przebytych zabiegach operacyjnych ponosi duże wydatki na zakup lekarstw.
Decyzjąz dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej ponownie rozpoznając sprawę na podstawie art. 2 pkt. 2, 9 i 10, art. 25, art. 28, art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7, ze zm.), oraz art. 7, 8, 9, 10, 10 § 1, art. 77, 104 , art. 107 i art. 163 k.p.a. orzekł o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek na osoby uprawnione w kwocie łącznej 10.148,56 zł. wskazując, iż przesłanką umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na osoby uprawnione jest skuteczność egzekucji w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzonej przez okres minimum 3 lat, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych została przyznana zaliczka alimentacyjna na dzieci: O.W. (ur. [...].04.1990r.), T.W. (ur. [...].03.1991 r) i P.W. (ur. [...].08.1992r.) w kwocie po 115,00 zł. na każde dziecko. Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego z dnia z dnia [...] kwietnia 2008 r., sygn. akt III RC 28/08 alimenty obniżono do wysokości miesięcznej 90,00 zł łącznie na wyżej wymienione dzieci. W związku z powyższym zadłużenie strony z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz uprawnionych wyniosło 12.332,25 zł. powiększonej o 5%.
Z ustaleń poczynionych przez organy administracyjne wynikało, iż egzekucja alimentów w miesiącach tj. wrześniu 2007r. kwotę 229,91 zł., styczniu 2008 r. kwotę 229,91 zł., lutym 2008 r. kwotę 229,91 zł. i wrześniu 2008 r. kwotę 229,91 zł. była w niższej wysokości niż wysokość zasądzona w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w dniu [...] października 1999 r, sygn. akt III RC 185/99. Natomiast w miesiącach tj. wrzesień 2008 r. - marzec 2010 r. tj. 18 miesięcy komornik dokonał egzekucji alimentów sądowych w wyższej wysokości niż wysokość zasądzonych alimentów wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2008r, sygn. akt III RC 28/08. Tym samym Komornik Sądowy prowadzący postępowanie wyegzekwował i przekazał na konto Ośrodka Pomocy Społecznej kwotę 2,325,34 zł. Organ l instancji podkreślił, iż do spłaty pozostała kwota 10.148,56 zł. oraz kwota 1082,83 zł. tytułem zwrotu należności wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego zgodnie art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organ l instancji podkreślił, iż na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa zawarte w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy społecznej osobom uprawnionym do alimentów, wnioskodawca nie spełniła przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, ponieważ tylko przez okres od [...] września 2008 r. do [...] września 2008 r. (jeden miesiąc) i okres od [...] listopada 2008 r. do [...] marca 2010 r. (siedemnaście miesięcy) egzekucja alimentów była w wysokości wyższej niż wysokość zasądzonych alimentów, natomiast w pozostałych okresach od [...] września 2007 r. do [...] września 2007 r. (jeden miesiąc) i w okresie od [...] stycznia 2008 r. do [...] marca 2008 r. (trzy miesiące) egzekucja alimentów była w niższej wysokości niż wysokość zasądzonych alimentów. W związku powyższym odmówiono umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na osoby uprawnione.
W odwołaniu z dnia [...] grudnia 2010 r. H.W. wyraził swoje niezadowolenie z wydanej decyzji i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, iż Ośrodek Pomocy Społecznej trzeci raz rozpoznając sprawę naruszył przepisy art. 61 k.p.a., a samo orzeczenie było sprzeczne z prawem. Odwołujący się zarzucił, iż postępowanie administracyjne w sprawie ponownie prowadził urzędnik, który popełnił w sprawie mnóstwo błędów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856, ze zm.), art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. z uwzględnieniem art. 2 pkt. 2 i 3, art. 2 pkt. 9, art. 25, art. 28 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 30 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, reguluje art. 30 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 2 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z treści art. 30 ust. 1 cytowanego przepisu wynika, iż koniecznym i jedynym warunkiem umorzenia choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez minimum 3 lata. Organ odwoławczy podkreślił, iż ta regulacja nakłada na organ właściwy dłużnika obowiązek szczegółowego wykazania wpływu egzekwowanych kwot tytułem zobowiązań dłużnika alimentacyjnego, wynikających z wypłaconej osobie uprawnionej zaliczki alimentacyjnej oraz porównania ich z wysokością zasądzonych alimentów. Tym samym strona nie spełniła przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie pozostawia wątpliwości, iż nawet trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Stąd tutejszy organ nie kwestionując okoliczności, że strona znalazła się w ciężkiej sytuacji osobistej i finansowej, to jednak ta sytuacja nie ma wpływu na uwzględnienie wniosku, ponieważ jedyną możliwością umorzenia zaliczki alimentacyjnej jest skuteczność egzekucji zobowiązań w wysokości wyższej niż wysokość zasądzonych alimentów, w okresie minimum 3 lat, którego to warunku strona nie spełniła.
Organ II instancji uznał za bezzasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 61 k.p.a., ponieważ postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony.
W skardze z dnia [...] lutego 2011 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. H.W. podniósł, iż przedmiotowa decyzja jest krzywdząca i w jego ocenie niezgodna z prawem.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko skarżącego zarzucając naruszenie:
* art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpoznanie
całego materiału dowodowego;
* art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie uchylenie decyzji Burmistrza z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych należności alimentacyjnych na osoby uprawnione w łącznej kwocie 10.148,56 zł. podczas, gdy sprawa objęta niniejszym postępowaniem wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym
do alimentów (Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7, ze zm.) poprzez niewłaściwą
interpretację i zastosowanie;
- art. 30 ust. 2 wymienionej wyżej ustawy poprzez brak jego zastosowania.
Wskazując na powyższe wniósł on o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium
i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji podnosząc, iż organ nie przeprowadził jednak postępowania w przedmiocie ustalenia czy w sprawie znajdzie zastosowanie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z powołanym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzin. W przypadku bowiem, gdy miejscem zamieszkania osób uprawnionych do alimentów – O., T. i P. (matka uprawnionych mieszka w [...] - karta 111 akt), co uzasadnia przepuszczenie, że i tam mieszkają uprawnieni. W aktach sprawy brak jest jednak takich ustaleń. Tymczasem konstatacja , że miejsce zamieszkania uprawnionych uzasadnia właściwość organu l instancji powoduje, iż w sprawie winien mieć zastosowanie właściwie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
W ocenie skarżącego przepis art. 30 ust. 2 ustawy przewiduje zupełnie inne przesłanki, którymi powinien kierować się organ właściwy dłużnika i organ właściwy osoby uprawnionej rozpoznając wniosek dłużnika o umorzenie należności alimentacyjnych. Wtedy bowiem organ winien zbadać sytuację dochodowa i rodzinną skarżącego. Również ten aspekt zdaniem pełnomocnika skarżącego został pominięty przez organ, który skupił się tylko i wyłącznie na badaniu przesłanek z art. 30 ust. 1 ustawy. Ponadto doszło do naruszenia art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Skutkiem tego SKO winno uchylić decyzję organu l instancji bowiem sprawa wymagała niewątpliwie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a brak takiego uchylenia stanowił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. W sprawie doszło także do naruszenia art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez przyjęcie, iż stan faktyczny uzasadnia zastosowanie tego przepisu (błąd subsumcji). Dodatkowo naruszony został także art. 30 ust. 2 cytowanej ustawy, który nie został przez organ zastosowany. Pełnomocnik skarżącego powołał się także na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt l SA/Wa 430/10.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu, iż zostało wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z dyspozycją, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269, ze zm.) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżone] decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, ze przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - powoływanej dalej jako p.p.s.a. Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd, władny jest to uczynić a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.
W myśl przepisu art. 133 p.p.s.a. podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy.
Postępowanie w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 ). Celem ustawy jest realne wsparcie osobom uprawnionym do alimentów, które nie mogą wyegzekwować przysługujących świadczeń w drodze egzekucji sądowej.
Przepis art. 30 ust.1 organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt. 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:
1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Treść ustępu 2 art. 30 wymienionego powyżej przepisu wskazuje, iż organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego, umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z ustępu 3 art. 30 wynika natomiast, iż umorzenie należności następuje w drodze decyzji.
Przedmiotem niniejszej sprawy był wniosek dłużnika alimentacyjnego H.W. z dnia [...] października 2009 r. w sprawie umorzenia należności alimentacyjnych na rzecz trojga małoletnich dzieci: O.W. (ur. [...].04.1990r.), T.W. (ur. [...].03.1991r) i P.W. (ur. [...].08.1992r.), jako osób uprawnionych w myśl ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (Dz. U. z 2005 r., nr 86, poz. 732, ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy w przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. przyznano uprawnionym zaliczkę alimentacyjną zgodnie z ugodą zawartą przed Sądem, Rejonowym z dnia [...] października 1999 r. w kwocie 115 zł. miesięcznie, łącznie 345 zł. miesięcznie, na okres od [...] września 2005r. do [...] maja 2008r. Natomiast zgodnie z wyrokiem Zaocznym Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2008r., sygn. akt III RC 28 28/08. na okres od [...] czerwca 2008r. do [...] września 2008r. przyznano zaliczkę alimentacyjną w kwocie po 30 zł. miesięcznie, łącznie 90 zł.
Analiza akt przedmiotowej sprawy, a w szczególności sporządzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] czerwca 201 Or,, nr [...] (k - ) oraz pismem z dnia [...] sierpnia 201 Or., nr [...] (k- ), wynika, iż egzekucja alimentów przeciwko H.W. z wniosku E.M. prowadzona jest od dnia września 2007 r. Na rzecz uprawnionych wyegzekwowano kwoty: w miesiącu wrześniu 2007 r. - 229,91 zł., styczniu 2008 r. - 229,91 zł., lutym 2008 r. - 229,91 zł. i wrześniu 2008 r. kwotę 229,91 zł., natomiast w okresie od dnia [...] listopada 2008 r do [...] marca 2010 r. wyegzekwowano od zobowiązanego w listopadzie 2008 r. kwotę 185,15 zł, grudniu 2008 r. kwotę 233,39 zł., styczeń-lipiec 2009 r. kwotę 231,65 zł. miesięcznie, sierpniu 2008r. - kwotę 150,2 zł., w okresie od września 2009 r. do marca 2010 r. - kwotę 231,65 zł. miesięcznie. Zaliczka alimentacyjna dla uprawnionych O., T. i P. sięgnęła kwoty 10.148.56 zł. Komornik Sądowy prowadzący postępowanie egzekucyjne wyegzekwował na rzecz Ośrodka Pomocy Społecznej kwotę 2325,34 zł. Natomiast tytułem zwrotu należności wypłacanych świadczeń z tytułu funduszu alimentacyjnego pozostało do spłaty 1082.83 zł.
Z przedstawionych przez organ egzekucyjny i dokumentację księgową Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, iż jedynie przez okres osiemnastu miesięcy kwoty potrącane zobowiązanemu pokrywały się z kwotą zasądzonych alimentów.
Okoliczności te były wystarczające dla przyjęcia legalności decyzji wydanych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
W rozpatrywanej sprawie skuteczna egzekucja należności alimentacyjnych w pełnej miesięcznej wysokości wobec dłużnika alimentacyjnego H.W. na dzień wydania decyzji organu l instancji trwała 18 miesięcy. Tymczasem analiza art. 30 ust. 1 przepisu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazuje, iż jedynym warunkiem umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów przez okres minimum 3 lat. Tym samym nie było podstaw do umorzenia należności powstałych z tytułu uiszczonych na rzecz małoletnich dzieci skarżącego zaliczek alimentacyjnych ze środków pochodzących z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się do zaprezentowanych przez stronę argumentów dotyczących trudnej sytuacji życiowej skarżącego należy wskazać, iż nawet bardzo trudna sytuacja finansowa dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani dodatkowej ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Taki pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 292/09.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty podnoszone przez pełnomocnika procesowego skarżącego odnośnie naruszenia art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Niezasadne było twierdzenie, iż organy administracji nie wywiązały się z obowiązku przeprowadzenia w sprawie wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów. Zdaniem Sądu organy administracyjne dokonały szczegółowych ustaleń dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego między innymi przeprowadzonych wywiadów środowiskowy czy informacji o stanie egzekucji sporządzanych przez komornika. Natomiast z pisma procesowego pełnomocnika strony nie wynika, jakie ustalenia odnośnie sytuacji majątków-osobistej należało jeszcze koniecznie przeprowadzić.
Przywołany przez organy obydwu instancji przepis art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi, iż organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 (należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego), pkt 2 (należności powstałe z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych). Art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w ust. 2 przewiduje, iż organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Odnosząc się do sformułowanego przez pełnomocnika procesowego zarzutu, iż aktach sprawy brak było ustaleń odnośnie miejsca zamieszkania uprawnionych małoletnich należało wskazać, iż taki zarzut był bezpodstawny, albowiem prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne dotyczyło wyłącznie stwierdzenia zaistnienia przesłanek do umorzenia zaliczki alimentacyjnej, którą pobierają uprawnieni małoletni w związku z bezskutecznością egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Nie mógł także polegać na prawdzie zarzut braku subsumcji ustępu 2 art. 30 omawianej ustawy. Ujęte w dyspozycji ustępu 2 sformułowanie "z uwzględnieniem" należało traktować jako nakaz wzięcia pod uwagę okoliczności związanych z sytuacją finansową i osobistą zobowiązanego. Tego rodzaju decyzja jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego - co oznacza, iż organ administracyjny powinien w sposób logiczny i przekonywujący wykazać motywy, jakie przemówiły za podjęciem decyzji administracyjnej w tym względzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wypowiadając się w podobnej sprawie stwierdził, iż uprawnienie dla właściwego organu administracyjnego do umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od stwierdzenia przez organ istnienia przesłanki szczególnych okoliczności opartych na kryterium dochodowym i rodzinnym. A to oznacza, że umorzenie należności dłużnika, również w części, nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 marca 2009r., sygn. akt II SA/Ol 928/09.)
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami).
O kosztach dla pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie przepisu art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło