II SA/Go 219/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-06-04
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, przerw i odpoczynków, jeśli zapewnił właściwą organizację pracy i dyscyplinę, a naruszenia nastąpiły z przyczyn, których nie mógł przewidzieć?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, przerw i odpoczynków, nawet jeśli naruszenia wynikają z zawinionego działania kierowcy. Zwolnienie z tej odpowiedzialności na podstawie art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym jest możliwe tylko w sytuacjach wyjątkowych, nadzwyczajnych i niemożliwych do przewidzenia, a nie w przypadku rutynowych działań organizacyjnych czy szkoleń kierowców. Ciężar dowodu co do zaistnienia tych wyjątkowych okoliczności spoczywa na przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Ł.T. karę pieniężną za szereg naruszeń przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynków kierowcy, w tym przekroczenie czasu prowadzenia, skrócenie odpoczynku dziennego, niewłaściwą obsługę tachografu oraz posługiwanie się kartą innego kierowcy. Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpatrując odwołanie, uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji i obniżył łączną karę. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu i błędne ustalenia faktyczne, a także niezastosowanie przepisów o wyłączeniu odpowiedzialności przewoźnika (art. 92b i 92c u.t.d.).Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
W dniu [...] maja 2024 r. w miejscowości [...] (na drodze powiatowej nr [...]) został zatrzymany do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Kierowcą ww. zespołu pojazdów był W.D., wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy Ł.T., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Ł.T. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej nr [...] oraz w protokole z przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2024 r.
Decyzją nr [...] z dnia lipca 2024 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na dyspozycję art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 728, dalej u.t.d.), nałożył na Ł.T. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu następujących naruszeń:
1. przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut (naruszony przepis: art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 102, str. 1 z późn. zm.), kara pieniężna: 100 zł (zał. nr 3 do u.t.d. lp. 5.11.1.),
2. przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, za każdą rozpoczętą godzinę od 15 godzin, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny i 30 minut (naruszony przepis: art. 4 lit. k, art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006), kara pieniężna: 3.850 zł (zał. nr 3 do u.t.d. lp. 5.2.4.),
3. skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (naruszony przepis: art. 4 lit. f i lit. g, art. 8 ust. 1-2, ust. 4-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006), kara pieniężna: 550 zł (zał. nr 3 do u.t.d. lp. 5.7.3.),
4. niewłaściwą obsługą lub odłączeniem homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujących nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (naruszony przepis: art. 32 ust. 1 i 3, art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego - Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), kara pieniężna: 5.000 zł (zał. nr 3 do u.t.d. lp. 6.2.1.),
5. posługiwania się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (naruszony przepis: art. 27 ust. 1-2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014), kara pieniężna: 3.000 zł (zał. nr 3 do u.t.d. lp. 6.3.3.).
Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. sumę kar ograniczono do 12.000 zł.
Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. Ł.T., reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, wniósł odwołanie od ww. decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając jej naruszenie następujących przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.):
1. art. 10 § 1, art. 61 § 4 oraz art. 109 § 1 - poprzez ich niezastosowanie i niedoręczenie skarżącemu żadnego z pism informujących o toczącym się postępowaniu w sprawie na adres wskazywany w CEiDG jako stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej, a zarazem jako adres do doręczeń,
2. art. 44 - przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie fikcji doręczenia przedmiotowej korespondencji w przypadku, gdy korespondencja była wadliwie adresowana i zawiadomienie o wszczęciu postępowania nigdy do przedsiębiorcy nie trafiło,
3. art. 10 § 1 - poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenia się,
4. art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 - poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i błędną ocenę materiału zgromadzonego w sprawie,
5. art. 7 w zw. z art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - wskutek pobieżnego i wadliwie przeprowadzonego (bez udziału wszystkich stron) postępowania, zaniechania prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, niewyjaśnienia istoty sprawy oraz dokonania dowolnej oceny zebranych dowodów,
6. art. 7 w zw. z art. 9, art. 10, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 - poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także nieprawidłowe ustalenie jakoby skarżący miał możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się.
Podnosząc powyższe Ł.T. wniósł o uchylenie objętej odwołaniem decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2025 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na Ł.T. karę pieniężną w wysokości 9.150 zł.
Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary pieniężne zostały nałożone na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść jej art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3, uniemożliwiając organowi miarkowanie kar pieniężnych.
Odnosząc się do "naruszenia 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym" organ II instancji przywołał art. 4 lit k rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, wedle którego "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. Czas ten, stosownie do art. 6 ww. rozporządzenia, nie może przekroczyć 9 godzin. Może on zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie dłużej niż dwa razy w tygodniu,
a dzienny okres prowadzenia pojazdu to łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku, a tygodniowym okresem odpoczynku. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 5.2 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin (w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone) karą pieniężną w wysokości 250 zł za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin. W ocenie organu odwoławczego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (w postaci danych cyfrowych pobranych z tachografu i karty kierowcy, protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu kontroli) zostało udowodnione, że kierowca W.D. prowadził pojazd od godziny 06:02 dnia [...] maja 2024 r. do godziny 16:16 dnia [...] maja 2024 r. przez 21 godzin i 48 minut. Bezspornym jest, że kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 11 godzin i 48 minut w stosunku do normy 10-godzinnej. Kara za naruszenie wynosi 2.500 złotych. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uchylił karę pieniężną w wysokości 3.850 zł i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2.500 zł.
Odnosząc się do "naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym" Główny Inspektor Transportu Drogowego przywołał art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na mocy którego odpoczynek oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem, zaś dzienny okres odpoczynku oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":
- "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny, a druga co najmniej 9 godzin,
- "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin.
W myśl art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24-godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 5.7 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 zł.
W ocenie organu odwoławczego na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału zostało udowodnione, że kierowca W.D. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym, który rozpoczął się [...] maja 2024 r. (godz. 06:02) skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 32 minuty. Kara za stwierdzone naruszenie wynosi 550 złotych, którą organ odwoławczy na stronę nałożył.
Odnosząc się do "naruszenia 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym" Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż stosownie do art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minuty, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższego jest treść Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych. Uznając za udowodnione, że kierowca W.D. przekroczył w dniu [...] maja 2024 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 11 minut organ odwoławczy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 100 zł.
Odnosząc się do "naruszenia 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym" organ II instancji wskazał, iż według art. 32 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ww. rozporządzenia kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki, ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Organ odwoławczy uznał, iż kara w wysokości 5.000 zł została nałożona na odwołującego się nieprawidłowo. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z uwagi na stwierdzony w sprawie przewóz bez zalogowanej karty kierowcy zastosowany winien być Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych, karą pieniężną w wysokości 3.000 zł.
Odnosząc się do "naruszenia lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym" Główny Inspektor Transportu Drogowego przywołał art. 27 ust. 1-2 rozporządzenia nr 165/2014, na mocy którego karta kierowcy jest imienna, zaś kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy i nie może posługiwać się kartą uszkodzoną lub kartą, której okres ważności upłynął. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 6. 3. 3 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą karą pieniężną w wysokości 3.000 zł. Organ odwoławczy zważył, że zostało udowodnione, że w dniu [...] maja 2024 r. strona wykonywała przewóz drogowy w trakcie którego kierowca posługiwał się (rejestrował) kartą innego kierowcy. W.D. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w dniu [...] maja 2024 r. o godz. 18:36 wylogował z tachografu swoją kartę kierowcy i bez zalogowanej karty kierowcy przejechał do [...] na załadunek. Po dokonaniu załadunku, przyjechał do kierowcy jego pracodawca i wręczył kierowcy swoją kartę kierowcy i polecił wykonanie przewozu z zalogowaną kartę kierowcy Ł.T. do miejscowości [...]. Powyższe skutkuje nałożeniem na stronę kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.
Suma kar za naruszenia ujawnione w trakcie kontroli drogowej opisanej w protokole kontroli nr [...] wynosi 9.150 zł.
W kwestii podnoszonego przez stronę braku podstaw do przyjęcia przez organ I instancji fikcji doręczenia korespondencji w sprawie, Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że pismo organu I instancji zawiadamiające stronę o wszczęciu stępowania w związku z naruszeniami opisanymi w protokole kontroli z dnia [...] maja 2024 r. zostało wysłane na adres: Usługi Ł.T., [...] – [...]. Powyższy adres widnieje na kopercie zawierającej przedmiotowe zawiadomienie, której to koperty adresat nie odebrał oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na kopercie operator pocztowy umieścił pieczęcie zawierające informacje, że o awizowaniu korespondencji w dniu 24 maja 2024 r. i powtórnym awizowaniu w dniu 3 czerwca 2024 r. oraz pieczęć z informacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 44 § 4 kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jeżeli zatem korespondencja do strony została skierowana przez organ I instancji na adres strony widniejący w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej i pomimo podwójnego awizowania przesyłki adresat jej nie podjął, uznaje się że korespondencja została skutecznie dręczona stronie.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w imieniu Ł.T. zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 7-8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także jego wadliwą analizę, skutkującą błędnym przyjęciem, że przedsiębiorca ponosi absolutną odpowiedzialność za czyny kierowcy,
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. - przez ich niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności określone w art. 92b oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bowiem strona nie miała wpływu na powstałe naruszenie, które nastąpiło wskutek okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, mimo zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej przy prowadzeniu przewozów drogowych.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 9150 zł.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę wymierzenia kary art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do tej ustawy.
Organ odwoławczy nałożył karę pieniężną w wysokości 2500 złotych za naruszenie polegające na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin (Ip. 5.2 załącznika nr 3), karę pieniężną w wysokości 550 złotych za naruszenie polegające na skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego (Ip. 5.7 załącznika nr 3), karę pieniężną w wysokości 100 złotych za naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (Ip. 5.11 załącznika nr 3), karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za naruszenie polegające na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych (Ip. 6.3.5 załącznika nr 3) i karę pieniężną w wysokości 3000 złotych za posługiwanie się przez kierowcę kartą innego kierowcy (Ip. 6.3.3 załącznika nr 3).
W sprawie nie budzi wątpliwości i nie było kwestionowane w skardze, że doszło do opisanych wyżej naruszeń, a spór dotyczył wyłącznie kwestii odpowiedzialności skarżącego przewoźnika za ujawnione naruszenia, w szczególności tego czy w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki do wyłączenia tej odpowiedzialności, określone w art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia 561/2006, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (punkt 1 lit. a-c); prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego (punkt 2). Z kolei w myśl art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przytoczonych wyżej przepisów art. 92b u.t.d. i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. podkreślić należy, że art. 92a ust. 1 u.t.d ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy za zaistniałe naruszenia przepisów regulujących transport drogowy, a obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, gdyż jest to odpowiedzialność o charakterze administracyjnym, która nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony, przy czym na przewoźniku spoczywa ciężar odpowiedzialności za skutki działań osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu przewozu.
Sąd nie podziela stanowiska przewoźnika, że przytoczone w skardze okoliczności polegające na korzystaniu przez przewoźnika z usług firmy zewnętrznej, która sukcesywnie szkoli kierowców oraz analizuje czas pracy kierowców, bieżąca kontrola dokumentacji obrazującej czas pracy kierowców, prowadzonej dokumentacji pojazdów i stosowanie, a w przypadku stwierdzenia naruszeń środków dyscyplinujących, stanowią okoliczności pozwalające na zastosowanie art. 92b ust. 1 u.t.d. i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości, na podstawie art. 92b ust. 1 u.t.d., jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4457/16). Nie wystarcza zatem wykazanie zastosowania normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych (por. np. wyrok NSA z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt II GSK 768/21). Za przesłankę uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można uznać przeświadczenia skarżącego przewoźnika, że zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów, a zaistniałe stwierdzone naruszenia wynikały wyłącznie z zachowania kierowcy. Instytucja wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika nie ma bowiem zastosowania nawet w sytuacji, gdy naruszenie wynika wyłącznie z zawinionego działania kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego, jeżeli nie jest to działanie wynikające z nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przewoźnik nie ma wpływu. Wskazywane przez skarżącego przewoźnika podjęte działania nie świadczą o tym, że przewoźnik podjął realne i skuteczne działania w celu zapewnienia przestrzegania przez zatrudnionych przez siebie kierowców przepisów regulujących wykonywanie przewozu drogowego, w sytuacji gdy zastosowane środki nie doprowadziły do przestrzegania przepisów w tym zakresie, a brak skutecznego, a więc eliminującego mogące wystąpić naruszenia, nadzoru nad wykonywaniem przewozów powoduje, że skarżący nie może skutecznie powołać się na art. 92b ust. 1 u.t.d.
Jeżeli chodzi o przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. to za prawidłową należy przyjąć taką wykładnię tego przepisu, według której uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu może mieć miejsce w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, przy czym ową miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane w związku z prowadzeniem tej działalności, w szczególności wyznaczonym zarządzającym transportem (por. np. wyroki NSA z: 13 października 2022 r. II GSK 761/19, 22 czerwca 2023 r. II GSK 203/20, 5 września 2023 r. II GSK 647/20). Sam fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., II GSK 1027/13). Ponieważ zatem określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przesłanki wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny przedsiębiorca przy zachowaniu najwyższej staranności nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie, należy stwierdzić, iż ustalone w rozpoznawanej sprawie okoliczności stwierdzonych naruszeń nie mogły stanowić o zasadności zastosowania w tej sprawie tego przepisu. Skarżący przewoźnik nie powoływał się bowiem na okoliczności nadzwyczajne, mogące zwolnić przewoźnika od odpowiedzialności administracyjnej.
W konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 92a ust. 1 u.t.d. i niezastosowanie art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Niezasadny był również zarzut skargi naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślić należy, że odmienna od oczekiwań strony skarżącej, ocena dowodów dokonana przez organ, w żadnym razie nie stanowi o zarzucanym naruszeniu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający, a wysnute z przeprowadzonych dowodów wnioski są prawidłowe i znajdują oparcie w powołanych powyżej przepisach prawa. Okoliczności sprawy zastały dostatecznie wyjaśnione przez organy i w związku tym brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do skutecznego zarzucenia naruszenia przepisów postępowania powołanych w skardze.
Mając na uwadze powyższe rozważania, bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów oraz brak okoliczności podważających zaskarżoną decyzję, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło