II SA/Go 186/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-05-21
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Maria Bohdanowicz, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuszcza się bezczynności w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego, który stwierdził nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły, jeśli nie podejmuje działań o charakterze administracyjnoprawnym, takich jak stwierdzenie nieważności zarządzenia o powołaniu nowego dyrektora lub przywrócenie poprzedniego dyrektora na stanowisko?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę na niewykonanie wyroku, uznając, że wyrok stwierdzający nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły nie obliguje organu do podejmowania dalszych działań o charakterze administracyjnoprawnym. Skutki takiego wyroku dotyczą sfery prawa pracy i roszczeń cywilnoprawnych, które podlegają rozstrzygnięciu przez sądy powszechne. Organ nie jest zobowiązany do eliminowania z obrotu prawnego innych aktów, które nie były przedmiotem pierwotnego wyroku.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie wyroku WSA, domagając się wymierzenia grzywny Burmistrzowi Miasta za niewykonanie wyroku z dnia 5 marca 2014 r., który stwierdził nieważność zarządzenia o odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora szkoły. Skarżąca uważała, że organ powinien był stwierdzić nieważność zarządzenia o powołaniu nowego dyrektora i przywrócić ją na stanowisko. Burmistrz argumentował, że wyrok sądu administracyjnego nie przenosi skutków na sferę zatrudnienia i nie reaktywuje zatrudnienia, a spory pracownicze należą do jurysdykcji sądów pracy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ nie dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi M.Z. w przedmiocie wymierzenia grzywny Burmistrzowi Miasta za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 57/14 oddala skargę.
Skarżąca M.Z., pismem z dnia [...] listopada 2014 r. wniosła skargę z żądaniem wymierzenia Burmistrzowi Miasta grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 marca 2013 r.
Wynikający z akt stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Wyrokiem z dnia 5 marca 2014 r., wydanym w sprawie II SA/Go 57/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie przepisu art. 147 § 1 ppsa, stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta nr [...] z dnia [...] października 2013 r. w sprawie odwołania skarżącej z funkcji dyrektora Zespołu Szkół [...]. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia sąd I instancji wskazał, iż kontrolowane zarządzenie stanowi akt o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ppsa. Stwierdzając nieważność zaskarżonego zarządzenia nie zawarł pod adresem organu żadnych wskazań co do dalszego postępowania.
Orzeczenie sądu I instancji uprawomocniło się z dniem 26 września 2014 r. w wyniku oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej organu, wyrokiem wydanym tego dnia w sprawie I OSK 1433/14.
Pismem z dnia [...] października 2014r., M.Z., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wezwała Burmistrza do niezwłocznego wykonania wyroku z dnia 5 marca 2014 r. oraz do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie nieważności aktu powierzenia D.S. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół [...] oraz stwierdzenia nieważności aktów i innych czynności wydanych przez tę osobę. Wskazywała, iż mimo zgłoszenia gotowości wykonywania zadań na powierzonym jej stanowisku pracy dyrektora nie została do niej dopuszczona przez osobę aktualnie sprawującą tę funkcję. Powołując się na aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślała, że źródłem zmian w stosunkach pracowniczych w sprawach z zakresu systemu oświaty dotyczących odwołania dyrektora szkoły są akty administracyjne organu prowadzącego szkołę, natomiast charakter wtórny wobec skutków tych aktów administracyjnych mają spory z zakresu prawa pracy. Wywodziła, iż niezależnie od rozstrzygnięcia sądu pracy, rozpatrującego sprawę na innej płaszczyźnie, powinna objąć stanowisko dyrektora zgodnie z treścią zarządzenia, którym powierzono jej to stanowisko. Podkreślała, że zarządzenie o jej odwołaniu z funkcji dyrektora szkoły nie wywołało skutków prawnych w sferze administracyjnej, co skutkuje nieważnością aktu powierzenia stanowiska dyrektorskiego innej osobie, jak i aktów innych czynności wydanych prze tę osobę.
W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z dnia [...] października 2014r. Burmistrz wskazał, iż dla organu bieg terminu do wykonania wyroku, zgodnie z art. 286 § 1 ppsa tj. załatwienia sprawy, rozpoczyna się od otrzymania z sądu odpisu prawomocnego orzeczenia z uzasadnieniem wraz z aktami sprawy, co jeszcze nie nastąpiło. Od tej daty możliwe jest też dopiero wezwanie organu do wykonania wyroku. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 13 marca 2014 r. ( I PK 219/13 ) podnosił, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego nie przenosi stwierdzonego skutku nieważności sprzecznego z prawem aktu odwołania ze stanowiska dyrektora na sferę nauczycielskiego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie reaktywuje tego kierowniczego zatrudnienia. Podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego nie stanowi też przesłanki do wyeliminowania z porządku prawnego aktów i czynności podjętych przez aktualnego dyrektora zespołu szkół.
Odnosząc się do stanowiska organu pełnomocnik skarżącej pismem z dnia [...] października 2014 r. oświadczył, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 286 § 2 ppsa bowiem kwestia dotycząca stwierdzenia nieważności aktu odwołania K.Z. została rozstrzygnięta wyrokiem w sprawie II SA/Go 57/14, zatem brak konieczności wdrożenia trybu załatwienia sprawy. Jego zdaniem, przywołany wyrok SN dotyczy innego problemu prawnego i nie ma w sprawie zastosowania. Nadto wskazał, iż wezwanie z [...] października 2014 r. dotyczyło unicestwienia zarządzeń nowego dyrektora, wydanych w trybie administracyjnym.
W dniu 4 lutego 2015 r. do WSA w Gorzowie Wlkp. wpłynęły akta sprawy II SA/Go 57/14, zwrócone przez NSA po rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia 13 lutego 2015 r. nastąpiło doręczenie Burmistrzowi odpisu prawomocnego wyroku z dnia 5 marca 2014 r. wraz z uzasadnieniem oraz zwrot akt administracyjnych. Zwrócone akta administracyjne i odpis prawomocnego wyroku sądu I instancji wpłynęły do Burmistrza w dniu 18 lutego 2015 r.
25 marca 2015 r. do WSA w Gorzowie wpłynęła, przekazana przez Burmistrza - powołana na wstępie – skarga, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, M.Z. z dnia [...] listopada 2014 r. na niewykonanie wyroku tego Sądu, wydanego w sprawie II SA/Go 57/14.
Wnosząc o wymierzenie organowi grzywny ( w wysokości pozostawionej do uznania Sądu ) skarżąca, powołując się na przepis art. 154 § 1 ppsa, zarzuciła Burmistrzowi bezczynność po wyroku stwierdzającym nieważność zarządzenia tego organu z dnia [...] października 2013 roku nr [...].
W motywach skargi wywodziła, że organ miał wiedzę o uprawomocnieniu się wyroku w dniu 26 września 2014 r., na skutek oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej, a to z uwagi na otrzymane zawiadomienie o terminie rozprawy i obecność na niej jego pełnomocnika.
Zdaniem skarżącej, prawomocny wyrok WSA odniósł istotne skutki w sferze dotyczącej prowadzenia przez organ Zespołu Szkól [...]. W związku z tym w terminie zakreślonym w art. 52 § 3 ppsa wezwała organ do wykonania wyroku poprzez usunięcie wynikających z niego naruszeń prawa, co okazało się bezskuteczne. Przytaczając treść kierowanych do organu pism i uzyskanej odpowiedzi podkreślała, że pomimo upływu prawie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się wyroku WSA, organ nie dokonał jakiejkolwiek czynności zmierzającej do respektowania rozstrzygnięcia tego wyroku. Zachowanie organu, jak i wypowiedzi, które pojawiają się w prasie, wskazują, że dla Burmistrza Miasta, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. nie ma merytorycznego znaczenia i kieruje się on regulacjami prawa pracy.
Tymczasem, w ocenie skarżącej, z uwagi na fakt, że nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły ma skutek ex tunc, organ powinien w tej sytuacji niezwłocznie stwierdzić nieważność swojego zarządzenia o powołaniu w jej miejsce kolejnej osoby na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół [...], zweryfikować zarządzenia wydane przez tę osobę w trybie administracyjnym i wprowadzić skarżącą w obowiązki dyrektora. Na chwilę obecną bowiem, stanowisko dyrektora Zespołu Szkół [...] obsadzone jest przez osobę, której powołanie odbyło się w oparciu o bezpodstawnie przeprowadzony konkurs, a organ nie dostrzega potrzeby usunięcia tego naruszenia prawa. Czym innym jest natomiast kwestia skutków rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w sferze roszczeń z zakresu prawa pracy. W sprawie zachodzi zatem ewidentnie bezczynność organu po wyroku stwierdzającym nieważność zarządzenia o odwołaniu skarżącej ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkól [...], i to bezczynność, która wywołuje stan naruszenia prawa.
W przekonaniu skarżącej, ze względu na uporczywe ignorowanie wyroku, który wiąże organ w myśl art. 170 ppsa, żądanie wymierzenia grzywny jest uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] marca 2015 r., Burmistrz Miasta wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami postępowania.
W uzasadnieniu za bezpodstawne uznał twierdzenie skarżącej, że organ prowadzący szkołę ( gmina ), reprezentowany przez niego, uporczywie ignoruje wykonanie wyroku, naruszając tym samym obowiązujące normy prawne. Strona przeciwna nigdy bowiem nie kwestionowała faktu, że zarządzenie o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły, jako akt o administracyjnoprawnym charakterze podlega kontroli organów nadzoru i kontroli sądów administracyjnych, niezależnie od ewentualnej ochrony stosunku pracy przysługującej odwołanemu dyrektorowi przed sądem pracy. Tego typu akt ma jednakże podwójny charakter, wywołując skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być aktem z zakresu administracji publicznej bowiem odwołanie to ma charakter kompetencji władczej przysługującej organowi na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Mimo, że ma ono charakter personalny, nie jest aktem prywatnoprawnym, gdyż obsada stanowiska dyrektora jest formą zarządzania szkołą publiczną, co wchodzi w zakres administracji publicznej.
Niemniej, nie można uznać – jak tego domaga się skarżąca - że stwierdzona nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora szkoły ma skutek ex tunc i automatycznie powoduje reaktywowanie skarżącej na stanowisko dyrektora szkoły. W szczególności nie jest to możliwe w sytuacji, gdy organ prowadzący, działając w ramach obowiązującego porządku prawnego, po odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora Zespołu Szkół [...], przeprowadził postępowanie konkursowe na to stanowisko, które wyłoniło nowego dyrektora i który, zarządzeniem organu, powołany został do pełnienia tej funkcji na okres pięciu lat , jak też w sytuacji gdy sama skarżąca domaga przed sądem pracy w [...] ( sprawa [...]) przywrócenia na stanowisko dyrektora szkoły lub ewentualnie wypłaty odszkodowania z tytułu odwołania z tej funkcji oraz po tym jak złożyła oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia, choć w ocenie strony przeciwnej, pozostawała w stosunku pracy z mianowania.
Zdaniem organu, sądy administracyjne nie mają jurysdykcji polegającej na reaktywowaniu lub dopuszczeniu do pracy na stanowisku dyrektora szkoły albo orzekania o odszkodowaniu, chociaż prawomocne orzeczenie o bezprawności odwołania bez wypowiedzenia ze stanowiska dyrektora szkoły, jak to ma miejsce w przypadku skarżącej, w gruncie rzeczy oddziałuje, co najmniej pośrednio, na roszczenia z nauczycielskiego stosunku pracy. Stanowisko takie wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2014 r. (I PK 219/13). W judykaturze przyjęto, że spory o roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli, zatem także o roszczenia dyrektorów szkół, niezależnie od formy nawiązania stosunku pracy, podlegają kognicji i rozpatrywane są przez sądy pracy ( art. 91c ust. 2 Karty Nauczyciela) i taki spór przed Sądem Rejonowym Wydział Pracy się toczył, a publikacja wyroku w sprawie została wyznaczona na dzień 2 kwietnia 2015 r.
W dniu 19 maja 2014 r. do akt sprawy wpłynął odpis nieprawomocnego wyroku Sądu Pracy wraz z uzasadnieniem, wydany w sprawie [...].
Na rozprawie dniu 21 maja 2015 r. pełnomocnicy skarżącej i organu podtrzymali dotychczasowe stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Treść, powołane podstawy prawne i żądanie zawarte w piśmie skarżącej z dnia [...] listopada 2014r. nie pozostawia wątpliwości, również ze względu na profesjonalne zastępstwo procesowe strony, iż wniesiona skarga jest skargą o jakiej mowa w art. 154 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej jako: ppsa) tj. skargą na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 57/14.
Wyrok sądu administracyjnego rozstrzygający o istocie sporu między stroną skarżącą a organem tj. uchylający lub stwierdzający nieważność zaskarżonego aktu, ze względu na swój charakter nie nadaje się do wykonania w drodze egzekucji sądowej czy administracyjnej. Wyrok taki nie zasądza żadnego świadczenia ani nie kształtuje nowego stosunku materialnoprawnego. Postępowanie organu administracji po wydaniu takiego wyroku, zgodnie z rozstrzygnięciem wynikającym z jego sentencji i zawartymi w uzasadnieniu (art. 141 § 4 ppsa) wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 ppsa) nie może być zatem traktowane jak wykonanie wyroku w takim aspekcie jaki przypisuje się wyrokom sądu cywilnego ( zdatność orzeczenia do wykonania drodze egzekucji).
Wskazany charakter kasacyjnego orzeczenia sądu administracyjnego (np. uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu administracyjnego ) sprawia, iż do oceny jego skutków powinna być odnoszona konstrukcja skuteczności. W aspekcie wykonalności orzeczenia sądu administracyjnego chodzi zatem o taką jego cechę, która wyraża się w zdolności do wywoływania skutków prawnych poza zakończonym już postępowaniem administracyjnym. W kontekście tak rozumianej skuteczności oddziaływanie wyroku sądu administracyjnego nie ogranicza się bowiem do już zakończonego postępowania. Oddziaływanie to odnosi się też bowiem do postępowania ponownie prowadzonego przez organy, w toku którego ma nastąpić merytoryczne rozpoznanie sprawy administracyjnej przy związaniu organów orzekających wyrażoną w wyroku sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Tego właśnie aspektu skuteczności wyroku sądu administracyjnego dotyczą regulacje przepisu art. 154 § 1 ppsa.
Stosownie do jego treści "w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny". Powołany przepis, stanowiąc o niewykonaniu wyroku sądu administracyjnego, odwołuje się bowiem do tego aspektu jego skuteczności (wykonalności), który polega na zachowaniu się lub bezczynności organu w postępowaniu prowadzonym ponownie w rezultacie wyroku uwzględniającego skargę, w którym organ nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał czynności w terminie prawnie określonym.
O przewidzianej w art. 154 § 1 ppsa bezczynności organu po wyroku uchylającym lub ( jak w niniejszej sprawie ) stwierdzającym nieważność aktu można zatem mówić wówczas, gdy organ, pomimo upływu stosownych terminów, nie załatwia sprawy, czyli nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przez niewykonanie wyroku należy zatem rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem.
Pojęcie "niewykonania wyroku" w rozumieniu art. 154 § 1 ppsa należy przy tym interpretować w odniesieniu do właściwości sądów administracyjnych, uregulowanej przepisem art. 3 § 2 i 3 ppsa. W przypadku aktów prawa miejscowego i innych aktów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, ustawodawca nie przewidział skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, co wynika jednoznacznie z treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy. Należy stąd wyprowadzić wniosek, że niewykonanie wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 ppsa musi polegać na niewydaniu aktu lub niepodjęciu czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Niewykonanie wyroku nie dotyczy zatem przypadku uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego lub inny akt organu jednostki samorządu terytorialnego, tj. akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa.
Przenosząc to stanowisko na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w wyroku, którego niewykonanie zarzuca skarżąca, WSA w Gorzowie Wlkp. stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta nr [...] z dnia [...] października 2013 r. w sprawie odwołania skarżącej z funkcji dyrektora Zespołu Szkół [...].
Treść skargi wskazuje, iż zdaniem skarżącej, wykonanie przez Burmistrza wyroku w sprawie II SA/Go 57/14 – zważywszy na skutek ex tunc stwierdzenia przez Sąd nieważności zarządzenia o odwołaniu jej ze stanowiska dyrektora szkoły – powinno polegać na niezwłocznym stwierdzeniu przez ten organ nieważności innego aktu administracyjnego tj. jego zarządzenia o powołaniu w miejsce skarżącej kolejnej osoby na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół [...], zweryfikowaniu zarządzeń wydanych przez tę osobę w trybie administracyjnym oraz wprowadzeniu skarżącej w obowiązki dyrektora.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej w pierwszym rzędzie wskazać należy, że skoro wyrok w sprawie II SA/Go 57/14 nie został wydany w sprawie ze skargi na przewlekłość czy bezczynność, należało rozważyć czy po tym orzeczeniu, stwierdzającym nieważność zarządzenia Burmistrza, organ ten obligowany był do wydania aktu czy podjęcia czynności.
Zarządzenie o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły, podejmowane na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) ma charakter władczy i zaliczane jest do kategorii aktów organu jednostki samorządu terytorialnego innych niż akt prawa miejscowego tj. do aktów o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 ppsa. Taki też charakter przypisał zarządzeniu Burmistrza nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Sąd orzekając w sprawie II SA/Go 57/14.
Istota tego wyroku sprowadza się do wyeliminowania ze skutkiem prawnym ex tunc zarządzenia Burmistrza o odwołaniu skarżącej z stanowisko dyrektora szkoły. To orzeczenie Sądu oznacza wyeliminowanie z obrotu prawnego zarządzenia z mocą wsteczną. Dla Burmistrza fakt prawomocności tego wyroku oznacza jednak jedynie obowiązek respektowania dokonanej w nim przez Sąd oceny prawnej zarządzenia z dnia [...] października 2013 r.
Zdaniem Sądu, wykonanie wyroku z dnia 5 marca 2014 r. nie obligowało natomiast Burmistrza do żadnych działań o charakterze administracyjnoprawnym. Wyrok ten wprawdzie wyeliminował z obrotu prawnego zarządzenie o odwołaniu skarżącej ze stanowiska dyrektora, ale obowiązujące przepisy nie przewidują jednak w zaistniałej sytuacji kompetencji organu do podejmowania żadnych dalszych czynności z zakresu administracji publicznej. Postępowanie w przedmiocie odwołania dyrektora szkoły różni się od postępowania toczącego się na podstawie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W przypadku tego ostatniego uchylenie decyzji czy jej unieważnienie powoduje, iż powstaje konieczność podjęcia nowego aktu rozstrzygającego daną sprawę bądź też umorzenie postępowania administracyjnego w drodze decyzji.
Natomiast w odniesieniu do postępowania dotyczącego odwołania dyrektora, to w sytuacji, gdy wyeliminowany został z obrotu prawnego - wskutek stwierdzenia jego nieważności - akt dokonujący odwołania, to na organie ciążył obowiązek podjęcia czynności z zakresu prawa pracy, a nie z zakresu administracji publicznej. Stwierdzenie przez Sąd nieważności zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora może bowiem powodować dalsze skutki, ale dotyczą one zakresu prawa pracy lub cywilnoprawnych roszczeń odszkodowawczych. W razie sporu na tym tle podlegają one rozstrzygnięciu w postępowaniu przed sądem powszechnym – sądem pracy ewentualnie cywilnym. Jak wynika z nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie [...] skarżąca z takiej drogi skorzystała. Stąd też stwierdzić należy, że nieuprawniony pozostawał pogląd skarżącej, iż niewykonanie wyroku sądu administracyjnego polega na "niewprowadzeniu" jej w obowiązki dyrektora szkoły zgodnie z zarządzeniem o powołaniu jej na to stanowisko na okres do [...] czerwca 2016 r.
W odniesieniu do tego aspektu stanowiska skarżącej przywołać należy pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie IPK 155/14. ( LEX nr 1656219 ) w którym stwierdził on, iż powierzenie nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły oraz odwołanie go z tej funkcji następuje w drodze czynności prawa pracy, których ocena pozostaje w kompetencji jurysdykcyjnej sądów pracy. Nawiązanie i rozwiązanie dyrektorskiego stosunku zatrudnienia jest czynnością z zakresu prawa pracy, którą podejmuje organ działający w imieniu i na rzecz pracodawcy (organ prowadzący szkołę) w celu wywołania zobowiązaniowych skutków prawnych związanych z powierzeniem lub odwołaniem nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły. Wyroki sądów administracyjnych nie mogą rozstrzygać o istnieniu pomiędzy pracownikiem a pracodawcą zobowiązaniowych więzi pracowniczych, które wynikają z powierzenia nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły lub pozbawienia go tej kierowniczej funkcji. Weryfikujące sferę publicznoprawną skutki orzeczenia administracyjnosądowego nie przenoszą się na stosunek pracowniczy stosunek powierzenia nauczycielowi okresowego sprawowania funkcji kierownika szkoły oraz odwołania go z kierowniczego stanowiska zatrudnienia. Wyrok sądu administracyjnego w sferze administracji publicznej nie może rozstrzygać o istnieniu pracowniczego stosunku zatrudnienia na kierowniczym stanowisku w szkolnictwie. W tym zakresie trafnie argumentuje się, że akceptacja koncepcji nieważności odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie orzeczenia sądu administracyjnego jako sankcji wywołującej skutek również w sferze prawa pracy prowadziłaby do skutków niemożliwych do zaakceptowania. Tego samego kierowniczego stanowiska zatrudnienia w tym samym okresie nie powinny bowiem zajmować dwie osoby, ponieważ wszystkie czynności podejmowane przez kolejną osobę powołaną na to samo kierownicze stanowisko zatrudnienia byłyby wadliwe, a nawet obarczone ryzykiem nieważności. W konsekwencji skutki orzeczenia administracyjnosądowego o nieważności uchwały o odwołaniu z funkcji dyrektora szkoły nie rozciągają się na sferę pracowniczego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołują skutku nieważności odwołania ani reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora pozwanej szkoły ( także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2004 r. I PK 100/04, OSNP 2005 Nr 14, poz. 212).
Wbrew twierdzeniom skarżącej, istnienie prawomocnego wyroku w sprawie II SA/Go nie powoduje też, iż jego "wykonanie" oznacza dla organu automatyczny obowiązek wyeliminowania z obrotu prawnego jego zarządzenia o ogłoszeniu nowego konkursu na stanowisko dyrektora, zarządzenia o jego zatwierdzeniu, jak też weryfikacji aktów czy czynności podjętych przez osobę, której wyniku rozstrzygnięcia tego konkursu powierzono to stanowisko. Są to bowiem odrębne sprawy, nie objęte wyrokiem WSA z dnia 5 marca 2014 r. ( jego skutkami ). Wykonanie wyroku w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 ppsa, może bowiem dotyczyć jedynie tej sprawy administracyjnej, do której ten wyrok się odnosi i nie oznacza obowiązku wszczynania odrębnych postępowań, wykraczających poza ten zakres. Nieuprawnione pozostawało zatem stanowisko skarżącej, że na Burmistrzu, w ramach związania prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie II SA/Go 54/14, ciążył obowiązek wyeliminowania z obrotu prawnego innych aktów, pozostających poza zakresem sprawy administracyjnej, której dotyczył tenże wyrok i którego zaniechanie uzasadnia wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 ppsa.
Zwrócić należy uwagę, iż kwestia legalności zarządzeń organu wykonawczego gminy ( w tym także zarządzeń w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, zarządzenia o zatwierdzeniu jego wyników ) podlega nadzorowi wojewody w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego, a po upływie terminu do jego wydania możliwe jest wniesienie przez organ nadzoru skargi do sądu administracyjnego ( art. 91 ust. 1 i art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ).
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty uznać należało, że w niniejszej sprawie nie można mówić o bezczynności organu w wykonaniu wyroku z dnia 5 marca 2014 r. Uważna lektura uzasadnienia tego wyroku wskazuje, że Sąd orzekający w sprawie II SA/Go 57/14 nie skierował pod adresem Burmistrza Miasta żadnych wskazań co do dalszego postępowania. Zatem wyrok ten nie obligował organu do podjęcia konkretnych działań o charakterze administracyjnym, w szczególności zaś nie nałożył na niego obowiązku ponowienia procedury odwołania skarżącej, jak też stwierdzenia nieważności zarządzenia o ogłoszeniu kolejnego konkursu ani "wprowadzenia" skarżącej na stanowisko dyrektora szkoły.
Z powołanych przyczyn na podstawie art. 151 w zw. 154 §1 ppsa skarga podlegała oddaleniu.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu o obciążenie skarżącej kosztami postępowania, wskazać należy iż zasada jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast sąd w przedmiocie kosztów orzeka wyłącznie w sytuacjach o jakich mowa w art. 200i 201 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło