II SA/Go 229/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-05-22
Skład orzekający: Marek Szumilas, Aleksandra Wieczorek, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zawiera błędy w oznaczeniu istniejącej linii elektroenergetycznej oraz ustanowionej dla niej strefy ochronnej, a także narusza zasady sporządzania planu poprzez niezgodność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, powinna zostać stwierdzona nieważna w całości, czy tylko w części?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że błędy w oznaczeniu istniejącej linii elektroenergetycznej jako linii średniego napięcia zamiast wysokiego napięcia, a także wadliwe wyznaczenie strefy ochronnej i przeznaczenie terenu pod nią, stanowią naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Jednakże, ponieważ naruszenia te dotyczyły konkretnej części planu (oznaczenie linii, strefa ochronna, przeznaczenie terenu działki skarżącego) i nie wpływały na ważność pozostałych ustaleń planu, sąd orzekł nieważność jedynie w części dotyczącej tych wadliwych zapisów, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Sąd podkreślił, że naruszenie interesu prawnego skarżącego, wynikające z błędnych ustaleń planu dotyczących jego działki, uzasadnia stwierdzenie nieważności części uchwały, ale nie całej uchwały, jeśli pozostałe jej postanowienia są zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący A.C. zaskarżył uchwałę Rady Miasta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając m.in. błędne oznaczenie linii elektroenergetycznej jako średniego napięcia zamiast wysokiego, co skutkowało ustanowieniem niewłaściwej strefy ochronnej i przeznaczeniem części jego działki pod tereny zieleni parkowej. Po wcześniejszym uchyleniu przez NSA wyroku WSA stwierdzającego nieważność uchwały w całości, sąd w ponownym rozpoznaniu sprawy stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej oznaczenia linii energetycznej, strefy ochronnej oraz przeznaczenia terenu działki skarżącego, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 4 ust. 7 zaskarżonej uchwały oraz rysunku planu w odniesieniu do działki nr ewid. [...] oraz w zakresie oznaczenia na tym rysunku istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (110KV) jako magistralnej sieci energetycznej średniego napięcia i w zakresie ustanowionej dla niej strefy ochronnej. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Stwierdził, że zaskarżona uchwała w zakresie wskazanym w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu. Zasądził od Gminy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. sprawy ze skargi A.C. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r., nr X/111/07 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] I. stwierdza nieważność: – § 4 ust. 7 zaskarżonej uchwały, – rysunku planu w skali 1: 1000, stanowiącego załącznik graficzny nr 1 do tej uchwały, w odniesieniu do działki nr ewid. [...] oraz w zakresie oznaczenia na tym rysunku istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia (110KV) jako magistralnej sieci energetycznej średniego napięcia i w zakresie ustanowionej dla niej strefy ochronnej, II. oddala skargę w pozostałym zakresie, III. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie wskazanym w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu, IV. zasądza od Gminy na rzecz skarżącego A.C. kwotę 721 (siedemset dwadzieścia jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] lipca 2007 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr X/111/07 z dnia [...] lipca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...]. Uchwała ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 5 września 2007 r. Nr 89, poz. 1235.
Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. współwłaściciele działki nr ewid. [...], położonej na terenie objętym wskazanym planem, P.C. oraz M.U.–C. wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa zaistniałego w związku z podjęciem uchwały nr X/111/07 z dnia [...] lipca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...].
W odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia [...] marca 2012 r. Przewodniczący Rady Miasta poinformował wzywających, iż na sesji w dniu [...] lutego 2012r. organ odstąpił od rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa ze skutkiem jego nieuwzględnienia. Pismo to doręczone zostało wzywającym w dniu 6 marca 2012 r.
W skardze z dnia [...] marca 2012 r., P.C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adw. M.U.C., zarzucił uchwale Rady Miasta nr X/111/07 z dnia [...] lipca 2007 r. nadużycie przysługujących gminie z mocy art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uprawnień poprzez przyjęcie w § 3 pkt 4 ppkt 1 oraz w § 4 pkt 7 w części opisowej zaskarżonej uchwały i w rysunku planu - oznaczenia linii elektroenergetycznej [...] jako linii średniego napięcia 20 KV ze strefą ochronną negatywnego oddziaływania istotnie zaniżoną - zamiast linii o napięciu 110 KV ze strefą ochronną jej właściwą oraz oznaczenie przeznaczenia gruntów w strefie ochronnej negatywnego oddziaływania tej linii elektroenergetycznej jako tereny zieleni urządzonej parkowej - ZP. Ponadto skarżący wskazał na niezachowanie trybu i zasad uchwalania planu miejscowego, uregulowanych w art. 4 ust. 9, art. 15 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 17 pkt 4, 5 i 6 lit. a i b oraz pkt 7 lit. a i c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 2 pkt 7, § 4 pkt 2 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, naruszenie art. 40 ust. 1, art. 51 ust. 8, art. 72 ust. 1 pkt 6, art. 73 ust. 1 pkt 2, art. 121 i 124 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, a także naruszenie prawa własności działki nr [...] i uprawnienia płynącego z przeznaczenia tych gruntów w czasie poprzedzającym uchwalenie zaskarżonej uchwały poprzez naruszenie art. 2, , 31 ust. 2 i 3 , art. 32 oraz 64 Konstytucji RP art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennych jak też prawa do ochrony zdrowia.
Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości, ewentualnie w części dotyczącej działki nr [...] a wynikającej z § 3 pkt 4 ppkt 1 oraz 4 pkt 7 w części opisowej i oznaczenia rysunku na planu linii elektroenergetycznej [...] jako linii elektroenergetycznej średniego napięcia z jej właściwą strefą ochronną oraz oznaczenia przeznaczenia gruntów w strefie ochronnej na tereny zieleni parkowej urządzanej czyli parku miejskiego.
W motywach skargi wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości nr ewid. [...] o powierzchni 519 m², położonej na terenie objętym miejscowym planem przyjętym zaskarżoną uchwałą oraz przylegającej do niej działki nr [...], zabudowanej domem jednorodzinnym. Przez teren jego nieruchomości przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna [...]. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania z 2000 r., jak również w poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą dnia [...] grudnia 1993 r. określono tę linię elektroenergetyczną [...] jako linię wysokiego napięcia 110 KV, nie wydzielono też strefy ochronnej dla linii 110 KV, ani nie przewidywano w jakiejkolwiek formie terenów ZP umiejscowionych w strefie ochronnej linii 110 KV. Zdaniem skarżącego, zawarte w planie uchwalonym w dniu [...] lipca 2007 r., uregulowanie polegające na oznaczeniu linii elektroenergetycznej [...] jako linii średniego napięcia, pozostaje w sprzeczności z postanowieniami Studium uwarunkowań z 2000 r. Nadto skutkuje brakiem opracowania prawidłowej prognozy oddziaływania tej linii elektroenergetycznej na środowisko, stosownie do treści art. 17 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz brakiem prawidłowej prognozy skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, jako że owe prognozy opracowano z uwzględnieniem linii średniego napięcia, a nie linii 110 KV. Nie uzyskano również właściwych opinii i uzgodnień od Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W ocenie skarżącego, poprzez przeznaczenie gruntów w granicach oznaczonych w planie ZP jako strefy ochronnej linii elektroenergetycznej pozbawiono go prawa dochodzenia roszczeń wynikających z art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nadto obniżono przez to wysokość odszkodowania za dokonanie zmiany przeznaczenia gruntów. W wyniku uchwalenia planu doszło do przekształcenia przestrzeni prywatnej na działce nr [...] na przestrzeń publiczną, z równoczesnym podziałem tej działki, która pomimo jej przeznaczenia na budownictwo jednorodzinne, w ten sposób wykorzystana być nie może.
Odpowiadając na skargę organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w zaskarżonym planie działka nr [...] położona jest częściowo na terenie oznaczonym symbolem 11A-MN, przeznaczonym pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności, a częściowo na terenie oznaczonym symbolem ZP, przeznaczonym pod teren zieleni urządzonej parkowej. Przyznał, iż przez teren tej działki przebiega napowietrzna linia energetyczna, która w § 4 ust. 7 zaskarżonej uchwały określona została jako sieć średniego napięcia 20 KV wraz z pasem ochronnym w odległości 7,5 m, w którym ustanowiono zakaz zabudowy. Wskazał, iż przedmiotowa linia energetyczna stanowi istniejącą sieć wysokiego napięcia 110 KV, a na rysunku planu miejscowego została ona określona błędnie jako magistralna sieć energetyczna średniego napięcia. Jednakże w legendzie do rysunku planu wskazana została wyraźnie jako oznaczenie graficzne, a nie ustalenie planu, co oznacza, że stanowi jedynie informację. Dla tej linii ustalony został pas ochronny z zakazem zabudowy w odległości 7,5 m od linii. Ustaleniem planu jest także przeznaczenie części działki nr [...] na teren zieleni urządzonej parkowej, oznaczonej symbolem ZP, jednak w zapisach planu nie ma wskazania, że teren oznaczony symbolem ZP jest terenem publicznym, ani tym bardziej, że jest przeznaczony pod park miejski. Zdaniem organu, powyższe uregulowanie stworzyło bufor pomiędzy terenami mieszkaniowymi, a także umożliwiło bezproblemowy dostęp do istniejącej linii energetycznej w przypadku jej awarii. Organ wskazał, że linia energetyczna, pod którą wyznaczono pas ochronny, istnieje od wielu lat. W poprzednio obowiązujących miejscowych planach przebieg linii energetycznej był uwzględniony. Również w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta, uchwalonym uchwałą nr XXIV/256/2000 Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2000 r. przebieg linii był zaznaczony, ale bez określenia stref ochronnych, ani sposobu zagospodarowania terenu pod linią, co wynikało ze specyfiki tego dokumentu. Zdaniem organu, procedura przy uchwaleniu planu została zachowana. Projekt został przekazany do uzgodnienia i zaopiniowania przez uprawnione do tego instytucje i organy, w tym dyspozytora sieci energetycznej, tj. E S.A., a także Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W ówczesnym stanie prawnym nie było obowiązku uzgadniania projektu z Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska. Prognoza oddziaływania na środowisko była wraz z projektem planu przedstawiona do uzgodnienia właściwym organom, które nie stwierdziły w niej żadnych uchybień. Natomiast prognoza skutków finansowych pełni jedynie funkcję analizy ekonomicznej, nie ma charakteru wiążącego, ani nie ustanawia przepisów prawnych.
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie II SA/Go 360/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, uwzględniając skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
W wyniku skargi kasacyjnej pełnomocnika organu, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 2329/12, uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, pismem z dnia [...] marca 2013 r. Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, iż terenem działalności Stowarzyszenia jest miasto. Celem jego jest ochrona środowiska naturalnego, a szczególnie ochrona przyrody na terenie Miasta, ochrona dorobku kulturowego w tym zagospodarowania terenu Miasta zgodnego z wymogami prawa i zasadami harmonijnego rozwoju przyrodniczego, propagowanie rozwoju turystyki opartej na zrównoważonym rozwoju i wspieranie ich rozpowszechniania, dbanie i zagospodarowywanie obiektów i terenów posiadających znamiona dorobku przyrodniczego i krajobrazowego, zapobieganie rabunkowej gospodarce leśnej i niszczenia przyrody, wspieranie i kreowanie lokalnych inicjatyw społecznych i samorządowych opartych na działaniach proekologicznych, wspieranie społecznej aktywności obywateli. Jak wskazano, zgodnie z regulaminem, Stowarzyszenie realizuje swoje cele między innymi poprzez udział w postępowaniach administracyjnych, obejmujących ochronę środowiska naturalnego. Stowarzyszenie podkreśliło, iż plan miejscowy będący przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego przewiduje daleko idącą ochronę lasu i terenów zielonych przed ich niszczeniem i nadmierną ingerencją spowodowaną działalnością gospodarczą, w tym poprzez zakaz wycinania drzew, niszczenia tych terenów i zmieniania ich przeznaczenia na tereny budownictwa wielomieszkaniowego. Przewodniczący Stowarzyszenia wskazał, iż od dnia wydania przez WSA wyroku do dnia jego uchylenia przez NSA L. i E.J. wystąpili w kolejno wszczynanych w postępowaniach, zarówno jako udziałowcy spółki jawnej E jak i osoby pełniące zarząd i jednocześnie wspólnicy spółki z o.o. C, o ustalenie warunków zabudowy terenów, które przedsiębiorcy ci nabyli, sześciopiętrowymi blokami mieszkalnymi, wielopoziomowymi parkingami i obiektami usługowymi. Stowarzyszenie podało, iż tereny lasu i łąk Osiedla [...], to ostatni teren zielony o wysokich walorach przyrodniczych, na którym płynie rzeczka [...] i znajduje się zalew [...]. Jak podkreśliło Stowarzyszenie na wskazanych terenach wybudowano obiekty sportowe, wyznaczone są ścieżki spacerowe, odpoczywają mieszkańcy. Stowarzyszenie załączyło odpisy pism złożonych w postępowaniach administracyjnych dotyczących warunków zabudowy, w obronie przyrodniczych i turystycznych walorów tego terenu mających na celu obronę obszaru Osiedla przed ich zabudową wysokimi blokami mieszkalnymi i budynkami handlowymi. Stowarzyszenie wnioskowało jednocześnie o nieuchylanie zaskarżonej uchwały w całości, ale jedynie w części co do właściwego określenia rodzaju przebiegającej przez Osiedle [...] linii wysokiego napięcia. Wnosiło też dodatkowo o zawieszenie postępowania na okres ok. 7 miesięcy do czasu zakończenia postępowania podjętego przez Radę Miasta, uchwałą z dnia [...] marca 2013 r. w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], ewentualnie o odroczenie rozprawy na okres ok. 10 miesięcy do czasy zakończenia wskazanego postępowania planistycznego.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2013 r. pełnomocnik organu, w związku z uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., wskazywał na możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jedynie w części dotyczącej zakazu zabudowy w pasach ochronnych tj. w zakresie zapisu § 4 ust. 7 uchwały oraz zapisu znajdującego się na rysunku planu w rozdziale pt. Pozostałe oznaczenia graficzne nie będące ustaleniami planu o brzmieniu "średniego napięcia wraz ze strefą ochronną", pozostawiając treść "magistralna sieć energetyczna". Wywodził, iż przedmiotem ustaleń zaskarżonej uchwały nie było ustalenie lokalizacji napowietrznej linii elektroenergetycznej w związku z czym ustalenia planu nie wprowadzają dodatkowych uciążliwości oraz zmian wartości nieruchomości związanych z funkcjonowaniem tej linii. Pozostawienie na rysunku oznaczenia linii elektroenergetycznej w formie obecnej zapewni zgodność planu ze studium. Forma oraz sposób oznaczenia przedmiotowej linii nie zostały zdefiniowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym oznaczenie i określenie "magistralna sieć energetyczna" stanowi wystarczające określenie dla linii napowietrznej wysokiego napięcia jako toru magistralnego łączącego [...], stanowiąc tym samym miejską sieć elektroenergetyczną. Odnosząc się do wprowadzonego w zaskarżonej uchwale zakazu zabudowy w pasach ochronnych wskazywał, iż linie rozgraniczające teren zieleni parkowej (ZP) nie pokrywają się z linią określającą pas ochronny. W wielu przypadkach teren przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne został przybliżony do linii energetycznej, co w przypadku uchylenia zapisu o zakazie zabudowy w pasie ochronnym będzie dawało możliwość określenia warunków posadowienia budynków na etapie pozwolenia na budowę. W przypadku działki skarżącego odległość linii rozgraniczającej teren zabudowy od linii energetycznej wynosi ok. 3 m. Dopuszczenie na terenie ZP możliwości lokalizacji ścieżek rowerowych i ciągów pieszych nie pozostaje w sprawczości z zakazem zabudowy, gdyż takie zagospodarowanie terenu na obszarach zieleni nie wiąże się z budową budynków oraz stałym pobytem ludzi.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała skargę w całej rozciągłości. W kolejnym piśmie z dnia [...] kwietnia br., odnosząc się do stanowiska organu w kwestii możliwości stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części, pełnomocnik skarżącego wywodziła, iż wskazywane rozwiązanie nie usuwa nawet w części wadliwości zaskarżonego planu, pozostając w sprzeczności z prawem ( narusza zakaz zabudowy pod liniami 110 KV – vide skarga ) i uwzględnia jedynie w części zarzuty skarżącego, odnoszące się do linii energetycznej ( nie rozwiązuje problemu zbyt skąpego pasa ochronnego, i obowiązku monitoringu państwowego linii 110 KV, nie usuwa wadliwości trybu uchwalenia planu, jako, że nikt nie rozważał ustaleń planu z punktu widzenia istnienia takiej linii energetycznej ), pomijając całkowicie zarzuty skargi związane z przeznaczeniem terenu pod linią 110 KV, wydzielonego liniami rozgraniczającymi na teren zieleni parkowej uporządkowanej, co w efekcie niweczy "od zaraz" próby zniesienia przez organ zakazu zabudowy jako wzajemnie się wykluczające. Jako niezgodne z rzeczywistością wskazywała twierdzenie organu, iż w przypadku działki skarżącego odległość linii rozgraniczających teren pod zabudowę od linii energetycznej wynosi 3 m jak i to, że tereny strefy ochronnej linii 110 nie pokrywają się z terenami zieleni parkowej urządzonej ( ZP). Podnosiła, iż wady planu odnoszące się do działki skarżącego odnoszą się też do innych gruntów na całej długości tejże linii, czyli ok. 6 km. Jej zdaniem poziom zmianowości linii energetycznych podlega w planach miejscowych oznaczeniu, co służy m.in. uzasadnieniu tworzenia stref ochronnych czy zakazów zabudowy.
Ustosunkowując się do wniosku stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wniosła o jego oddalenie wywodząc, iż wnioskujące stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział miał zapewnić kontrolę społeczną nad postępowaniem, a jedynie ma na celu powstrzymanie inwestycji zamierzonych przez wskazanych we wniosku inwestorów. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, zakres statutowej działalności stowarzyszenia nie pozostaje w zgodzie z charakterem rozstrzyganej sprawy, zaś w obronie swoich interesów, jako wnioskodawcy oraz mieszkańców może ono występować w postępowaniach dotyczących decyzji o warunkach zabudowy.
Pełnomocnik wnosiła też o oddalenie wniosków Stowarzyszenia o zawieszenie postępowania czy jego odroczenie wywodząc, iż nie uzasadnia ich fakt wszczęcia procedury planistycznej, zmierzającej do zmiany zaskarżonego planu miejscowego.
Na rozprawie w dniu 8 maja 2013 r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska, z tym że pełnomocnik skarżącego z modyfikacją wskazaną w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2013r. Pełnomocnik organu w związku z wnioskiem Stowarzyszenia nie sprzeciwiał się dopuszczeniu go do udziału w postępowaniu na prawach uczestnika, zaś jego wnioski procesowe pozostawiał uznaniu Sądu.
Wydanym na tej rozprawie postanowieniem, Sąd postanowił dopuścić Stowarzyszenie [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, a w dalszej kolejności oddalił wnioski tego uczestnika o zawieszenie postępowania, jak też o odroczenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga podlegała częściowemu uwzględnieniu.
1. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wyrok w niniejszej sprawie wydany został w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w związku z wydaniem przez NSA orzeczenia o jakim mowa w art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: ppsa). Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 2329/12, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił bowiem wyrok WSA w Gorzowie z dnia 14 czerwca 2012. r. w sprawie II SA/Go 360/12, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z przepisem art. 190 ppsa, sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania rozstrzygnięcia. Ciążący na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Z mocy wskazanego przepisu wojewódzki sąd administracyjny przy rozstrzyganiu sprawy przekazanej mu do ponownego rozpoznania jest zatem związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zarówno w zakresie prawa materialnego jak i przepisów postępowania, przy czym ocena ustaleń faktycznych jest pochodną oceny wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów postępowania. W tym sensie orzeczenie NSA może pośrednio wiązać sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy co do oceny ustaleń faktycznych.
2. W uzasadnieniu wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r. NSA, akcentując, iż ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych ( art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), natomiast zgodnie z art. 20 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, stwierdził, iż sąd I instancji, kierując się właściwą wykładnią wskazanych przepisów dokonał porównania części tekstowych jak i części graficznych planu miejscowego i studium. Sąd II instancji stwierdził, iż z porównania obu aktów planistycznych WSA wysnuł prawidłowe wnioski, uznając, że w planie miejscowym, niezgodnie z postanowieniami Studium, przewidziano przebieg linii elektroenergetycznej średniego napięcia [...] o napięciu 20 KV z pasami ochronnymi wraz z zakazem zabudowy, o czym świadczy także treść planu w § 4 ust. 7. Z treści Studium wynika bowiem, że w ustaleniach dla tego terenu nie przewidziano realizacji linii elektroenergetycznej średniego napięcia 20 KV ( w Studium na tym terenie przebiega linia elektroenergetyczna wysokiego napięcia 110 KV bez ustanowienia pasów ochronnych). Wskazał, iż ustalenia sądu I instancji o sprzeczności treści planu miejscowego, w części w jakiej wprowadza zapisy dotyczące linii średniego napięcia 20 KV oraz pasów ochronnych przebiegających wzdłuż tej linii elektroenergetycznej, z postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie były w rozpoznawanej sprawie kwestionowane przez strony. NSA stwierdził, że jedną z podstawowych zasad obwiązujących przy sporządzaniu planów miejscowych jest związanie organów gminy ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W studium dokonuje się zatem kwalifikacji poszczególnych obszarów gminy i ich przeznaczenia i chociaż studium nie jest aktem prawa miejscowego, to jako akt planistyczny określa politykę przestrzenną gminy i bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Określone obszary gminy mogą być zatem przeznaczone w planie miejscowym pod zabudowę danego rodzaju, jeśli wcześniej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmina wskaże te obszary jako przewidziane pod taką zabudowę. Ustalenia planu miejscowego są konsekwencją zapisów studium.
Zdaniem NSA, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy sąd I instancji trafnie uznał, że doszło do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego z uwagi na niezgodność ustaleń planu ze studium. Podkreślił, iż skarżący kasacyjnie nie kwestionował zresztą powyższych ustaleń sądu I instancji, podnosząc jednakże, że nie było podstaw do stwierdzenia przez ten sąd nieważności całości zaskarżonej uchwały, a decydując się na stwierdzenie nieważności uchwały w całości na podstawie art. 147 ppsa WSA powinien wykazać, że istnieje taka konieczność.
Za zasadny NSA uznał natomiast zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez sąd I instancji przepisu art. 147 § 1 ppsa oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( t.j. Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Wskazał, iż stosownie do regulacji art. 147 § 1 ppsa sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę rady gminy, stanowiącą akt prawa miejscowego stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części, podobnie artykuł 28 ust. 1 ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie daje sądowi podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub części. Uznając wskazany zarzut za trafny NSA zarzucił, iż WSA nie wyjaśnił, dlaczego na podstawie art. 147 ppsa i w związku z art. 28 ust. 1 ustawy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Sąd II instancji zarzucił, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA jedynie lakonicznie wskazał, że mając na uwadze charakter oraz rozmiar uchybień prawnych jakimi dotknięta jest uchwała, stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości. W ocenie NSA, takie wyjaśnienie nie pozwala jednoznacznie ustalić jakimi przesłankami kierował się sąd I instancji, decydując się na stwierdzenie nieważności uchwały w całości, w sytuacji gdy uznał, że kontrolowana przez niego uchwała naruszała zasady sporządzania planu miejscowego w określonej części. tj. w zakresie wprowadzenia zapisów dotyczących linii elektroenergetycznej średniego napięcia. NSA nie przesądzając, że nie ma konieczności uchylenia zaskarżonej uchwały w całości, wskazał, iż niezbędne jest w rozpoznawanej sprawie wyczerpujące uzasadnienie, dlaczego przy tym zakresie uchybień stwierdzono nieważność całej uchwały Rady Miasta z dnia [...] lipca 2007 r. nr X/111/07 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...]. Skoro w myśl art. 147 § 1 ppsa sąd administracyjny jest uprawniony do stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części, to w każdym przypadku stosowania tego przepisu obowiązkiem sądu jest wskazanie pełnej argumentacji uzasadniającej rozstrzygnięcie.
Za niezasługujące na uwzględnienie NSA uznał pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 91 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz.1269 ze zm.).
3. Kierując się wyrażoną przez NSA ocenę prawną ( art. 190 ppsa ) w zakresie relacji planu miejscowego do studium, oceniając legalność zaskarżonego skargą aktu, stwierdzić należy, iż w wyniku uchwalenia uchwałą Rady Miasta nr X/111/07 z dnia [...] lipca 2007 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Osiedla [...] doszło do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego – w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - z uwagi na niezgodność ustaleń tego planu ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta, uchwalonym uchwałą nr XXIV/256/2000 Rady Miasta z dnia [...] marca 2000 r.
4. Zgodnie z powołanym Studium przez teren objęty kontrolowanym planem miejscowym, uchwalonym [...] lipca 2007 r., przebiega linia energetyczna o napięciu 110 KV. Na rysunku planu – stanowiącym załącznik graficzny nr 1 do uchwały nr X/111/07- linia ta oznaczona została jako "magistralna sieć energetyczna średniego napięcia". W części tekstowej planu (vide: § 4 pkt 7 uchwały z dnia [...] lipca 2007r.) wskazana na rysunku planu "magistralna sieć energetyczna średniego napięcia" określona została jako "sieć średniego napięcia 20 KV". Z kolei w rozdziale 5. Zasady powiązania terenów z urządzeniami i sieciami uzbrojenia technicznego ( vide: § 29 pkt 7 uchwały z dnia [...] lipca 2007 r.) jest mowa o "linii napowietrznej 110 kV" stanowiącej element systemu zasilania miasta w energię elektryczną.
5. W ocenie Sądu, zaistniała niezgodność uchwalonego planu miejscowego ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta, sprowadza się do wadliwego oznaczenia na rysunku planu (przy prawidłowym odwzorowaniu jej przebiegu przez tereny objęte planem) istniejącej już od kilkunastu linii energetycznej wysokiego napięcia ( 110 kV ) jako linii średniego napięcia 20 kV , nazwanej "magistralną siecią energetyczną średniego napięcia. Błędna kwalifikacja istniejącej linii o napięciu 110 kV ( powoływanej przez stronę skarżącą i organ jako linia elektroenergetyczna [...]) jako linii średniego napięcia, rzutowała w konsekwencji na ustalenia planu zawarte w jego części tekstowej i graficznej. Przy czym zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, mając na uwadze specyfikę takiego aktu planistycznego jak studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego – iż nie ma podstaw do twierdzenia, że to studium Miasta powinno określać strefy ochronne związane z istnieniem na terenie tym studium objętym, linii energetycznej czy sposobu zagospodarowania terenu pod taką linią. W myśl art. 9 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm. ) studium jest bowiem nienormatywnym aktem planistycznym tworzonym w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. Kwestia określenia stref ochronnych w studium pozostaje aktualna dopiero od dnia [...] września 2010 r. wobec dodania ( vide: ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz.U. z 2010, Nr 155, poz.1043 ) do art. 10 ustawy o pzp ust. 2a. Zgodnie z dodanym ustępem "jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie".
Skoro więc zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy o pzp, dopiero w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy to, ustalenia dotyczące stref ochronnych dla istniejącej już linii elektroenergetycznej oraz określenie przeznaczenia terenów determinowane przebiegiem przez nie takiej linii stanowić powinny element planu miejscowego i być adekwatne do charakteru i prawidłowo ustalonych jej parametrów technicznych. Mające charakter normatywny, ustalenia dotyczące stref ochronnych ( ich szerokości oraz wprowadzonych na ich obszarze ograniczeń w sposobie użytkowania i zagospodarowania ) powinny być też rezultatem właściwych uzgodnień i opinii uwarunkowanych oddziaływaniem linii w zależności od jej mocy i wymogami bezpieczeństwa osób, mienia i środowiska.
6. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organu, że skoro przedmiotem ustaleń zaskarżonej uchwały nie było ustalenie lokalizacji napowietrznej linii elektroenergetycznej, to "ustalenia te nie wprowadzają dodatkowych uciążliwości oraz zmian wartości nieruchomości związanych z funkcjonowaniem tej linii". Stanowisko to jest uzasadnione jedynie w zakresie stwierdzenia, że przedmiotem wprowadzonych przez plan ustaleń nie był przebieg linii elektroenergetycznej. Fakt jej istnienia i przebiegu został na rysunku planu odwzorowany w sposób nie budzący sporu między stronami. Jednak już ustaleniami planu (w części tekstowej i graficznej) pozostawało utworzenie stref ochronnych, określenie ich szerokości oraz wprowadzenie w nich zakazu zabudowy jak też określenie przeznaczenia terenów, przez które przebiega linia ( w tym jako tereny Zp – zieleń parkowa urządzona z ograniczeniami zabudowy ). Dla właścicieli i użytkowników wieczystych wskazanych terenów wskazane ustalenia w związku z przyjętymi w planie miejscowym rozwiązaniami mogą stanowić źródło uciążliwości i ograniczeń w korzystaniu z prawa własności terenów i przyczynę obniżenia wartości tych terenów.
7. Skarga wniesiona przez P.C. opiera się na przepisie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zgodnie tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, iż skarżący poprzedził skargę wezwaniem organu stanowiącego gminy do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego dokonanego, kontrolowanym obecnie planem, które okazało się bezskuteczne.
Z treści przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika w sposób jednoznaczny, że uprawnienie do wniesienia skargi na jego podstawie przysługuje wyłącznie temu podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W orzecznictwie podkreśla się, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone ( vide: wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r. OSK 476/04 - ONSAiWSA 2005, nr 1, poz. 2). Osoba skarżąca musi zatem wykazać "naruszenie" interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Taki związek musi istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych, mających oparcie w przepisach prawa materialnego, uprawnień ( vide: wyrok z dnia 4 września 2001 r., II SA 1410/01, LEX 53376 ).
8. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie można przyjąć, iż zaskarżony akt prawa miejscowego narusza interes prawny skarżącego znajdujący, oparcie w przysługującym mu prawie własności działki nr [...], położonej na terenie objętym tym planem.
Każda regulacja zawarta w planie miejscowym, wprowadzająca zakaz określonego wykorzystywania nieruchomości lub prowadząca w inny sposób do ograniczenia możliwości korzystania z niej, której właściciel musi się wbrew własnej woli podporządkować, prowadzi do naruszenia uprawnień właścicielskich, chronionych art. 140 Kodeksu cywilnego. Naruszenie postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego prawa własności nie polega na tym, że uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego "dokonuje zaboru czegokolwiek z nieruchomości właściciela", lecz na tym, że sprzecznie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego "wpływa na ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności". Naruszenie interesu prawnego nie polega więc na odjęciu jakiejś dotychczasowej wartości prawnej ( uprawnienia, możliwości prawnej), ale również na spowodowaniu, że w przyszłości jakaś wartość prawna nie będzie mogła być realizowana ( vide: wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. II OSK17/18, baza orzeczeń nsa.gov.pl ).
9. Plan miejscowy może wprowadzać różne ograniczenia w zakresie zagospodarowania działek, ale ograniczenia te nie mogą być dowolne, lecz muszą być uzasadnione - czy to przepisami odrębnymi lub być rezultatem realizacji przez gminę obowiązku zasięgania opinii i uzgodnień projektu planu z właściwymi organami i instytucjami wymienionymi w art. 17 ustawy o pzp oraz przepisach szczególnych. Te właśnie wyspecjalizowane organy i instytucje wskazują na pewne ograniczenia w zakresie zagospodarowania terenu ( vide: wyrok NSA z dnia 9 marca 2012 r. II OSK 269/11, LEX nr 1145624 ).
W ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego jej właściwe organy kształtują sposób wykonywania prawa własności na danym terenie ( art. 6 ust. 1 ustawy o pzp ), biorąc pod uwagę m.in. potrzeby interesu publicznego ( art. 1 ust. 1 pkt 9 ustawy o p.z.p.). Dopuszczalne jest zatem w ramach tego władztwa ograniczenie praw właścicielskich, w związku z planowanym nowym przeznaczeniem np. terenu mieszkalnego na teren o innej funkcji. W każdym takim przypadku konieczne jest jednakże wyważenie przez organ uchwalający plan miejscowy interesu publicznego z interesem jednostki – interesem właściciela czy użytkownika wieczystego nieruchomości położnej na terenie, którego dotyczy ustalenie planistyczne. Nadto rzeczą organu planistycznego jest także wytłumaczenie zainteresowanemu przyczyn takiego ograniczenia jego uprawnień właścicielskich ( vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 604/05, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
10. Przed uchwaleniem kontrolowanego planu skarżący mógł jako współwłaściciel, korzystać ze wskazanej działki w sposób wynikający z norm regulujących zakres prawa własności ( art. 140 i n. Kodeksu cywilnego ). Zagospodarowanie jej terenu, w szczególności zabudowa, mogło nastąpić na warunkach, które określiłaby decyzja o warunkach zabudowy oraz decyzja o pozwoleniu na budowę. Uzyskując wskazane akty administracyjne skarżący miałby możliwość realizacji na działce [...] zamierzenia w postaci budowy domu dla córki.
Jak wynika z części graficznej ( tj. rysunku planu ), teren działki nr [...], wskutek jego uchwalenia w części znajduje się na obszarze oznaczonym w planie jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności z nieuciążliwymi usługami ( 11 A-MN ), a w części na terenie oznaczonym jako tereny zieleni urządzonej parkowej (ZP). Ustalenia dla terenu ZP zawarte w § 13 uchwały, prócz funkcji podstawowej, dopuszczają budowę ciągów pieszych oraz ścieżek rowerowych ( § 13 ust. 5 ), budowę obiektów małej architektury i małych obiektów dla obsługi ruchu turystycznego ( § 13 ust. 6 ) oraz wprowadzają zakaz zabudowy dla obiektów innych niż wymienione w ust. 6 ( § 13 ust. 9 ) .
Nadto jak wynika z rysunku planu przez teren działki nr [...] przebiegają wyznaczone zgodnie z § 4 ust. 7 uchwały pasy ochronne. Zgodnie ze wskazanym przepisem "w pasach ochronnych tj. w odległości 7,5 m od sieci średniego napięcia 20 Kv" obowiązuje zakaz zabudowy.
Jak również wynika z rysunku planu wskazane pasy ochronne, wytyczone pod istniejącą linią energetyczną, na działce nr [...] obejmują część jej terenu o symbolu 11A-MN i część terenu o symbolu ZP. Wskazać też należy, iż część działki oznaczona w planie jako ZP jest większa niż część oznaczona jako pasy ochronne.
Podsumowując, w wyniku uchwalenia planu część działki nr [...] ma wyłącznie funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o niskiej intensywności z nieuciążliwymi usługami (11A-MN), kolejna część tę samą funkcję, ale już z zakazem zabudowy, ustanowionym w pasie ochronnym. Następna część ma funkcję terenu zieleni urządzonej parkowej ( ZP ), ale z zakazem zabudowy ( jako dalej idącym niż zakazy dla terenu ZP) ustanowionym dla pasa ochronnego, a kolejna część znajduje się na terenie oznaczonym jako tereny zieleni urządzonej parkowej (ZP) z ograniczeniami dla tego terenu zawartymi w § 13 ust. 5, 6 i 9 uchwały.
11. W toku postępowania organ wskazał, iż uzasadnieniem dla wprowadzonych uregulowań tj. nadania terenom położonym pod istniejącą linią funkcji ZP ( zieleń urządzona parkowa ) było stworzenie buforu pomiędzy terenami mieszkaniowymi, a także umożliwienie bezproblemowego dostępu do istniejącej linii energetycznej w przypadku jej awarii.
W ocenie Sądu ta argumentacja nie stanowi uzasadnionej podstawy do ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżącego, wprowadzonych w wyniku uchwalenia planu miejscowego. Bez wątpienia skarżący, jako współwłaściciel nieruchomości, przez którą przebiega linia elektroenergetyczna, powinien liczyć się z możliwością ograniczenia jego uprawnień właścicielskich, spowodowanych potrzebą utworzenia strefy ochronnej ( wraz z ustanowieniem stosownych ograniczeń w sposobie korzystania z terenu nią objętego np. w postaci zakazu zabudowy ), w związku z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz dostępu do niej przypadku awarii. Oczywiście chodzić może wyłącznie o strefę ( pasy ochronne) wytyczoną z uwzględnieniem rzeczywistych parametrów istniejącej linii wysokiego napięcia, po przeprowadzeniu wymaganych uzgodnień i uzyskaniu opinii właściwych podmiotów, mogących rzutować na zakres wprowadzonych w niej ograniczeń w sposobie korzystania z terenu.
W związku powyższym wywodem, zauważyć należy, iż w toku procedury planistycznej do prezydenta Miasta wpłynęły wnioski E S.A. do opracowywanego planu ( pismo z dnia [...] września 2004 r. ). Wskazano w nich na konieczność uwzględnienia w opracowywanym planie miejscowym terenu pod ( nad ) urządzeniami elektroenergetycznymi ze wskazaniem, że teren powinien zostać wydzielony tworząc strefę wydzieloną z budownictwa. W przypadku linii napowietrznych strefa ta powinna mieć szerokość 20 m ( po 10 od osi linii ). Alternatywnym rozwiązaniem mogłaby być przebudowa urządzeń w sposób pozwalający na usunięcie kolizji. Wnioskujący wskazał, iż podjęcie działań będzie warunkiem pozytywnego uzgodnienia propozycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z wykazu wniosków do planu miejscowego wynika że Prezydent Miasta rozpatrzył wniosek pozytywnie. Pismem z dnia [...] września E S.A. poinformowała, iż projekt planu opiniuje pozytywnie. Z akt nie wynika by podmiot władający linią zmodyfikował swe stanowisko w zakresie wymaganych pasów ochronnych dla istniejącej linii elektroenergetycznej.
Zdaniem Sądu, w przypadku ustanowienia w planie miejscowym strefy ochronnej ( pasów ochronnych ) z dochowaniem powyżej omówionych wymogów nie można byłoby mówić o przekroczeniu przez gminę przysługującego jej władztwa planistycznego. Ograniczenie uprawnień właścicielskich sprowadzone by zostało do niezbędnego minimum i realizowany byłby interes publiczny w postaci zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz dostępu – na wypadek awarii, remontu, modernizacji - do sieci energetycznej, zasilającej [...] w energię elektryczną.
12. Przeznaczenie natomiast części działki skarżącego, i to przekraczającej wytyczone pasy ochronne, pod funkcję ZP ( tereny zieleni urządzonej parkowej z dopuszczeniem zabudowy wskazanej w § 13 ust. 5 i 6 uchwały oraz zakazem pozostałej – ust. 9 ) w celu utworzenia "buforu dla terenów mieszkaniowych" stanowi, zdaniem Sądu, nieuzasadnione naruszenie prawa własności i jest przejawem przekroczenia władztwa planistycznego. Organ nie wskazał bowiem ani celu, ani funkcji, czy też znaczenia jakie ma mieć ów bufor dla terenów mieszkaniowych, tym samym w żaden sposób nie uzasadnił odjęcia skarżącemu możliwości dysponowania tą częścią nieruchomości w zakresie jaki przysługiwał mu przed uchwaleniem planu miejscowego. Nadto analiza rysunku planu wskazuje, iż terenom położonym pod istniejącą linią elektroenergetyczną nie przypisano na całej jej długości wyłącznie funkcji ZP ( vide: teren oznaczony symbolem 3 MN-U ), tym samym teza organu o utworzeniu buforu z terenów o wskazanej funkcji nie znajduje uzasadnienia.
13. Zważywszy na, będący wynikiem przekroczenia władztwa planistycznego gminy, fakt naruszenia zaskarżoną uchwałą uzasadnionego interesu prawnego skarżącego oraz wykazany fakt sprzeczności planu ze studium w zakresie omówionym w pkt 5 ( błędne oznaczenie linii elektroenergetycznej ) oraz mając na uwadze wiążącą ocenę prawną, wyrażoną przez NSA w zakresie orzekania na podstawie art. 147 § 1 ppsa w związku z art. 28 ust. 1 ustawy o pzp w kwestii zakresu nieważności planu ( w całości lub w części ) oraz żądanie zgłoszone w skardze i podtrzymywane w toku postępowania, Sąd uznał, iż brak podstaw do stwierdzania nieważności planu w całości.
W przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminy, przedmiotem kontroli sądowej jest cała uchwała ( np. dotycząca planu zagospodarowania przestrzennego) w znaczeniu formalnym. Wprawdzie legitymowanym do jej zaskarżenia jest tylko podmiot, którego interes prawny został nią naruszony, ale to sąd administracyjny, po stwierdzeniu, że faktycznie interes prawny skarżącego został naruszony sprzecznie z obowiązującym prawem, decyduje o stwierdzeniu nieważności uchwały w całości lub części. Jeżeli sąd stwierdzi naruszenia o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o pzp w odniesieniu do całej uchwały, to stwierdza nieważność całej uchwały. Natomiast jeżeli naruszenia dotyczą tylko części ustaleń planu, to wystarczające jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tej jego części ( vide: wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. II OSK 1275/09, wyrok NSA z dnia 9 marca 2012 r., baza orzeczeń nsa.gov.pl).
14. Omówione przekroczenie władztwa planistycznego gminy, naruszające - sprzecznie z prawem - uprawnienia właścicielskie skarżącego oraz wadliwe ustalenie w planie miejscowym pasów ochronnych jako wynik, sprzecznego ze studium, oznaczenia w planie istniejącej linii energoelektrycznej, dawały – w ocenie Sądu - podstawę do stwierdzenia nieważności jego części graficznej tj. rysunku planu w odniesieniu do działki skarżącego, co eliminuje ustalone dla tej działki funkcje terenu, wynikające z tegoż rysunku planu, i związane z tymi funkcjami ograniczenia w wykonywaniu prawa własności.
Jednocześnie zważywszy na wadliwe oznaczenie na rysunku planu istniejącej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia ( 110Kv ) jako magistralnej sieci energetycznej średniego napięcia ( 20 Kv ) należało stwierdzić też nieważność rysunku planu w zakresie tego oznaczenia. Błędne oznaczenie wskazanej linii rodziło ponadto konieczność stwierdzenia nieważności części tekstowej planu miejscowego ( § 4 pkt 7 ) w zakresie ustanowienia wadliwej, bo nie odpowiadającej rodzajowi rzeczywiście istniejącej linii, strefy ochronnej ( pas ochronny po 7,5 m ) wraz z ustanowionym w niej zakazem zabudowy oraz rysunku planu w zakresie ustanowionej dla tej linii strefy ochronnej.
Brak było natomiast podstaw do stwierdzenia nieważności również § 3 ust. 4 pkt 1, stanowiącego o wydzieleniu w obszarze objętym planem terenów zieleni oznaczonych symbolami mi.in. ZP - tereny zieleni parkowej urządzonej, o co wnioskowała strona skarżąca. We wskazanej jednostce redakcyjnej panu wskazano bowiem jednie rodzaje terenów zielonych. Natomiast uwzględnienie naruszonego interesu prawnego skarżącego, polegające na usunięcie skutków normatywnych planu wobec działki [...], nastąpiło już w wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego § 4 ust. 7 części tekstowej planu i rysunku planu w zakresie wskazanym w sentencji wyroku.
Zważywszy zatem na okoliczność, iż naruszenie zasad tworzenia planu miejscowego ( sprzeczność ze studium ) dotyczyło jedynie kwestii właściwego oznaczenia linii elektroenergetycznej, rzutującego na poprawność wytyczenia biegnących wzdłuż niej pasów ochronnych oraz wskazany zakres naruszenia interesu prawnego skarżącego orzeczono jak w pkt I wyroku ( art. 147 § 1 ppsa i art. 28 ust. 1 ustawy o pzp ). Wobec żądania skarżącego stwierdzenia nieważności planu w całości, skarga w pozostałym zakresie podlegała oddaleniu ( art. 151 ppsa ). Stwierdzone naruszenia dotyczące działki skarżącego oraz oznaczenia linii i ustanowienia pasów ochronnych pozostawały bowiem bez wpływu na ważność zaskarżonej uchwały w pozostałej części.
15. Rozstrzygnięcie merytoryczne w niniejszej sprawie poprzedzone zostało rozstrzygnięciami natury procesowej. Niezaskarżalnym w toku instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Sąd dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, a w dalszej kolejności oddalił wnioski tego uczestnika o zawieszenie postępowania, jak też o odroczenie rozprawy.
Uwzględniając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Sąd zważył, iż zgodnie z treścią art. 33 § 2 ppsa udział w charakterze uczestnika może zgłosić również organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych jakie pojawiły się na tle interpretacji cyt. przepisu doprowadziły do wydania przez NSA postanowienia w składzie siedmiu sędziów z dnia 28 września 2009 r., II GZ 55/09, ONSA WSA 2010, nr 2, poz. 23.
Kierując się dokonaną przez NSA wykładnią celowościową powołanego przepisu uznać należy, iż sąd administracyjny - rozpoznając zgłoszony przez organizację społeczną na podstawie art. 33 § 2 ppsa wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie dotyczącej innego podmiotu - powinien badać, czy udział ten niezależnie od postanowień statutu takiej organizacji, służy zapewnieniu kontroli społecznej postępowania. Przy stosowaniu wskazanego przepisu konieczne jest uwzględnianie, czy udział organizacji społecznej w postępowaniu dotyczącym innego podmiotu sprzyja właściwej realizacji sądowej kontroli administracji i czy realizuje cel publiczny, dla którego organizacja została powołana.
W świetle art. 33 § 2 ppsa każdy cel działania określony w statucie ( regulaminie ), nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem, może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej. Celem wymienionym w statucie ( regulaminie ) organizacji społecznej, uzasadniającym dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym, może być na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym. W postępowaniu wszczętym przez inny podmiot, na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczącym miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego gminy wniosek może zostać zgłoszony przez organizację społeczną bez konieczności wykazania się przez nią własnego interesu prawnego ( vide: postanowienie z dnia 19 lipca 2012 r. II OZ 604/12 i postanowienie z dnia 26 kwietnia 2012 r. II OZ 338/12). Dokonując analizy wniosku z dnia [...] marca 20013r. złożonego w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż Stowarzyszenie powołane zostało zgodnie z przepisami prawa tj. ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855). Widnieje w rejestrze stowarzyszeń zwykłych prowadzonym przez Prezydenta Miasta pod numerem [...]. Stowarzyszenie działa w oparciu o regulamin, w którym określone zostały m.in. jego cele i sposoby ich realizacji. W regulaminie ( § 7 ) jako cele Stowarzyszenia wskazane zostało min. ochrona środowiska naturalnego, a szczególnie ochrona przyrody na terenie Miasta, ochrona dorobku kulturowego i archeologicznego, rewitalizacja obiektów i terenów posiadających znamiona dorobku przyrodniczego i krajobrazowego, zapobieganie rabunkowej gospodarce leśnej i niszczenia przyrody, wspieranie i kreowanie lokalnych inicjatyw społecznych i samorządowych opartych na działaniach proekologicznych. Z § 8 regulaminu wynika przy tym jednoznacznie, iż środkiem służącym realizacji celów regulaminowych stowarzyszenia jest m.in. udział w postępowaniach administracyjnych dotyczących tych celów.
Analiza wskazanych w regulaminie celów Stowarzyszenia wskazuje, w ocenie Sądu, iż dotyczą one przedmiotu niniejszego postępowania sądowego. Plan zagospodarowania przestrzennego obowiązkowo określa bowiem m.in. ( art. 15 ust. 2 pkt 3 ) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Stowarzyszenie prowadzi działalność na rzecz ochrony środowiska naturalnego, a szczególnie ochrony przyrody na terenie Miasta, jednocześnie zaznaczając, że w tym celu występować będzie w postępowaniach administracyjnych. Tym samym plan miejscowy wpływać może na przedmiot statutowej działalności Stowarzyszenia, co uzasadnia przyjęcie, że przystąpienie tej organizacji do udziału w niniejszym postępowaniu pozostawało dopuszczalne w świetle treści art. 33 § 2 ppsa. Przedmiot niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, którym jest uchwała w sprawie planu miejscowego, pozostaje zatem w zakresie regulaminowej działalności stowarzyszenia.
Odnosząc się zaś do kwestii wskazanej przez NSA w postanowieniu z dnia 28 września 2009 r., a zatem rozważając, czy udział Stowarzyszenia, niezależnie od postanowień regulaminu organizacji, służy zapewnieniu kontroli społecznej postępowania, to zdaniem Sądu, wskazana przez wnioskodawcę argumentacja przemawia za udzieleniem pozytywnej odpowiedzi w tym zakresie. W świetle uzasadnienia wniosku, charakteru planu jako aktu prawa miejscowego należało uznać, iż stowarzyszenie – domagając się udziału w postępowaniu podejmuje działania, które mogą mieć znaczenie dla ogólnego interesu społecznego, a nie dla indywidualnego interesu jakiegoś konkretnego podmiotu. Tym zatem realizuje zadania organizacji społecznej w pełnym znaczeniu tego słowa, co pozwala na uznanie, iż jej udział w postępowaniu służy zapewnieniu kontroli społecznej postępowania.
16. Rozstrzygając w przedmiocie wniosków procesowych Stowarzyszenia uzasadnianych faktem wszczęcia procedury zmierzającej do zmiany planu miejscowego, będącego przedmiotem kontroli i podjęcia przez Rade Miasta uchwały nr XLV.384.2013 z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany kontrolowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. W świetle art. 124 , 125 i 56 ppsa nie zaistniały bowiem podstawy do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie brak było podstaw do odroczenia rozprawy, bowiem wskazywane przez Stowarzyszenie przyczyny nie mieszczą się w katalogu zdarzeń o jakich mowa w art. 109 i 110 ppsa. W kontekście wskazanych wniosków procesowych, motywowanych działaniami organu stanowiącego gminy zmierzającymi do zmiany uchwały z dnia [...] lipca 2007 r., zwrócić też należy uwagę na odmienne skutki prawne jakie wywiera wyrok sądowy w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały. Prowadzi on bowiem w konsekwencji do eliminacji zaskarżonego aktu z mocą wsteczną, co wywołuje skutek jakby unieważniony akt nigdy nie pozostawał w obrocie prawnym. Natomiast uchwała zmieniająca wywiera skutek prawny – w postaci zmiany uchwały dotychczasowej - dopiero na przyszłość.
17. Rozstrzygając w sprawie niniejszej Sąd uznał za prawidłowe dotychczasowe pełnomocnictwa udzielone pełnomocnikom gminy, podzielając pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 24 stycznia 2013 r., zgodnie z którym " w sprawie ze skargi na uchwałę rady gminy udzielnie pełnomocnictwa procesowego przez przewodniczącego rady gminy nie skutkuje nieważnością postępowania sądowego, gdy skargę ( skargę kasacyjną) wniesiono przed podjęciem uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r. ( I OPS 3/12) i gdy nie wezwano skarżącej gminy do złożenia prawidłowego pełnomocnictwa".
18. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 i 205 § 2 zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 721 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku w zakresie kwoty 387,76 zł . Zgodnie bowiem z przepisem art. 210 § 1 ppsa strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli wniosku o przyznanie należnych kosztów nie zgłosi najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Pismo pełnomocnika zawierające wniosek o zasądzenie tych kosztów nadesłany został po zamknięciu rozprawy . Nadto z jego treści wynika iż złożony został ewentualnie na wypadek otwarcia rozprawy na nowo , co nie nastąpiło.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło