II SA/Go 22/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. nr XXXIII/480/08 w przedmiocie rozpatrzenia skarg na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej postanawia przywrócić D.B. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lutego 2009r. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2009 roku, sygn. akt II SA/Go 22/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę D.B. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] listopada 2008 r., nr XXXIII/479/08 w przedmiocie rozpatrzenia skarg na działalność Prezydenta Miasta z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 17 lutego 2009r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. – 26). Przed upływem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia, tj. w dniu 24 lutego 2009 roku (data przesłania wniosku do Sądu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze– k. 29) skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia "radcy prawnego – biegłego sądowego". Postanowieniem z dnia 4 marca 2009 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w osobie referendarza sądowego uwzględnił wniosek skarżącej w całości. Pismem z dnia [...] marca 2009 Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała o wyznaczeniu na pełnomocnika skarżącej w osobie radcy prawnego J.P.. Dnia [...] marca 2009 skarżąca udzieliła wyznaczonemu pełnomocnikowi pełnomocnictwa do występowania w sprawie w jej imieniu. W dniu [...] marca 2009 roku upoważniony przez pełnomocnika aplikant radcowski R.P. zapoznał się w Sądzie z aktami niniejszej sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej radca prawny J.P. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 4 lutego 2009 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek wskazała, iż skarga kasacyjna winna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego oraz że udzielono jej pełnomocnictwa po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który minął z dniem 19 marca 2009r. Wobec powyższego, zdaniem pełnomocnika, uchybienie terminowi było niezawinione ze strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 §1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Termin tygodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia, w razie zastępstwa strony przez pełnomocnika procesowego termin tygodniowy liczy się od czasu, kiedy pełnomocnik ten dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej (w niniejszej sprawie wnieść skargę kasacyjną). O wyznaczeniu na pełnomocnika skarżącej radcy prawnego J.P. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała pismem z dnia [...] marca 2009 roku. Pismo to nie zawierało jednak informacji o treści rozstrzygnięcia oraz o dacie doręczenia skarżącej odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi z uzasadnieniem. Pełnomocnik skarżącej dowiedziała się o tym w dniu 25 marca 2009 roku, tj. w dniu w którym upoważniony przez nią aplikant radcowski R.P. przeglądał akta sądowe niniejszej sprawy, o czym świadczy chociażby jej wniosek o sporządzenie kserokopii z akt sprawy, zawierający wskazanie na konkretne karty akt. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż w przypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.) jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (postanowienie NSA z 8 czerwca 2006 r., I FZ 198/06 nie publ.). Sąd rozpoznając wniosek złożony w niniejszej sprawie przyjął, iż pełnomocnik skarżącej uzyskała rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy w dniu udzielenia jej przez stronę pełnomocnictwa, tj. [...] marca 2009r. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, przy czym w myśl art. 175 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, iż skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W postanowieniu z dnia 3 listopada 2006 r., (I FZ 515/06, nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, iż "pełnomocnikowi ustanowionemu przez sąd w postępowaniu międzyinstancyjnym służy trzydziestodniowy termin do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd w postępowaniu międzyinstancyjnym ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Od tego dnia należy liczyć termin, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a." W uzasadnieniu przywołanego postanowienia NSA wskazał, iż termin trzydziestodniowy do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej należy zagwarantować także pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy po wydaniu orzeczenia i po doręczeniu stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Pełnomocnik taki nie może bowiem znaleźć się w gorszej sytuacji procesowej niż pełnomocnik z wyboru. Należyte opracowanie skargi kasacyjnej wymaga nie tylko rzetelnej znajomości akt sprawy, ale także przestudiowania orzecznictwa oraz literatury prawniczej związanej z przedmiotem sprawy. Dlatego ustawodawca przewidział rozsądny, trzydziestodniowy termin do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek stanowisko to podziela. Oznacza to, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, iż radca prawny J.P. miała rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej jako sformalizowanego środka zaskarżenia, z upływem 30 dni od upoważnienia jej przez stronę do działania w jej imieniu, gdyż została przez Okręgową Izbę Radców Prawnych poinformowana o stanie sprawy. W świetle powyższych rozważań, przy uwzględnieniu dodatkowo treści art. 87 § 4 p.p.s.a., w myśl którego równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, uznać należy, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania wniosku za spóźniony z tego względu, że został złożony po upływie siedmiu dni od dnia zapoznania się przez pełnomocnika skarżącego z aktami sprawy. Skarżąca nie posiadała środków finansowych na opłacenie skargi kasacyjnej oraz na zapewnienie sobie niezbędnej profesjonalnej pomocy prawnej – wniesienie skargi kasacyjnej objęte jest bowiem przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1 p.p.s.a). Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy, upływ czasu potrzebny do uprawomocnienia się postanowienia w tym przedmiocie, wyznaczenie pełnomocnika przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką oraz czas potrzebny pełnomocnikowi na zapoznanie się z aktami sprawy i sporządzenie skargi kasacyjnej spowodowały, iż środek odwoławczy od wydanego w sprawie wyroku Sądu został wniesiony z przekroczeniem przewidzianego w art. 177 § 1 p.p.s.a. trzydziestodniowego terminu. Zważywszy jednak, iż okoliczności skutkujące uchybieniem powyższego terminu nie zostały zawinione przez skarżącą, termin do wniesienia skargi kasacyjnej należało przywrócić. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.