II SA/Go 193/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-05-06
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Marek Szumilas, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie opuściła lokal w trakcie postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania wyroku orzekającego eksmisję?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego, nawet jeśli opuszczenie to nastąpiło w trakcie postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania wyroku orzekającego eksmisję. Kluczowe jest trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu, niezależnie od przyczyn, które do tego doprowadziły, o ile nie wynikają z bezprawnych działań innych osób.Stan faktyczny
Dyrektor Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wystąpił o wymeldowanie P.K. z lokalu z uwagi na orzeczoną eksmisję i brak zamieszkiwania. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu, wskazując na dobrowolne opuszczenie lokalu przez P.K. po śmierci babci i niekorzystny wyrok sądu o przyznanie prawa do lokalu oraz orzeczoną eksmisję. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu. P.K. złożył skargę do WSA, argumentując, że eksmisja doprowadziła do jego bezdomności i nie został powiadomiony o czynnościach komornika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant referent Adam Janas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Dyrektor Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej wystąpił pismem z dnia [...] lipca 2009 r. do Prezydenta Miasta o wymeldowanie P.K. z lokalu przy ul. [...], podając jako uzasadnienie, iż orzeczona została wobec niego eksmisja i nie zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zmianami), orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego P.K. z wymienionego wyżej lokalu.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż P.K. oświadczył, że w spornym lokalu zamieszkiwał ze swoją babcią I.M., która była głównym najemcą przedmiotowego mieszkania. Po jej śmierci w 2004 r. P.K. podejmował bezskuteczne próby wejścia w stosunek najmu spornego lokalu. Wystąpił do sądu o przyznanie mu prawa do lokalu po babci, ale wyrok sądu był dla niego niekorzystny. Ponadto zgodnie z wyrokiem z dnia [...] września 2005 r. Sądu Rejonowego wobec P.K. została orzeczona eksmisja z wyżej wymienionego lokalu. W dniu [...] marca 2009 r. komornik wykonał eksmisję i mieszkanie przekazał wnioskodawcy. Organ l instancji wskazał, iż z czynności tej został sporządzony protokół, z treści którego wynika, iż z chwilą wejścia do lokalu był on pusty i przez nikogo nie zamieszkiwany. Nadto organ podniósł, że sam skarżący P.K. stwierdził, że w spornym lokalu nie zamieszkuje od lutego 2009 r., wcześniej mieszkał z przerwami, ponieważ pracował w firmie, a jego nieobecność była związana z wykonywaną pracą, pod jego nieobecność nastąpiło włamanie do mieszkania i zostały wybite szyby, ponadto nie został on powiadomiony o przeprowadzeniu eksmisji i w niej nie uczestniczył. Również matka skarżącego – E.K. została przesłuchana w charakterze świadka i oświadczyła, że syn zamieszkiwał w spornym lokalu od początku 2008 r. do początku 2009 r. podnosząc, że w 2007 r. miało miejsce włamanie do zajmowanego lokalu i syn bał się w nim zamieszkać i dlatego w późniejszym czasie przebywał w różnych miejscach.
Wymienione okoliczności w ocenie organu l instancji wskazują, iż zaszły uzasadnione przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu P.K. ze spornego lokalu.
Ze stanowiskiem organu l instancji nie zgodził się P.K.. W przesłanym odwołaniu do Wojewody dowodził, że nie został powiadomiony o czynnościach komornika i nie uczestniczył w eksmisji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zmianami), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 15 ust. 2 (mylnie powołując pkt 2), art. 9 ust. 2b oraz art. 6 ust. 1 (mylnie podając pkt 2) ustawy o ewidencji ludności
i dowodach osobistych. Wojewoda stwierdził, iż sporny lokal skarżący opuścił dobrowolnie
wskutek orzeczonej i przeprowadzonej eksmisji. Skarżący lokal opuścił w sposób trwały i
nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Uzasadnia to wydanie decyzji o wymeldowaniu
osoby eksmitowanej zarówno wówczas, gdy wyrok o eksmisji został wykonany
dobrowolnie przez skarżącego jak i wtedy, gdy zostanie wykonany w drodze egzekucji.
Skargę na powyższą decyzję złożył P.K., który podał, iż wnioskodawca (ZGKiM) orzekł o przyznaniu mu lokalu zastępczego przy ulicy [...], ale ta decyzja "dziwnym trafem" stała się nieaktualna, przez co orzeczona i wykonana eksmisja okazała się de facto, eksmisją na bruk. W ocenie skarżącego jest to sytuacja niezgodna z prawem, wskazująca na zasadność wniesionej skargi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. podniósł, że w istocie wniesiona skarga sprowadza się do tego by " nie nastąpiła jego eksmisja na bruk i przyznano mu lokal zastępczy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zdaniem Sądu, organ pierwszej jak i drugiej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Prawidłowo również w sprawie przyjęto, że zaszły przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960, ze zmianami).
Stosownie bowiem do tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, organ administracji wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W przypadku wymeldowania, analogicznie jak w przy zameldowaniu, źródłem obowiązku organu administracji do wydania decyzji w omawianym przedmiocie, jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym miejscu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd,
że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz jest dobrowolne, a nie wynika z bezprawnych działań lub zachowań innych osób (vide wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r. SA/Bk 138/2003, Legalis; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/2000, Legalis; wyrok
z dnia 22 sierpnia 2000 r. V SA 108/2000, LEX nr 49954).
W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zostały spełnione przesłanki obligujące organ administracji publicznej do wymeldowania P.K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...].
Prawidłowe są ustalenia poczynione przez organy obu instancji, że skarżący opuścił dobrowolnie miejsce pobytu stałego, tj. wymieniony wyżej lokal. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy sam skarżący w złożonym w dniu [...] sierpnia 2009 r. wyjaśnieniu stwierdził, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od lutego 2009 r. (wyprowadził się przed eksmisją), a wcześniej nie mieszkał w nim przez okres 4 - 5 miesięcy, z uwagi na pracę w [...]. Zbieżne z tymi zeznaniami są również zeznania matki skarżącego E.K. z dnia [...] sierpnia 2009 r., która stwierdziła, iż skarżący zamieszkał w spornym lokalu na początku 2008 r. po zakończeniu pracy poza miejscem zamieszkania gdzie przebywał do początku 2009 r.
Dla prawidłowości oceny decyzji organów nie ma znaczenia, czy skarżący wyprowadził się na kilka dni przed eksmisją, czy też w dniu eksmisji tuż przed przybyciem komornika.
Istotnym w sprawie jest fakt, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji skarżący nie mieszkał już w przedmiotowym lokalu (z protokołu przeprowadzonej w dniu [...] marca 2009 r. eksmisji - kserokopia w aktach
administracyjnych wynika, że drzwi do lokalu były zamurowane). Skarżący wyprowadził
się z niego dobrowolnie z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne zmierzające do wykonania pkt. l wyroku Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia [...] września 2005 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IC 498/05, którym orzeczono eksmisję skarżącego z przedmiotowego lokalu. Opuszczenie lokalu przez skarżącego jest dobrowolnym poddaniem się orzeczeniu eksmisyjnemu. Jeżeli więc w rozpatrywanej sprawie skarżący po wydaniu orzeczenia eksmisyjnego i po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, lecz przed przybyciem komornika opuścił lokal, to opuszczenie go należy uznać za dobrowolne. W żaden sposób nie może być ono uznane za przymusowe, jako wykluczające dopuszczalność wymeldowania skarżącego z tego lokalu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 195/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 24/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dobrowolne opuszczenie lokalu w trakcie trwającego postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uzasadnia tym samym orzeczenie o wymeldowaniu dłużnika z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu, który został przez niego opuszczony (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1416/08, LEX nr 531007, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05, LexPolonica nr 2128835).
Należy podkreślić, iż organy administracji publicznej nie są kompetentne do oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania eksmisyjnego. Ocena ta bowiem może być dokonana w postępowaniu przed sądem powszechnym.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami ) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło