II SA/Go 172/13

Dnia 16 października 2018 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E.U. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] października 2012 r. E.U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2012 roku nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. W toku postępowania zainicjowanego powyższą skargą, postanowieniem z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SO/Go 13/12 skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 172/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2012 r., nr [...]. Następnie wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, wniesioną od powyższego orzeczenia sądu pierwszej instancji. W dniu 9 sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF, datowany na [...] sierpnia 2018 r. wniosek E.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Na formularzu PPF wskazano sygnaturę akt sprawy toczącej się przed NSA, tzn. II OSK 1872/13, zaś na piśmie uzupełniającym sygnaturę akt NSA oraz sprawy niniejszej, tzn. II SA/Go 172/13. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy załączył pisma, z których wynikało, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadzi wobec E.U. kolejne postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej pod numerem [...]. Zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2018 r. skarżący został wezwany do podania, jakiego aktualnie toczącego się postępowania przed sądem administracyjnym lub przyszłego dotyczy powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przyjęcia, że wniosek ten został wniesiony w sprawie o sygn. akt II SA/Go 172/13. Skarżący złożył do akt sprawy pismo z dnia [...] września 2018 r., które nie zawierało jednakże odpowiedzi na powyższe wezwanie. Uzupełniająco pismem z dnia [...] września 2018 r. zwrócono się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o podanie w terminie 7 dni, czy w sprawie E.U., prowadzonej pod nr [...] została już wydana decyzja administracyjna. Jeżeli tak – to jaka jest jej data, numer, rozstrzygnięcie oraz w jakiej dacie została ona doręczona skarżącemu. Jeżeli nie – to w jakiej dacie decyzja ta zostanie wydana. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] października 2018 r. organ ten poinformował m.in., że prowadzi postępowanie w sprawie odwołania E.U. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2017 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Postępowanie odwoławcze nie zostało jeszcze zakończone, nowy termin wydania decyzji wyznaczono na 31 października 2018 r., jest on jednak uzależniony od zajęcia stanowiska w sprawie przez ZUS Oddział odnośnie wypożyczenia dokumentacji rentowej skarżącego, analizy znajdującej się w tych aktach opinii Instytutu Medycyny Pracy, a następnie w zależności od wyników tej oceny, ewentualnych dodatkowych czynności. Postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy należało umorzyć. W datowanym na [...] sierpnia 2018 r. formularzu PPF oraz piśmie uzupełniającym skarżący zarówno wskazał sygnaturę akt sprawy niniejszej, tzn. II SA/Go 172/13 oraz sygnaturę akt, pod którą NSA rozpoznał wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, jak i zamieścił wzmiankę o zaistniałej jego zdaniem bezczynności oraz przewlekłości postępowania. Stąd też, celem ustalenia w jakiej konkretnie sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2018 r. został on wezwany do podania, jakiego aktualnie toczącego się postępowania przed sądem administracyjnym lub przyszłego dotyczy powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przyjęcia, że wniosek ten został wniesiony w sprawie o sygn. akt II SA/Go 172/13. Z uwagi na to, że pismo skarżącego z [...] września 2018 r. nie zawierało jednoznacznej odpowiedzi na powyższe wezwanie (znalazły się w nim wzmianki zarówno o niniejszej sprawie, o wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji w przedmiocie innej choroby zawodowej aniżeli oczekiwał tego skarżący, jak i o zaistniałej zdaniem skarżącego przewlekłości), zgodnie z nałożonym w wezwaniu rygorem przyjąć należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy z [...] sierpnia 2018 r. został wniesiony w sprawie niniejszej. Dodać przy tym należy, iż sąd administracyjny (referendarz) nie może samodzielnie precyzować wniosków strony albo domyślać się intencji, jakimi kierowała się strona, dokonując określonych czynności procesowych. W razie wątpliwości w tym zakresie należy wezwać stronę o ich doprecyzowanie, przy czym strona postępowania powinna dołożyć wszelkiej staranności, aby swoje intencje przedstawić możliwie jednoznacznie. Jeśli chodzi o wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, w myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej w skrócie p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy choroby zawodowej, należy więc do spraw, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Merytoryczne rozpoznawanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy zatem uznać za bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy z mocy ustawy nie spoczywa na nim obowiązek ponoszenia tych kosztów. Jeśli chodzi natomiast o wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, należy zwrócić uwagę, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 25 października 2012 r. skarżącemu przyznano już w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący reprezentowany był początkowo przez r.pr. O.H., następnie przez r.pr. M.P.. Strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnej osoby do pełnienia funkcji pełnomocnika, jeżeli przyznane jej prawo pomocy zostało już zrealizowane (postanowienia NSA z 4 stycznia 2011 r., II OZ 1313/10; 11 stycznia 2011 r., II OZ 1320/10; 7 września 2011 r., I OZ 654/1; 22 grudnia 2011 r., II FZ 806/11; 4 września 2014 r., I OZ 685/14; 16 września 2014 r., I OZ 724/14, WSA w Opolu z 11 września 2018 r., I SA/Op 123/18, orzeczenia.nsa.gov.pl) – a tak jest w niniejszej sprawie, bowiem skarżący miał w niej ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Ewentualne niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie stanowi przy tym podstawy do zmiany pełnomocnika, a tym bardziej ponownego wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Sąd ustanawia pełnomocnika w ramach prawa pomocy tylko raz. W powyższej sytuacji skarżący nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata czy radcy prawnego z urzędu, bowiem przyznane mu prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Z powyższych względów postępowanie zainicjowane ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika należało uznać za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 249a p.p.s.a. W myśl tego przepisu, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji, na podstawie art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Niniejsze orzeczenie nie oznacza, że skarżący zostaje pozbawiony prawa do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Może on złożyć kolejny taki wniosek – o ile zamierza wnieść nową skargę do sądu – powinien jednak wyraźnie i jednoznacznie określić w tym wniosku, jakiego postępowania wniosek ten ma dotyczyć (tzn. jaką konkretnie ostateczną decyzję, postanowienie, bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania skarży lub zamierza zaskarżyć). Nie ma przy tym wskazywać sygnatur spraw, które toczyły się w przeszłości i zostały już prawomocnie zakończone.