II SA/Go 199/22
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-06-02
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Michał Ruszyński, Kamila Karwatowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami jest uzasadnione w sytuacji, gdy podstawą wniosku jest opinia psychiatryczna i psychologiczna wskazująca na schizofrenię rezydualną oraz zmiana ubezwłasnowolnienia z całkowitego na częściowe?Ratio decidendi
Skierowanie kierowcy na badania lekarskie jest uzasadnione, gdy istnieją wiarygodne informacje wskazujące na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. W przypadku stwierdzenia schizofrenii rezydualnej i zmiany ubezwłasnowolnienia, organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie w celu weryfikacji tych wątpliwości przez lekarza specjalistę, nawet jeśli kierowca posiada długoletnie doświadczenie w prowadzeniu pojazdów i brak wykroczeń drogowych.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy zwrócił się do Starosty z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie skierowania J.S. na badania lekarskie, powołując się na opinię psychiatryczną i psychologiczną wskazującą na schizofrenię rezydualną oraz postanowienie sądu o zmianie ubezwłasnowolnienia z całkowitego na częściowe. Starosta wydał decyzję o skierowaniu J.S. na badania lekarskie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J.S. zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i brak uzupełnienia materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J.S. reprezentowanego przez kuratora B.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Pismem z dnia [...] września 2021 r. sygn. [...] Prokurator Prokuratury Okręgowej, działając w oparciu o art. 182 k.p.a. oraz 21 § 1 pkt 3 k.p.a. i art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm., dalej jako u.k.p.) zwrócił się do Starosty z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania J.S. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem mechanicznym. W uzasadnieniu wniosku Prokurator wskazał, że przed Sądem Okręgowym, w sprawie [...] toczyło się postępowanie w przedmiocie zmiany ubezwłasnowolnienia całkowitego na częściowe w stosunku do J.S., w toku którego uzyskano opinię sądowo-psychiatryczną z [...] lutego 2021 r. i psychologiczną z [...] lutego 2021 r. na okoliczność aktualnego stanu psychicznego strony, jego zdolności do kierowania swoim postępowaniem i prowadzenia swoich spraw. Z treści opinii wynika, że u wyżej wskazanego rozpoznano schizofrenię rezydualną. Sąd Okręgowy, Wydział Cywilny w sprawie o sygnaturze [...] orzekł o zmianie ubezwłasnowolnienia całkowitego na ubezwłasnowolnienie częściowe. Jednocześnie dla wyżej wskazanego Sąd Rejonowy Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił kuratora. Do wniosku dołączone zostały postanowienie Sądu Okręgowego z [...] marca 2021 r., [...] i Sądu Rejonowego z [...] lipca 2021 r., [...]. W ocenie Prokuratury, okoliczności wskazane powyżej, jak i rozpoznanie tego rodzaju zaburzeń uzasadniają niezwłoczne poddanie wyżej wskazanego badaniom lekarskim w celu stwierdzenia, czy z uwagi na aktualny stan zdrowia psychicznego posiada on nadal predyspozycje do kierowania pojazdami mechanicznymi. Możliwy jest bowiem wpływ stwierdzonego stanu zdrowia wyżej wymienionego na jego właściwości psychomotoryczne. Stąd zdaniem Prokuratora uzasadnione jest przeprowadzenie badania przez specjalistę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. znak: [...] Starosta, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. skierował J.S., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, T, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść i uzasadnienie wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej z [...] września 2021 r. Następnie organ podał, iż w piśmie z dnia [...] września 2021 r. J.S. powołał się na fakt wieloletniego użytkowania samochodu i braku spowodowania wypadku drogowego oraz braku dopuszczenia się wykroczenia drogowego i nieużywanie alkoholu. Strona podniosła, iż raz w miesiącu dojeżdża samochodem do lekarza (Poradnia Zdrowia Psychicznego),od wielu lat dojeżdża na wykłady samochodem, zajęcia praktyczne czego efektem są kwalifikacje zawodowe jako: technik elektryk, technik mechanik, technik mechatronik. W związku z tym strona wniosła o umorzenie postępowania.
Po przytoczeniu licznego orzecznictwa sądów administracyjnych na tle przepisów art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia strony. Organ podkreśli, iż nie ocenia czy strona może prowadzić pojazdy mechaniczne, czy też nie bo to wymaga wiedzy specjalistycznej i musi tego dokonać osoba kompetentna. Organ uznał ponadto brak podstaw do umorzenia postępowania. W pouczeniu decyzji organ wskazał, iż badanie należy przeprowadzić w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w terminie miesiąca od dnia otrzymania decyzji a oryginał orzeczenia lekarskiego należy przedłożyć właściwemu staroście w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania niniejszej decyzji.
Od niniejszej decyzji J.S. złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie ewentualnie o chylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozparzenia. Odwołujący zarzucił organowi brak przeanalizowania i dokonania własnych ustaleń, czy rzeczywiście stan zdrowia kierującego może wskazywać, że istnieją poważne i uzasadnione przeciwwskazania zdrowotne co do dalszego udziału w ruchu drogowym. Ponadto zwrócił uwagę, że termin wykonania badań nie jest możliwy do wykonania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło po pierwsze uwagę, iż obecnie podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p., zastępujący uprzednio obowiązujący (i przywołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji) art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Zdaniem SKO w przedmiotowej sprawie okolicznością potwierdzającą istnienie zastrzeżeń, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. jest uzasadnienie wniosku Prokuratora Okręgowego Prokuratury Okręgowej z dnia [...] września 2021 r. sygn. [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania J.S. na badanie lekarskie. Kolegium wskazało na fakty podane przez Prokuratora w treści wniosku i uznało, iż z akt sprawy bezspornie wynika, że w sprawie zaistniały ujawnione okoliczności, mogące nasuwać uzasadnione wątpliwości, co do stanu zdrowia odwołującego, jako osoby uprawnionej do kierowania pojazdami, które należy wyjaśnić. Zdaniem Kolegium na podstawie wniosku Prokuratora organ I instancji trafnie przyjął, że zachodzą uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia odwołującego, który to stan może mieć wpływ na kierowanie przez niego pojazdami. SKO podkreśliło, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, a nie ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie. Rolą organów uprawnionych do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, a także starostów jest bowiem zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkowników dróg i zapobieganie wypadkom poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i być zagrożeniem nie tylko dla siebie, ale także dla innych.
Jednocześnie SKO podkreśliło, iż decyzja kierująca na badania lekarskie, w żaden sposób nie przesądza jeszcze kwestii zdolności osoby kierowanej na badania do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie pozbawia jej prawa jazdy, a jedynie ma na celu wyjaśnienie wątpliwości lub zastrzeżeń, co może prowadzić zarówno do stwierdzenia, że nie istnieją przeciwwskazania do cofnięcia prawa jazdy, jak i że takie przeciwwskazania występują.
W świetle powyższych rozważań organ odwoławczy uznał argumenty odwołującego za pozostające bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Organ dodał, iż w zakresie badania lekarskiego uprawniony lekarz uwzględnia u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania przez tę osobę pojazdami (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Dodatkowo SKO wskazało, iż za dokonaniem w wyniku badań lekarskich pełnej i aktualnej oceny stanu zdrowia odwołującego jako kierowcy przemawia też interes publiczny rozumiany jako bezpieczeństwo ruchu drogowego.
W ocenie Kolegium informacje przekazane przez Prokuratora Okręgowego są bez wątpienia źródłem na tyle wiarygodnym (art.75 ust.1 pkt 5 u.k.p.), że na ich podstawie można było mieć zastrzeżenia co do stanu zdrowia odwołującego, mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. SKO dodało, iż nie jest rolą organu prowadzenie w tym kierunku własnego postępowania.
W ocenie SKO wobec takich ustaleń faktycznych organ I instancji prawidłowo ocenił, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia odwołującego jako kierowcy, co dawało podstawę do skierowania go na badania. SKO wyjaśniło też, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia, osoba posiadająca skierowanie zgłasza się na badanie lekarskie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania skierowania na to badanie. Intencją ustawodawcy było bowiem obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy po upływie określonego terminu bez względu na przyczyny niepoddania się badaniom w tym terminie, czym dał wyraz w tym właśnie przepisie ustawy, który przede wszystkim określa termin na poddanie się badaniom i stwierdza, że niepoddanie się badaniom w określonym terminie skutkuje zatrzymaniem uprawnień do prowadzenia pojazdów - art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p.
Od powyższej decyzji J.S., reprezentowany przez kuratora B.S., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jej zmianę i uchylenie decyzji organu I instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Zdaniem skarżącego organ powinien uzupełnić materiał dowodowy w sprawie w oparciu o informacje od skarżącego, że jego choroba jest pod kontrolą lekarza i czy są przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Według skarżącego skierowanie na badania nie jest jedynym sposobem wyjaśnienia czy są przeciwwskazania do uczestnictwa w ruchu drogowym. Według skarżącego nie powinien w tym zakresie być stosowany automatyzm.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2022 r. uczestnik postępowania – Prokurator Okręgowy wniósł o oddalenie skargi, wskazując na brak dopuszczenia się przez organy naruszenia przepisów prawa w przedmiotowym postępowaniu i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. Prokurator podkreślił przy tym, iż poddanie skarżącego badaniu leży w interesie społecznym i stanowi ono etap wstępny, a nie ostateczny.
Na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze dodając, iż posiada uprawnienia do kierowania pojazdami od 34 lat i nie dopuścił się przez ten czas wykroczenia ani nie otrzymał punktów karnych. Dodał, iż posiada aktualne badania lekarza medycyny pracy. Z kolei obecny na rozprawie Prokurator podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w piśmie procesowym z [...] maja 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] o skierowaniu skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A, B i T na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanej wyżej ustawy o kierujących pojazdami (dalej: u.k.p.) w treści obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. (do 4 grudnia 2021 r. oznaczonego jednostką redakcyjną art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjna, o której mowa w ust. 1 z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych – w zakresie, o którym mowa w ust. 1. Te regulacje pozostają w ścisłym związku z treścią art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p., wedle którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Z powołanych unormowań prawnych nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, by skierować go na przedmiotowe badanie. Mowa jest w nich bowiem tylko, by były one uzasadnione i poważne, co oznacza, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość stan zdrowia kierowcy zobowiązany jest dokonać oceny czy w tym konkretnym przypadku zgłoszone zastrzeżenia posiadają w/w cechy i uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołany art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.
W orzecznictwie odnoszącym się do wyżej cytowanego przepisu (który do 4 grudnia 2021 r. miał jednostkę redakcyjną art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, ale którego treść jest tożsama z powołanym w zaskarżonej decyzji art. 99 ust. 1 pkt 2) przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Zadaniem organów administracji jest zatem czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg. Dlatego też zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów a sformułowanie, że "mają być uzasadnione oznacza", że są one oparte na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów administracji polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2016 r., I OSK 1051/16 i z 5 października 2018 r., I OSK 2741/16, z 2 lutego 2018 r., I OSK 1938/17, wyrok WSA w Gliwicach z 12 lipca 2017 r., II SA/Gl 89/17 CBOSA).
Podkreślić przy tym należy, że wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie na wskazanej powyżej podstawie prawnej nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi zatem udowodnić, że takowe istnieją, a wystarczającym jest jedynie prawdopodobieństwo istnienia tych okoliczności. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom podejmującymi czynności zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213, dalej jako rozporządzenie). Kompetencji do dokonywania takiej oceny nie ma ani organ administracji publicznej ani Sąd. Zaznaczyć także należy przy tym, że skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnienia do kierowania, lecz jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie powstałych wątpliwości. Powyższe może zaś prowadzić bądź do stwierdzenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami bądź stwierdzenia, że takie przeciwwskazania nie występują. Poddając się takim badaniom kierowca umożliwia zatem wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości, które, tak jak w niniejszej sprawie mają zobiektywizowane uzasadnienie. W tej sytuacji skierowanie na badania lekarskie nie jest sankcją ani autorytatywnym rozstrzygnięciem, co do kwestii mających wpływ na uprawnienie strony do kierowania pojazdami mechanicznymi, lecz działaniem w interesie samej strony, a przede wszystkim w interesie społecznym - bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, iż ustalenia dokonane przez skarżone organy są prawidłowe i słusznie uznały one zaistnienie uzasadnionych zastrzeżeń do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy skutkującego skierowaniem go na badania lekarskie.
Mianowicie organy prawidłowo uznały za wiarygodną podstawę do powzięcia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego, jako kierującego pojazdami, wniosek Prokuratora Okręgowego z dnia [...] września 2021 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania. Po pierwsze do wniosku tego Prokurator załączył postanowienie Sądu Okręgowego Wydział Cywilny z dnia [...] marca 2021 r., sygn. akt [...] (prawomocne z dniem [...] marca 2021 r.) w sentencji, którego zmieniono ubezwłasnowolnienie całkowite skarżącego na ubezwłasnowolnienie częściowe, wskazując jako powód schizofrenię rezydualną. Po drugie we wniosku o wszczęcie postępowania Prokurator wskazał na wydane w toku postępowania poprzedzającego wydanie w/w postanowienia z [...] marca 2021 r. opinię psychiatryczną z [...] lutego 2021 r. i opinię psychologiczną z [...] lutego 2021 r., na okoliczność aktualnego stanu zdrowia psychicznego skarżącego, zdolności do kierowania swoim postępowaniem i prowadzenia swoich spraw, a z których wynika, że rozpoznano u skarżącego schizofrenię rezydualna. Według Prokuratora powyższe okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącego uzasadniały potrzebę oceny jego wpływu na właściwości psychomotoryczne skarżącego jako kierowcy.
W świetle powyższych okoliczności faktycznych oraz przytoczonej regulacji prawnej organy zobligowane był skierować skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez skarżącego w zakresie posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy. Dodać przy tym należy, iż organy obu instancji związane są prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2021 r. i nie mają uprawnień do kwestionowania ustaleń w nim poczynionych, w tym wypadku odnośnie stwierdzonej jednostki chorobowej skarżącego. Przy czym okoliczności tej skarżący w postępowaniu w żaden sposób nie kwestionuje. Skarżący natomiast uważa skierowanie go zaskarżoną decyzją na badania za naruszające jego prawa, biorąc pod uwagę dotychczasowe nienaganne kierowanie pojazdami, przyjmowanie stosownych leków pozwalających prawidłowo funkcjonować, w tym w ruchu drogowym jako kierowca.
Sąd podziela stanowisko skarżonych organów co do spełnienia ustawowych przesłanek uzasadniających skierowanie skarżącego na badania. Informacje powzięte bowiem przez organ są wiarygodne i są źródłem uzasadnionych wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy. W tym zakresie zaś uprawnionym do oceny czy i jaki wpływ na kierowanie pojazdem ma rozpoznana u skarżącego choroba i jej stadium jest tylko lekarz specjalista. W świetle nawet powszechnej wiedzy na temat schorzenia, którym dotknięty jest skarżący, stwierdzić należy, iż wiąże się ona ze sferą sprawności psychicznej/psychomotorycznej, która z kolei jest konieczna do prawidłowego wykonywania czynności przez prowadzącego pojazd kierowcę.
Na odmienną ocenę w tym zakresie nie mogły wpłynąć przedstawione w postępowaniu przez skarżącego dokumenty, które odnoszą się do jego funkcjonowania w sferze zawodowej (m.in. świadectwa kwalifikacji zawodowych), ani też brak wykroczeń drogowych oraz posiadanie aktualnych badań przeprowadzonych przez lekarza medycyny pracy. Badanie kierującego pojazdami jest bowiem przeprowadzane w oparciu o przepisy rozporządzenia i służy innym celom (tj. ocenie kwestii przeciwwskazań lub ich braku do kierowania pojazdami) niż badanie przeprowadzane przez lekarza medycyny pracy pod kątem zdolności zdrowotnych do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracy, przy czym skarżący jak sam podał nie jest kierowcą zawodowym. Natomiast brak na koncie skarżącego wykroczeń drogowych choć zasługujący na aprobatę to jednak nie przemawia za odstąpieniem przez organ od skierowania na badania.
W świetle przytoczonych przez Sąd rozważań oraz opisanych powyżej okoliczności sprawy za nieuzasadnione uznał Sąd zarzuty podniesione w skardze. Skoro z prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego sprawy wynikały uzasadnione i poważne wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego pod kątem możliwości kierowania pojazdami, to w ocenie Sądu bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów art. 7, w związku z art. 77 § 1 i 80 § 1 k.p.a. Uchybienie przez organy normom wynikającym z powyższych przepisów ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy organy nie ustaliły faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Takie uchybienie organów administracji nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie, a także uzasadniły swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji, zgodnie z wymogami określonymi art. 7, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Działając w oparciu o przesłany wniosek Prokuratora Okręgowego z załączonym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] marca 2021 r., organ nie miał obowiązku i podstaw do prowadzenia w tym zakresie dodatkowego postępowania dowodowego, a w szczególności ustalania stanu zdrowia skarżącego, do którego oceny nie jest uprawniony. Stąd za nieuzasadnione uznać należało żądanie skarżącego do przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego na okoliczność pozostawania skarżącego pod kontrolą lekarza. Ponownie podkreślić należy w tym miejscu, iż z punktu widzenia treści i celu cyt. art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p. rolą organu nie jest ocena, czy u skarżącego zachodzą przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, a jedynie ocena, czy wynikające ze stanu faktycznego sprawy wątpliwości są na tyle poważne, że czynią koniecznym sprawdzenie stanu zdrowia kierowcy przez lekarzy odpowiedniej specjalności, a w tym zakresie organ należycie wywiązał się ze swojej roli.
Dodać należy, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz z okoliczności sprawy nie wynikają okoliczności obalające uprawdopodobnienie, jakie jest wystarczające do uruchomienia trybu kontrolnych badań lekarskich w zakresie zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi.
Mając na względzie to, że badania kontrolne prowadzone są w zakresie koniecznym dla stwierdzenia przeciwwskazań lub ich braku do kierowania pojazdami mechanicznymi przez specjalistów w tym ściśle przedmiocie, zarówno dla strony, jak i innych uczestników ruchu drogowego lepiej będzie zweryfikować, czy stan zdrowia strony pozwala jej bezpiecznie kierować pojazdami.
Natomiast odnośnie terminu zgłoszenia się na badania lekarskie określonego w decyzji z dnia [...] listopada 2021 r., który zdaniem strony skarżącej jest zbyt krótki, wyjaśnić należy, iż termin ten wynikał z treści § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. Zgodnie z jego treścią osoba posiadająca skierowanie zgłasza się na badanie lekarskie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania skierowania na to badanie. Mimo zmiany ustawy o kierujących pojazdami, która weszła w życie 5 grudnia 2021 r., wprowadzonej ustawą z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1997), w art. 18 ustawy zmieniającej ustawodawca wskazał, iż dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, oraz mogą być zmieniane na podstawie tego przepisu w brzmieniu dotychczasowym.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło