II SA/Go 181/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-04-16
Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Jacek Jaśkiewicz, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyczepa z reklamą umieszczona w pasie drogowym, bez zezwolenia zarządcy drogi, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z jego utrzymaniem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyczepa z reklamą umieszczona w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Kluczowe jest ustalenie, że reklama została umieszczona w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia, a jej długotrwałe pozostawienie w tym miejscu, w znacznej odległości od siedziby firmy, świadczy o celu reklamowym, a nie o zwykłym parkowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na K.C. za zajęcie pasa drogowego przyczepą z reklamą. Organ I instancji nałożył karę, uznając przyczepę za reklamę umieszczoną bez zezwolenia. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO i ponownym postępowaniu, Prezydent Miasta ponownie nałożył karę. SKO utrzymało decyzję w mocy, uznając dowody (zdjęcia, notatki) za wystarczające. Skarżąca kwestionowała uznanie przyczepy za reklamę oraz lokalizację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o nałożeniu kary na K.C. w łącznej kwocie 18.091,80 zł z tytułu zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg w granicach administracyjnych miasta. Ustalono, że przyczepa zarejestrowana na K.C. z namalowanymi na niej napisami w postaci "[...]" i [...]" umiejscowiona była w pasie drogi publicznej, w następujących okresach czasowych: od dnia [...].09.2012 r.- [...].09.2012 r.; [...].09.2012 r.- [...].09.2012 r.; [...].10.2012 r.- [...].10.2012 r.; [...].10.2012 r.- [...].10.2012 r.; [...].10.2012 r.- [...].10.2012 r.; [...].10.2012 r.- [...].10.2012 r.; [...].10.2012 1.- [...].10.2012 r.; [...].10.2012 r.- [...].10.2012 r.; [...].10.2012 r.- [...].10.2012 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas kontroli [...] września 2012 r. ujawniono, że w terenie pasa drogowego znajduje się reklama na plandece przyczepy o treści "[...]" i "[...]", bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi - Prezydenta Miasta. Wykonano obszerną dokumentację fotograficzną i spisano notatki służbowe. W wyniku czego wszczęto postępowanie administracyjne, zawiadomiono o tym stronę. Jednakże strona nie skorzystała z prawa udziału w postępowaniu. Wskazano również, że kolejne kontrole w dniach: [...].09.2012 r., [...].09.2012 r., [...].09.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r. i [...].10.2012 r. potwierdziły znajdowanie się pojazdu w pasie ruchu drogowego na ul. [...]. Skarżąca uczestniczyła w oględzinach reklamy w dniu [...] października 2012 r. gdzie ponownie ustalono, że przyczepa dalej zajmuje pas drogowy ul. [...], tym razem przyczepa została już przyłączona do samochodu ciężarowego. Do czynności nie wniesiono uwag. Protokół z czynności podpisała skarżąca. Po raz kolejny kontrolowano pas drogowy przy ul. [...] w dniach [...].10.2012r., [...].10.2012r., [...].10.2012r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r., [...].10.2012 r. i [...].10.2012 r. i ponownie potwierdzone zostało dalsze zajmowanie pasa drogowego przy ul. [...] przez przyczepę na której umieszczone były treści- "[...]" i [...]" po raz kolejny zanotowano w notatkach służbowych ze wskazanych czynności. Na podstawie powyższych ustaleń wydano decyzję.
K.C. wniosła odwołanie, na mocy którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję z [...] listopada 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, że Urząd Miasta nie ustalił w sposób wyczerpujący czy postąpienie odwołującej było tylko z zaparkowaniem pojazdu, czy umiejscowieniem w pasie ruchu reklamy, bez zezwolenia właściwego organu. Zobowiązał też organ I instancji by zwrócił uwagę na to, w jakiej odległości była pozostawiona przyczepa przy ul. [...] od siedziby przedsiębiorstwa skarżącej i określenie pojęcia reklamy. Przy tym organ odwoławczy zauważył, że notatki urzędowe same w sobie nie mogą stanowić wyłącznej podstawy rozstrzygnięcia w sprawie. Nadto organ I instancji powinien kierować się zasadami wyrażonym w art. 7,77 § 1 k.p.a oraz ustawą o drogach publicznych.
Na kolejną decyzję Prezydenta Miasta z [...] września 2013 r. odwołanie złożyła K.C.. Wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "PHU K K.C.'’. Jako główny przedmiot działalności wskazała na produkcję i sprzedaż mebli biurowych i sklepowych oraz aranżację wnętrz. Wskazała, że przyczepa ma właściwości pozwalające jej na wykorzystywanie w ruchu lądowym i była wykorzystywana przez pracowników skarżącej. Zarzuciła, że organ I instancji wskazywał zamiennie "reklama" bądź "przyczepa", nie wskazując jakie elementy konstrukcyjne czynią z przyczepy wyłącznie reklamę. Zdaniem skarżącego, organ ten nie podał z jakiego przepisu prawa wynika parkowanie przyczepy w obrębie przedsiębiorstwa. Kolejnym zarzutem podniesionym przez skarżącą było wskazanie, że przyczepa nie posiadała elementów konstrukcyjnych ani zamocowań, które służyć miały zamontowaniu nośnika informacji wizualnej. Wskazała, że inny organ Miasta wytoczył przeciwko skarżącej powództwo cywilne za parkowanie przyczepy pod siedzibą firmy, które zostało oddalone, gdyż sąd uznał, że przedmiotem sporu jest przyczepa, a nie reklama. Ponadto skarżąca podniosła, że przyczepa nie posiada sama w sobie elementów zapobiegających kradzieży i organ I instancji nie wskazał z jakiego przepisu wynika zakaz pozostawiania przyczepy poza siedzibą przedsiębiorstwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu II instancji ponowne postępowanie dowodowe w całości zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, mając na uwadze treść art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji posługiwał się notatkami służbowymi sporządzanymi przez urzędnika młodszego referenta M.C., które same w sobie nie stanowią wprawdzie samodzielnego dowodu, niemniej jednak mają duży walor pomocniczy i ich istnienie nie może pozostawać bez wpływu na postępowanie i w związku z czym wskazuje się na jej pomocniczy charakter w postępowaniu administracyjnym (por. NSA w Warszawie wyrok z dnia 04.06.1982 r., I SA 258/13 ONSA 1982/1/54). W postępowaniu przed organem powyższe notatki poparto wiarygodnymi dowodami w postaci fotografii załączonych do akt sprawy. Dowody te w ocenie organu odwoławczego są w pełni przekonujące i rozwiewają wątpliwości dotyczące zajmowania pasa ruchu przy ul. [...]. Wskazać (przy tym trzeba, że fotografia posiada bezspornie walor dowodu (por. wprost wyrok WSA w Lublinie z dnia 29.03.2012 r. III SA/Lu 54/12). Niesporne jest także, że właśnie takie dowody zostały ujawnione w toku postępowania, gdzie korespondują one z notatkami służbowymi sporządzonymi przez urzędnika-młodszego referenta-M.C.. Skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) była informowana o toczącym się postępowaniu i możliwości wypowiadania się odnośnie zgłaszania zarzutów i wniosków i żadnych zarzutów ani wniosków dowodowych nie zgłaszała. Kolegium stwierdziło także, że kwoty wyliczone przez organ I instancji są niesporne (i tak: kwota 2359,80 zł zdjęcia vide, k. 89,90,94,95,98; kwota 2359,80 zł zdjęcia vide, k. 82,84, 86; kwota 3146,40 zł zdjęcia vide, k. 74,76,78,80; kwota 3146,40 zł zdjęcia, vide, k. 70,72; kwota 3146,40 zł zdjęcia vide, k. 56,58, 60, 62; kwota 786,60 zł zdjęcia vide, k.54; kwota 786,60 zł zdjęcia vide, k.50;kwota 786,60 zł zdjęcia vide, 48;kwota 1573,20 zł zdjęcia vide, k.44,46) co istotne okoliczności te także nie były kwestionowane przez stronę skarżącą, a w ocenie organu odwoławczego potwierdzają fakt, że w danym dniu reklama umieszczona na przyczepie-zarejestrowanej na nazwisko skarżącej, znajdowała się przy ulicy [...].
Przechodząc natomiast do podstaw materialno-prawnych wydanej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie art. 40 ust. 1 i 2 pkt. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych każda czynność związana z umieszczeniem w pasie drogowym reklam, wymaga wydania zezwolenia zarządcy drogi w formie decyzji administracyjnej. Ponadto na podstawie art. 40 ust. 12 pkt. 1 i ust. 13 w zw. z alt. 40 ust. 6 cytowanej ustawy, uchwały nr LIX/671/2005 Rady Miasta z dnia [...].10.2005 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek i opłat za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budowlą, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg w granicach administracyjnych miasta zmienionej uchwałą nr LXXII/869/2006 z dnia [...].06.2006 r., uchwałą nr XIV/207/2007 z dnia [...].06.2007 r. i uchwałą nr LVI/918/2009 z dnia [...].06.2009 r., naliczona została kara pieniężna w wysokości 10-krotności opłaty za 1 m2 powierzchni reklamy uwzględniając termin umieszczenia reklamy oraz kategorię drogi. Opisywane okoliczności i ustalenia w ocenie organu II instancji są niesporne i nie budzą wątpliwości, nie były także kwestionowane w postępowaniu przed organem I instancji. Kolegium wskazało, że wypisy z rejestru gruntów i mapki potwierdzają tylko, że pas drogowy przy ul. [...] należał do kategorii dróg powiatowych (vide §1 ust. 1 pkt. 2 uchwały nr LXXXII/1270/2010 Rady Miasta z dnia [...].09.2010 r. w sprawie zaliczenia niektórych ulic w [...] do kategorii dróg powiatowych, a także wypis z rejestru gruntów, vide k.91-92 oraz mapka vide, k.51). Jak już wskazano zajęcie pasa drogowego wymaga zezwolenia odpowiedniego organu-w tym przypadku zarządcy drogi, a skoro skarżąca takiego zezwolenia nie posiadała, to w efekcie skutkowało to nałożeniem odpowiedniej kary pieniężnej.
Przechodząc na temat rozważań, dotyczących pojęcia -reklamy- organ odwoławczy podkreślił, że reklamą jest: 1.działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. 2. plakat, napis, ogłoszenie, krótki film itp. służące temu celowi (Źródło: Wielki Słownik Wyrazów Obcych, Wyd. Naukowe PWN pod red. Mirosława Bańko. Warszawka 2008 r., s.1075). Ponadto zgodnie art.4 pkt 23 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych wskazuje na reklamę, jako na - nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Utrwalony jest pogląd w doktrynie, że jeżeli tablica zajmująca pas drogowy stanowi dla jej odbiorców informację o rodzaju działalności gospodarczej i miejscu jej wykonywania, to stosownie do przepisu art. 4 pkt. 23 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), tablica taka będzie stanowiła reklamę, na umieszczenie której jej właściciel obowiązany będzie musiał uzyskać zezwolenie jak wymaga tego art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26.02.2007 r. VI SA/Wa2246/06, LEX nr 316825) który należy wprost stosować do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Trudno bowiem uznać, że reklama umieszczona w widocznym miejscu nie była w polu widzenia kierowców. Zdaniem Kolegium rację ma o tyle skarżąca, że mamy do czynienia z przyczepą, niemniej skarżąca pomija fakt, że na przedmiotowej przyczepie zostały zawarte treści w określonej formie, zawierające informację dla potencjalnych użytkowników drogi, adresy internetowe, numery telefonów co bez wątpienia stanowi w ocenie organu II instancji - nośnik informacji, czyli reklamę. Na marginesie należy zaznaczyć, że w realiach sprawy oczywiste jest, że reklama musiała być oparta na stabilnej konstrukcji, aby nie doszło do zachwiania jej równowagi lub naruszenia przedmiotu reklamy w inny sposób. Odnotować także trzeba, że organ I instancji uzupełnił stan faktyczny zgodnie z zaleceniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w decyzji z dnia [...].04.2013 r. (sygn. sprawy [...])f ustalając, że siedziba przedsiębiorstwa skarżącej znajdowała się przy ulicy [...], co wskazuje li tylko na to, że reklama została umiejscowiona w celach informacyjnych, skierowanych do odbiorcy w tym przypadku-użytkowników drogi (vide, k. 13-14 akt sprawy). Nie sposób bowiem przyjąć, jak chce tego skarżąca, iż normalnym miejscem parkowania przyczepy było pozostawianie jej w znacznej odległości od siedziby firmy, pozostaje to bowiem w sprzeczności z zasadami zdrowego rozsądku, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Umiejscowienie przyczepy daleko od przedsiębiorstwa w sytuacji gdy, jak twierdzi K.C., była ona przeznaczona do ruchu i miejscem prowadzenia działalności skarżącej był [...], utrudniało możliwość doraźnego korzystania z pojazdu i przemawia za słusznością stanowiska pierwszej instancji, że jedynym celem pozostawiania przyczepy w pasie ruchu ulicy [...], było reklamowanie prowadzonej przez K.C., działalności gospodarczej.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, podkreślono, że w toku postępowania bezsprzecznie ustalono, że mamy do czynienia z reklamą, a nie z przyczepą, gdyż pojazd (przyczepa) był tylko konstrukcją wzmacniającą całą reklamę, utrzymywał z uwagi na duży rozmiar-jej stabilność. Nie można zgodzić się, że mamy do czynienia w postępowaniu z przyczepą a nie z reklamą, gdyż treści charakteryzujące reklamę zostały wskazane, tzn. osoby, numery telefonów, adresy internetowe i treść reklamy " [...]"; "[...]" dlatego nie może być mowy w żadnym wypadku o uznaniu tych treści za nieodpowiadające definicji reklamy z art. 4 ust. 23 ustawy o drogach publicznych. Chybionym jest również zarzut skarżącej o braku wskazania podstawy prawnej nakazującej parkowanie pojazdu przy siedzibie przedsiębiorstwa, gdyż takiego przepisu ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie przewiduje. Niemniej jednak kierując się zasadami logicznego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego nie sposób przyjąć za wiarygodne twierdzeń skarżącej, że po prostu przyczepa znajdowała się w pasie drogi ul. [...] bo była tam parkowana, skoro służyła ona pracownikom firmy skarżącej i była przez nich wykorzystywana, a odległości między siedzibą firmy oraz umiejscowieniem przyczepy były znaczne. Nie jest zasadny zarzut skarżącej w kwestii braku elementów mocujących, które służyć by miały zamontowaniu nośnika informacji na plandece, co jej zdaniem wyklucza przyjęcie, że przedmiotowa przyczepa stanowiła reklamę. Organ odwoławczy wskazał, że reklama nie musiała być odpowiednio mocowana, ponieważ już sama masa i powierzchnia pojazdu, stanowiły stosowną równowagę reklamy, dlatego też nie można mówić o potrzebie jakichś specjalnych elementów dodatkowo przytwierdzających reklamę do podłoża. Nie można także uznać za wiarygodne depozycji skarżącej w zakresie rzekomych ustaleń w postępowaniu cywilnym w innej sprawie (sygn. akt I C 312/10) na które się powołuje. Stwierdzić tylko trzeba, że wskazane orzeczenie nie jest dla organu II instancji wiążące (tak jak to ma miejsce w przypadku art. 11 k.p.c.) i nie przekłada się w żaden sposób na procedowanie organu odwoławczego. Ubocznie wyjaśnienia wymaga tylko okoliczność, że to, że w danym miejscu nie ma elementu, który by trwale mocował reklamę do twardego podłoża, to pojazd-przyczepa na którym zawarto reklamę jest na tyle stabilny, że nie wymaga dodatkowego umocowania i tym samym nie musi wystąpić sytuacja, która determinuje miejsce pozostawienia przyczepy.
Na marginesie rozpoznawanej sprawy Kolegium podkreśliło, że wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14.08.2012 r. (sygn. akt II SA/G1 469/12) dotyczy konkretnej indywidualnie rozpoznawanej sprawy, a zatem nie przesądza rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. W realiach rozpoznawanej sprawy istotną jest również okoliczność, że przedmiotowa przyczepa przedstawiająca reklamę działalności skarżącej pozostawała w pasie drogi przez dłuższy okres czasu a nie parkowała tam incydentalnie, co przemawia za przyjęciem, że została tam pozostawiona celowo, miała za zadanie informować korzystających z drogi o działalności firmy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K.C., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze powtórzyła zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu i podtrzymała dotychczasowa argumentację. Dodatkowo wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 14 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 469/12 wskazał, że zaparkowanie pojazdu w pasie drogowym drogi publicznej nie stanowi umieszczenia w tym pasie reklamy w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p, jeżeli pojazd ten ze względu na swoje cechy konstrukcyjne i przeznaczenie służy innym celom, aniżeli wyłącznie cele reklamowe. Dotyczy to także przyczepy, która również jest pojazdem, co wynika wprost z art. 2 pkt 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Skarżąca wskazała także, że przyczepa została zaparkowana przy ul. [...]. Istotnym jest jednak fakt, że ul. [...] została przebudowana kilka lat temu, a tym samym przyczepa była zaparkowana na jej nieużywanym "ślepym" odcinku, który nie pozwala na prowadzenie na nim ruchu kołowego. Tym samym jedynym funkcjonalnym przeznaczeniem tego gruntu jest wykorzystanie go jako miejsca postojowego – co zresztą robią osoby zamieszkujące pobliskie bloki. Z uwagi jednak na przebudowę ulicy doszło do zdublowania ul. [...] lub też zmiany jej przebiegu – w konsekwencji skarżąca nie wie czy miejsce w którym stała jej przyczepa była de facto ul. [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powielając argumenty zawarte uprzednio w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260, dalej: u.d.p). Z art. 40 ust. 1 tejże ustawy wynika, iż zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 ustawy), obliczoną m.in. według zasad ustalonych w art. 40 ust. 6 ustawy, który stanowi, iż opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w 40 ust. 2 pkt 3 ustawy (w tym umieszczenie reklam w pasie drogowym), ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Z kolei w myśl art. 40 ust. 12 ustawy za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W tym miejscu wskazać także należy na definicję legalną pasa drogowego, przez który rozumie się wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą.
Z cytowanych przepisów ustawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż do nałożenia kary pieniężnej konieczne jest wykazanie w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że w pasie drogowym została umieszczona reklama bez stosownego zezwolenia. W przypadku wykazania, że taka reklama znajduje się w pasie drogowym, należy ustalić jej powierzchnię, co z kolei rzutuje na wysokość kary pieniężnej.
W sprawie niniejszej spór między stronami sprowadza się do dwóch kwestii. Po pierwsze, skarżąca kwestionuje wykładnię art. 4 pkt 23 u.d.p, jakiej dokonał organ, poprzez przyjęcie, iż reklamą jest także przyczepa opatrzona napisami i znakami graficznymi o charakterze reklamowym. Po drugie kwestionuje ustalenie organu dotyczące umiejscowienia reklamy w pasie drogowym ulicy [...].
Rozstrzygając ten spór wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1989/12 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na który w skardze powołuje się skarżąca, wskazał, że "odpowiedź na pytanie, czy umieszczenie w pasie drogowym (także na znajdującym się w pasie drogowym parkingu) pojazdu (w tym przyczepy /art. 2 pkt 50 p.r.d), na którym umieszczono reklamę stanowi "umieszczenie w pasie drogowym reklamy" – w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. – wymaga uwzględnienia konkretnych okoliczności sprawy". Jednocześnie NSA podzielił stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 26 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1408/05, że nie można aprobować ewidentnych prób obchodzenia przepisów prawa, w tym przepisów dotyczących zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia. Każdy przypadek, w którym w granicach pasa drogowego parkują pojazdy (przyczepy) z umieszczonymi na nich reklamami, musi być rozpatrywany indywidualnie. W wyroku tym NSA wskazał także, że legalna definicja reklamy nie uzasadnia uznania za reklamę informacji wizualnej umieszczonej na pojeździe od wyłączności celu, jakiemu służy.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie uzależniły uznania za reklamę informacji wizualnej umieszczonej na przyczepie od wyłączności celu jakiemu służy. Kwestię konstrukcji przyczepy odniesiono do oceny jej przeznaczenia a w konsekwencji do oceny celu zaparkowania. Dla przedmiotowej reklamy już sama masa i powierzchnia pojazdu, stanowiły – jak zasadnie wskazał organ II instancji – równowagę reklamy. Zdaniem Sądu słuszne jest także stwierdzenie organu odwoławczego, że umiejscowienie przyczepy w znacznej odległości od przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy jak twierdzi skarżąca była ona przeznaczona do ruchu i miejscem prowadzenia działalności skarżącej był [...], utrudniało możliwość doraźnego korzystania z pojazdu i oznacza, że jedynym celem pozostawiania przyczepy w pasie drogowym ul. [...], było reklamowanie prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Jednocześnie przedmiotowa przyczepa przedstawiająca reklamę działalności gospodarczej nie parkowała incydentalnie, co oznacza, że miała za zadanie informować korzystających z drogi o działalności firmy.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej, iż nie wiadomo czy miejsce w którym stała "przyczepa" była de facto ul. [...], wskazać należy, że droga na której umieszczono reklamę stanowi niejako odnogę ulicy [...]. Jest ona jednak częścią tej ulicy. Nadto znajdujący się w aktach sprawy urzędowy dokument geodezyjny określający linie graniczne pasa drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p, potwierdza, że reklama umieszczona była w pasie drogowym ulicy [...].
Resumując w niniejszej sprawie, materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne ustalenie, że strona skarżąca bez zezwolenia zarządcy drogi umieściła w pasie drogowym reklamę. Ustalenie takie obliguje zarządcę drogi do wymierzenia kary, o której mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. Sposób wyliczenia kary jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło