II SA/Go 136/15
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-04-02
Skład orzekający: Mirosław Trzecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym jako strona i nie posiada interesu prawnego, jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny bada dopuszczalność skargi, w tym legitymację skarżącego. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest tylko ten, kto posiada interes prawny, wynikający z przepisu prawa materialnego, który bezpośrednio wiąże się z jego prawami lub obowiązkami. Osoba, która nie była stroną w postępowaniu administracyjnym i nie wykazała takiego interesu prawnego, nie jest uprawniona do wniesienia skargi, co skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy o umorzeniu postępowania w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody i przepisów postępowania administracyjnego. Organ wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc brak legitymacji skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew postanawia: odrzucić skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 21960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm. Z 2000 r.), po rozpatrzeniu odwołania B.B. i T.P., uchylił decyzję nr [...] Wójta Gminy o umorzeniu postępowania w sprawie wydania zezwolenia na usuniecie drzew i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie oraz przepisów postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie dowodu z lustracji terenowej, mającej na celu ochronę przyrody obszaru chronionego jakim jest [...] Park Krajobrazowy i wadliwe zastosowanie przepisów art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Kolegium potrzymało swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie podkreśliło, iż skarżącemu nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi oraz jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot i struktura postępowania sądowoadministracyjnego ukształtowana jest jako spór prowadzony przed sądem przez dwa podmioty: podmiot żądający udzielenia ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Tak ukształtowana struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, Warszawa 2005, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, str. 212).
Należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 3 czerwca 1996 roku, II SA 74/96 (ONSA 1997/2/89), iż interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialno – prawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. O możliwości żądania wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, str. 89).
Dalej podkreślić należy, że pojęcie "interesu prawnego" w rozumieniu regulacji ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jak i ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, musi wynikać z przepisu prawa materialnego. Musi to być taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Innymi słowy, interes prawny będzie posiadał taki podmiot, dla którego istnieje przepis prawa materialnego, z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada, zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1998 roku, II SA 1355/98 (nie publ.), w wyroku z dnia 5 października 1998 roku, II SA 1104/98 (nie publ.), w wyroku z dnia 19 stycznia 1995 roku, I SA 1326/93 (Glosa 1996/1/5) i w wyroku datowanym na 13 grudnia 1992 roku, I SA 1725/93 (Glosa 1997/4/13).
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez Z., który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji w charakterze strony. Skarżący nie jest właścicielem, posiadaczem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, której dotyczył wniosek B.B. z dnia [...] lipca 2014 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, a zatem w świetle art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) podmiot ten nie miał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie (por. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze, Kraków 2005, s. 318).
Należy również podkreślić, iż okoliczność, że Wójt Gminy zwrócił się do Z. o wyrażenie opinii w celu wydania decyzji w niniejszej sprawie, również nie daje skarżącemu przymiotu strony w tym postępowaniu administracyjnym, ani nie daje mu legitymacji do wniesienia skargi do Sądu w tej sprawie. Nawet gdyby uznać, iż Z. brał udział w postępowaniu w charakterze organu współdziałającego z organem administracji publicznej w rozumieniu art. 106 § 1 k.p.a., to w orzecznictwie oraz w nauce prawa ugruntowany jest pogląd, że organ "współdziałający" nie jest uprawniony do wniesienia skargi na decyzję wydaną w tym postępowaniu przez organ załatwiający sprawę (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 1971/93, Wokanda 1994, nr 6, s. 34, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 24 lipca 2008 r., II SA/Gl 383/08, niepubl.; A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze, Kraków 2006, s. 129, J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, s.496).
Konkludując, w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z uwagi na brak interesu prawnego Z. nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2005 roku, FSK 2631/04, Lex Nr 236287; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 roku, OSK 1017/04, Lex Nr 171164; postanowienie NSA z dnia 24 maja 2006 roku, II FSK 818/05, Lex Nr 274863).
Skarga podlega zatem odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie powołanego art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło