II SA/Go 154/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E.O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako PINB), powołując się na art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018r. poz.1314 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2018r. wystawionego wobec zobowiązanej E.O. W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że pismem z dnia [...] października 2018r. E.O. złożyła w trybie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. zarzuty dotyczące niespełnienia w tytule wykonawczym nr [...] z [...] października 2018r. wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zdaniem strony tytuł wykonawczy nie zawiera wszystkich elementów składowych części "D" - "Klauzuli organu egzekucyjnego", nie zamieszczono bowiem nazwy i adresu siedziby organu egzekucyjnego oraz danych osobowych (imienia, nazwiska, stanowiska służbowego) i podpisu osoby upoważnionej do działania w imieniu organu egzekucyjnego, co powoduje, iż klauzula wykonalności nie została skutecznie nadana. PINB uznał zgłoszone zarzuty za uzasadnione, co stanowiło podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Na powyższe postanowienie E.O. złożyła zażalenie, zarzucając organowi naruszenie art. 8 i 9 k.p.a., a w szczególności brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazania faktycznych i prawnych podstaw, które mogą mieć wpływ na dalszy tok postępowania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na wstępie WINB wskazał na przepisy prawa dotyczące zgłoszenia zarzutów w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a. WINB zauważył, że w sprawie wszczętej tytułem wykonawczym nr [...] z [...] października 2018r. PINB występuje jednocześnie jako wierzyciel i organ egzekucyjny i w takim przypadku organ egzekucyjny winien wydać postanowienie w sprawie wniesionych zarzutów, a w przypadku, gdyby uznał zarzuty za uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4). Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, uznając za zasadny zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. WINB wskazał, iż stosownie do art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., który określa podstawowe wymogi stawiane przez ustawę tytułom wykonawczym, które mogą się stać podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ podał, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. tytuł wykonawczy winien zawierać "klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej". Biorąc pod uwagę treść tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2018r. wystawionego przez PINB organ odwoławczy stwierdził, że tytuł ten nie zawierał klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej - część D nie została prawidłowo wypełniona, jako że winna być podana nazwa organu egzekucyjnego, wobec czego uznać należało, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. W związku z treścią zażalenia WINB wyjaśnił, iż art. 1 u.p.e.a. określa m.in. sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, a także sposób prowadzenia przez organy egzekucyjne postępowania i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, zaś z art. 26 § 4 u.p.e.a. wynika, że jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie przez siebie wystawionego tytułu wykonawczego. WINB wskazał, iż w omawianym przypadku nie ma przeszkód by prowadzić postępowanie egzekucyjne ponownie, na podstawie nowego tytułu wykonawczego, w sytuacji gdy obowiązek nie będzie wykonany. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania. Na powyższe postanowienie E.O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. oraz art.. 40 § 1 i 2 oraz art. 32 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła wobec organu zarzut pominięcia w sprawie pełnomocnika działającego w imieniu strony skarżącej, którym jest J.S., a któremu powinna być doręczana korespondencja kierowana przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2017.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r., w którym uznano za zasadne zarzuty wniesione przez skarżącą i w związku z tym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2018r. Zarzuty wniesionej skargi koncentrowały się na kwestii pominięcia w postępowaniu toczącym się po wniesieniu zarzutów pełnomocnika skarżącej. Zgodnie art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli chodzi o działanie przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym to w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca etap egzekucji administracyjnej, musi nastąpić do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika (por. np. wyrok NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 945/08, z 1 lutego 2011 r., II FSK 1410/09, z 14 czerwca 2012 r., II FSK 2513/10, z 13 czerwca 2013 r., II FSK 128/11, z 23 października 2013 r., II FSK2782/11, z 4 marca 2014 r. II FSK 863/12). Jak jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2014r., II FSK 2818/12, odpis tytułu wykonawczego należy doręczyć zobowiązanemu, mimo iż ustanowił on pełnomocnika do prowadzenia wszystkich spraw przed organem, który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. Wobec powyższego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prawidłowo odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącej – jako zobowiązanej, a w postępowaniu toczącym się na skutek wniesionych przez nią w trybie art. 33 u.p.e.a. zarzutów, skarżąca nie ustanowiła pełnomocnika. Tym samym poprzez doręczanie w tym postępowaniu pism bezpośrednio skarżącej, nie doszło do naruszenia przepisów o doręczeniach, w szczególności art. 40 § 2 k.p.a. Należy też zauważyć, że doręczenie postanowienia organu I instancji bezpośrednio skarżącej, nie spowodowało dla niej żadnych negatywnych konsekwencji, wobec złożenia zażalenia, które zostało rozpoznane przez organ odwoławczy. Jeżeli chodzi natomiast o ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia to należy wskazać, że wśród okoliczności, które mogą być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymieniono w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Tytuł wykonawczy, na postawie którego organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną jest dokumentem urzędowym sporządzonym według ustalonego wzoru, który musi odpowiadać wymogom formalnym określonym przez ustawodawcę w art. 27 u.p.e.a. Art. 27 u.p.e.a. w § 1 pkt 10 stanowi, że tytuł wykonawczy winien zawierać klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że tytuł wykonawczy nr [...] z [...] października 2018r. nie zawierał klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej albowiem jego część D nie została prawidłowo wypełniona. Konsekwencją uznania, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a. było umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie tego tytułu, które to orzeczenie, uznające zasadność wniesionych przez skarżącą zarzutów, jest obiektywnie korzystne dla skarżącej. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.