II SA/Go 130/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-05-08
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik drogowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności administracyjnej za przewóz odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu, jeśli twierdzi, że wpływ na naruszenie miał wyłącznie kierowca, a nie on sam?Ratio decidendi
Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika za naruszenie przepisów dotyczących przewozu odpadów, w tym brak wymaganego oznakowania środka transportu, ma charakter obiektywny i nie zależy od winy czy dobrej woli przewoźnika. Przewoźnik może zostać zwolniony z tej odpowiedzialności tylko w sytuacjach wyjątkowych, nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych, których nie był w stanie zapobiec pomimo zachowania należytej staranności. Sam fakt, że za naruszenie odpowiada kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przewoźnika od odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika drogowego J. S. za przewóz odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu. Organ pierwszej instancji nałożył karę, uznając naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy o odpadach. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, odrzucając argumenty odwołującego się o braku jego wpływu na naruszenie i wskazując na obiektywny charakter odpowiedzialności przewoźnika. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne niezastosowanie przesłanek zwalniających z odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr[...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją nr [...],[...] (UNP: [...]) z dnia [...] października 2024 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno -Skarbowego w [...]., powołując się na art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 527, dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. v, art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 7 pkt 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 728, dalej u.t.d.), art. 24 ust. 1, ust. 6-7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 295) oraz § 1 i § 10 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych zasad dla transportu odpadów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1742), nałożył na J. S. - prowadzącego działalność pod firmą J. S. [...], karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie w dniu [...] czerwca 2024 r. zespołem pojazdów o nr rej. [...] przewozu drogowego odpadów bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w dniu [...] czerwca 2024 r. w wyniku przeprowadzonej w trakcie kontroli rewizji ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] funkcjonariusze celno-skarbowi stwierdzili, iż towarem przewożonym ww. zespołem pojazdów był odpad w postaci zdemontowanych reklam świetlnych z tworzyw sztucznych, metalu i elementów oświetlenia, w tym połamanych luzem świetlówek, porwanych taśm led, zgniecionych kartonów, opakowań tekturowych, podartych opakowań foliowych, drewnianych palet, elementów metalowych, opakowań po substancjach zawierające ich resztki (2/11 metalowe puszki oznaczone piktogramami informującymi o zagrożeniach), złomu metalowego, worków na odpady wypełnionych kawałkami styropianu i folii oraz opakowaniami papierowymi. Przewozu dokonywał J. S. [...] w oparciu o Międzynarodowy Samochodowy List Przewozowy CMR i licencję dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
W odpowiedzi na wniosek o przeprowadzenie oceny przewożonego towaru Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] w piśmie nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. zakwalifikował przewożony ładunek jako mieszaninę odpadów spoza list wykazanych w załącznikach III, IIIB, IV oraz IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r. ze zm.).
W protokole kontroli nr [...] funkcjonariusze Służby Celno -Skarbowej wykazali naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach. Kierowca odmówił podpisania protokołu.
Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego wskazał, iż zasady podejmowania i wykonywania krajowego i międzynarodowego transportu drogowego oraz przewozu drogowego określa ustawa o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. v u.t.d. użyte w niej określenie "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. przepisów ustawy o odpadach. W myśl art. 24 ust. 1 tejże ustawy transport odpadów odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia oraz zagrożenia, które mogą powodować odpady, zgodnie również z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Jak wskazuje obowiązujący w dacie kontroli § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów cyt.:
"§ 10. 1. W przypadku środków transportu, o których mowa w § 9 ust. 1, przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów, zamiast oznakowania wskazanego w § 9 dopuszcza się oznakowanie środków transportu tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się wielką literę "A" koloru czarnego o wysokości minimum 200 mm i szerokości linii minimum 20 mm.
2. Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu z przodu środka transportu, na jego zewnętrznej powierzchni.
3. Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w tym odporne na warunki atmosferyczne.
4. Wzór oznakowania środków transportu przeznaczonych do transgranicznego transportu odpadów określa załącznik nr 2 do rozporządzenia".
Zdaniem organu stwierdzony podczas kontroli brak ww. oznakowania ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...] stanowi naruszenie przepisów ustawy o odpadach oraz obowiązków i warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 lit. v u.t.d. Naruszenie przepisów stwierdzonych w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. wywołuje po stronie organu administracji publicznej obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1, ust. 7 pkt 1). Jednocześnie organ stwierdził brak podstaw do zastosowania określającego przesłanki egzoneracyjne przepisu art. 92c u.t.d.
Pismem z dnia [...] października 2024 r. J. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie od ww. decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], zarzucając jej naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., w tym sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na bezpodstawnym i dowolnym ustaleniu, że w sprawie nie zaistniały okoliczności i dowody wskazujące, że odwołujący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć, co miało wpływ na treść decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że to obecny przy załadunku towaru W. L. miał obowiązek czuwać nad prawidłowym załadunkiem towaru jako osoba, która bezpośrednio wykonuje jego późniejszy przewóz i jest za niego odpowiedzialna. Ponadto nie sposób twierdzić, iż kierowca winien uznać towar za odpad, jeśli się uwzględni, że zleceniodawca przewoźnika (spedytor [...] M. W.) nie zaznaczył w zleceniu, że chodzi o odpady. Na jednym zleceniu towar określono jako "elementy na stacje paliw", co jest równoznaczne z elementami, z których konstruuje się przedmioty na stacjach paliw, z kolei drugie ze zleceń określało towar jako "elementy ze stacji paliw", czyli elementy wyposażenia, a nie odpady. J. S. powołał się na wyjaśnienie firmy [...]sp. z o.o. w [...], według której towar ten miał być materiałem do dalszego wykorzystania. Opakowania drewniane, styropianowe oraz folię przewożono w celu ponownego ich wykorzystania do pakowania wyrobów gotowych oraz półproduktów, co wskazuje na oczywiste zachowanie proekologiczne, a nie odwrotnie.
Podnosząc powyższe odwołujący się wniósł o umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c u.t.d., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], powołując się m.in. na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 22 lit. v, art. 93 ust. 1 u.t.d. i Lp. 4.8 złącznika nr 3 do ww. ustawy, art. 24 ust. 1, ust. 6-7 ustawy o odpadach oraz § 10 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. w sprawie szczegółowych zasad dla transportu odpadów, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w oparciu o protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. ustalono w sprawie, że towar, którego przewóz z terytorium Niemiec na terytorium Polski realizowała firma J. S. [...] był mieszaniną odpadów spoza listy tzw. "zielonej" i "bursztynowej", zakwalifikowaną przez WIOŚ jako mieszanina odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczania odpadów. Dyrektor Izby podkreślił, że rozporządzenie to jest podstawową regulacją prawną określającą m.in. procedury i systemy kontroli w zakresie przemieszczania odpadów na terenie Unii Europejskiej w zależności od pochodzenia, przeznaczenia i trasy przemieszczania odpadów, rodzaju przesyłanych odpadów oraz przewidzianego trybu postępowania z odpadami w miejscu przeznaczenia. Rozporządzenie ma zastosowanie do przemieszczania odpadów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, na terytorium Wspólnoty lub z tranzytem przez państwa trzecie przywożonych na terytorium Wspólnoty z państw trzecich, wywożonych ze Wspólnoty do państw trzecich i przewożonych w ramach tranzytu przez terytorium Wspólnoty, na trasie z oraz do państw trzecich.
W świetle art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Podnosząc, iż w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celno - skarbowi ujawnili brak wymaganego oznakowania środka transportu białą tablicą z napisem "ODPADY" lub literą "A" w widocznym miejscu z przodu pojazdu, Dyrektor Izby wskazał dalej, iż zasady transportu odpadów reguluje art. 24 ust. 1 ustawy o odpadach, który stanowi, że ich transport odbywa się zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający ich właściwości chemiczne i fizyczne, w tym stan skupienia oraz zagrożenia, które mogą powodować, zgodnie również z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie ust. 7. Ponadto stosownie do art. 24 ust. 6 omawianej ustawy środki transportu odpadów powinny być oznakowane w sposób zgodny z przepisami wydanymi na podstawie ust. 7. W oparciu o tę delegację ustawową wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 października 2016 r. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia środki transportu odpadów stanowiące pojazd albo zespół pojazdów w rozumieniu ustawy z dnia 20 września 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym oznacza się tablicą:
1) koloru białego o wymiarach 400 mm szerokości i 300 mm wysokości;
2) na której umieszcza się napis ODPADY naniesiony wielkimi literami koloru czarnego o wysokości minimum 100 mm i szerokości linii minimum 15 mm.
Organ odwoławczy przywołał następnie treść cytowanego wcześniej § 10 rozporządzenia.
Za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego odpadów bez oznakowania transportu ustawodawca w Lp. 4.8. załącznika nr 3 do u.t.d. przewidział karę pieniężną w wysokości [...] zł. Po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy tejże kary, chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu wymienione w art. 92b ust. 1 lub 92c ust. 1 i 2 u.t.d. Wskazując, iż art. 92b ust. 1 ww. ustawy odnosi się wyłącznie do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowcy, a więc nie dotyczy naruszenia, za którą nałożono na stronę karę pieniężną, organ odwoławczy odniósł się w dalszej kolejności do przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 92c u.t.d. Zgodnie z powołanym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1. okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub
2. za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ lub
3. od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Organ II instancji podkreślił dalej, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów, których katalog został zawarty w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, nie opiera się na zasadzie winy, lecz jest odpowiedzialnością ex lege (na mocy ustawy), z której podmiot wykonujący przewóz może się zwolnić, ale po wykazaniu przynajmniej jednej z ww. przesłanek. W rezultacie pouczenia przez organ I instancji strony o możliwościach wynikających z art. 92c u.t.d. pełnomocnik strony wskazał, że J.S. otrzymał dwa zlecenia transportowe (nr [...] z dnia [...] maja 2024 r. oraz o nr [...]z dnia [...] czerwca 2024 r.) od zleceniodawcy spedytora [...] M. W.. W żadnym zleceniu nie wskazano, że przewóz ma dotyczyć odpadów. Załadunek do zlecenia nr [...] przeprowadziła firma V. z siedzibą w [...]. Towar określono jako "elementy na stacje paliw". Pełnomocnik podniósł, że J.S. zajmuje się także przewozem odpadów i posiada stosowne zezwolenia i gdyby posiadał wiedzę, że przewóz dotyczy odpadów zastosowałby się do wszelkich rygorów prawnych. Realizując także zlecenia transportowe nr [...] . S. nie miał świadomości, że dotyczy ono odpadów, bowiem towar określono jako "elementy na stacje paliw". Pełnomocnik strony złożył do akt sprawy dodatkowy dokument w postaci kopii oświadczenia firmy V. sp. z o.o., z którego wynika, że przewożone w dniu kontroli przedmioty nie były odpadami bowiem były one przeznaczone do powtórnego wykorzystania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z zapisami rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1792) wwóz tego rodzaju mieszaniny odpadów wymaga uzyskania następujących dokumentów: załącznika 1A - dokument zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, załącznika 1B - dokument przesyłania dotyczący transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów, zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (decyzja administracyjna). Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony zawartego w odwołaniu o wprowadzeniu w błąd co do rodzaju materiałów, których przewóz został mu zlecony, a w konsekwencji działaniu w usprawiedliwionym okolicznościami błędnym przekonaniu, że kierujący pojazdem na jego zlecenie dokonywał dnia [...] czerwca 2024 r. przewozu elementów zwrotnych ze stacji paliw, których transport nie wymaga dodatkowego oznakowania, o którym mowa § 10 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 7 października 2016 r. organ II instancji wskazał, iż przewoźnik nie może zasłaniać sią tym, że skoro to nadawca dokonał załadowania niewłaściwego towaru, to bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać. Skarżący, posiadający wieloletnie doświadczenie zawodowe w przewozach, powinien podjąć takie starania, by zawsze możliwym było ustalenie jakiego rodzaju odpady przewozi. Nawet niezawiniony brak wiedzy kierowcy jakiego rodzaju odpady przewozi zwalnia od odpowiedzialności tylko kierowcę, ale nie zwalnia przewoźnika, bowiem jego odpowiedzialność ma wymiar szerszy, nieoparty na przesłance winy.
Organ odwoławczy zauważył dalej, że art. 92c ust. 1 u.t.d. stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy i odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot zajmujący się organizacją przewozu odpadów, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Okoliczności egzoneracyjne muszą być wykazane w sposób pełny i wyczerpujący, jak również nie mogą budzić wątpliwości co do rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Ponieważ strona nie wykazała obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności, uznać należało, iż brak jest podstaw do uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej za stwierdzone naruszenie.
W niniejszej sprawie brak jest także przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., na mocy którego postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej umarza się w sytuacji, gdy na podmiot wykonujący przewozy za stwierdzone naruszenie została nałożona kara pieniężna przez inny podmiot lub uprawniony zagraniczny organ. Z akt sprawy nie wynika, aby w niniejszym przypadku wystąpiła ww. przesłanka. Nie zaistniała również przesłanka z art. 92 c ust. 1 pkt 3 odnosząca się do upływu 2-letniego okresu od dnia ujawnienia naruszenia.
Końcowo Dyrektor Izby uznał, iż organ pierwszej instancji działał zgodnie z zasadami określonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a., w tym podjął wszelkie czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i na podstawie jego całokształtu ocenił, czy dane okoliczności zostały udowodnione, a uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wykazał fakty, które uznał za udowodnione, wskazał na dowody, na których się oparł oraz przyczyny z powodu których odmówił wiarygodności podniesionym przez skarżącego argumentom, jak również wyjaśnił podstawy prawne decyzji.
Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. J. S., reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r., zarzucając jej naruszenie:
1. przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 7 k.p.a - poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieuzasadnione nieuwzględnienie twierdzeń strony skarżącej oraz niepodjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, co doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego, w szczególności przez pominięcie faktu, że czynu przewozu odpadów bez dopełnienia koniecznych formalności dopuścił się W. L., co oznacza, że ukarany w niniejszej sprawie nie mógł dopuścić się braku oznakowania pojazdu słowem "odpady", skoro te właśnie odpady bezprawnie wiozła inna osoba niż ukarany w niniejszej sprawie,
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 w związku z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i l.p. 4.8 załącznika nr 3 do tej ustawy:
1) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie skarżącego karą pieniężną, podczas gdy prawidłowe ustalenia winny prowadzić do wniosku, iż skarżący nie miał wpływu na powstałe naruszenie, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć,
2) poprzez zastosowanie przepisów o dokonaniu deliktu administracyjnego do strony, która nie popełniła zarzucanego jej deliktu,
3) poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy naruszenie przepisów prawa związanego z przewozem nastąpiło "przed" zastosowanym w niniejszej sprawie przepisem i wiąże się z zachowaniem innej osoby, opisanym w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w związku z art. 87 pkt 3f u.t.d.
Uzasadniając skargę J. S. zaznaczył, że sporny pojazd z naczepą prowadził W.L. i to jemu - w odniesieniu do transferu odpadów - przypisano odpowiedzialność za naruszenie przepisów prawa (dowód: wyrok karny w sprawie [...]), stąd nie można karać skarżącego za naruszenie prawa dokonane przez inną osobę.
Podnosząc powyższe J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno -Skarbowego w [...]. o nałożeniu na skarżącego przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie z lp.4.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę wymierzenia kary art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Według art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z lp. 4.8 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez transportującego odpady bez oznakowania środków transportu, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy o odpadach podlega karze w wysokości [...] zł.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący przewoźnik dokonywał przewozu odpadów bez wymaganego oznakowania środka transportu białą tablicą z napisem "ODPADY" lub literą "A" w widocznym miejscu z przodu pojazdu, co stanowi naruszenie przepisów ustawy o odpadach oraz obowiązków i warunków przewozu drogowego, o czym stanowi art. 4 pkt 22 lit. v u.t.d. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego.
Zarzuty skargi koncentrują się wyłącznie wokół tego, czy w okolicznościach sprawy powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a to z uwagi na ukaranie kierowcy w postępowaniu karnym za przewóz odpadów bez stosowanego oznakowania pojazdu. W związku z tym wskazać należy, że art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (por. wyrok NSA z 26 lipca 2007 r. I OSK 1257/06). Wyłączenie tej odpowiedzialności jest możliwe tylko w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., według której uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonym zarządzającym transportem (por. np. wyroki NSA z: 13 października 2022 r. II GSK 761/19, 22 czerwca 2023 r. II GSK 203/20, 5 września 2023 r. II GSK 647/20). Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2021 r., II GSK 1462/18). Sam fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., II GSK 1027/13). Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (por. np. wyrok NSA z 17 listopada 2010 r., II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok TK z 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06).
Ponieważ określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie, należy stwierdzić, iż ustalone w rozpoznawanej sprawie okoliczności naruszenia polegającego na niewłaściwym oznakowaniu pojazdu przewożącego odpady nie mogły stanowić o zasadności zastosowania w tej sprawie tego przepisu. Skarżący przewoźnik powoływał się bowiem wyłącznie na fakt, iż wpływ na zaistniałe naruszenie miał wyłącznie kierowca, co jednak nie stanowiło okoliczności nadzwyczajnej, zwalniającej od odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika. W konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia, aby w rozpoznawanej sprawie organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 92a ust. 1 u.t.d. i niezastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Niezasadny był również zarzut skargi naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślić należy, że odmienna od oczekiwań strony skarżącej, ocena dowodów dokonana przez organ, w żadnym razie nie stanowi o zarzucanym naruszeniu. Zgormadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający, a wysnute z przeprowadzonych dowodów wnioski są prawidłowe i znajdują oparcie w powołanych powyżej przepisach prawa. Okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione przez organy i w związku tym brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do skutecznego zarzucenia naruszenia przepisów postępowania powołanych w skardze.
Mając na uwadze powyższe, skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło