II SA/Go 246/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Marek Szumilas po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.B., J.K. i J.R. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...]r. nr XV/110/2011 w przedmiocie obniżenia średniej ceny skupu żyta, przyjmowanej jako podstawa do naliczenia podatku rolnego na obszarze gminy postanawia: odrzucić skargę J.K. i J.R.. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. skarżący S.B., J.K. i J.R., reprezentowani przez radcę prawnego R.Z. – B., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., za pośrednictwem Rady Miejskiej, skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2011r. nr XV/110/2011 w przedmiocie obniżenia średniej ceny skupu żyta, przyjmowanej jako podstawa do naliczenia podatku rolnego na obszarze gminy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 kwietnia 2012 r. wezwano pełnomocnika r.pr. R.Z.-B. do podania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania czy S.B. wzywając w dniu [...] grudnia 2011 r. Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa w związku z podjętą w dniu [...] listopada 2011 r. uchwałą Nr XV/110/2011 Rady Miejskiej, działa tylko w imieniu własnym, czy również w imieniu J.K. i J.R., pod rygorem przyjęcia, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione tylko przez S.B.. W przypadku zaś, gdy S.B. występuje również w imieniu pozostałych skarżących, wezwano ww. pełnomocnika skarżących do przedłożenia stosownego w tym zakresie pełnomocnictwa oraz w przypadku, gdyby S.B. nie posiadał stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania J.K. i J.R. w postępowaniu administracyjnym, wezwano do podania (i ewentualnego przesłania) w ww. terminie, czy skarżący J.K. i J.R. przed wniesieniem przedmiotowej skargi skierowali do właściwego organu, tj. Rady Miejskiej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pod rygorem przyjęcia, że ww. wezwania nie były wystosowane. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012r. pełnomocnik skarżących stwierdził, że S.B. działał także w imieniu pozostałych skarżących w oparciu o złożoną przy jego piśmie listę rolników z gminy oraz o udzielone mu ustnie pełnomocnictwo przez J.K. i J.R.. Pełnomocnik również poinformował, iż do Rady Miejskiej skierowano jedno wezwanie z załączoną listą rolników, którzy nie zgadzają się z wymiarem podatku rolnego za 2012r. Ponadto radca prawny podał, iż w rozumieniu J.K. i J.R. było to równoznaczne z pełnomocnictwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę J.K. i J.R. należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Podstawą do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na przedmiotową uchwałę będącą aktem prawa miejscowego, jest art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Warunkiem zatem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy jest jej poprzedzenie wezwaniem organu gminy, który wydał kwestionowaną uchwałę, do usunięcia naruszenia. Dopiero bezskuteczność takiego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia umożliwia zaskarżenie uchwały do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia został spełniony tylko przez S.B.. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] grudnia 2011r. będące wezwaniem Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa przez zaskarżoną uchwałę, które zostało podpisane jedynie przez S.B.. Wprawdzie pełnomocnik skarżących r.pr. R.Z. – B. w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2012r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu stwierdził, że S.B. działał w oparciu o udzielone mu ustnie pełnomocnictwo przez J.K. i J.R., ale nie można tracić z pola widzenia zapisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – "k.p.a.", która w art. 33 § 2 przewiduje, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Wobec tego pełnomocnictwa można udzielić ustnie, ale musi to zostać zaprotokołowane np. na rozprawie administracyjnej. O fakcie ustanowienia pełnomocnika, organ musi być bowiem zawiadomiony w danej, konkretnej sprawie. Jak już wskazano z art. 33 § 2 i 3 k.p.a. wynika, iż pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu, a w przypadku udzielenia go na piśmie pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu w myśli art. 33 § 2 k.p.a. (tak również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1648/09, LexPolonica nr 2240326). Nie ma więc ustnego pełnomocnictwa sensu stricte, bowiem nawet zgłoszone ustnie, musi zostać gdzieś zapisane. Taki stan rzeczy w niniejszej sprawie nie zaistniał. Wobec tego nie można uznać, że S.B. działał w oparciu o udzielone mu ustnie pełnomocnictwo, gdyż w świetle cytowanego powyżej przepisu nie może być ono uznane za skuteczne. W związku z powyższym stwierdzić należy, wobec brzmienia powołanych powyżej przepisów, tj. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 52 § 1 p.p.s.a., że skarżący J.K. i J.R. nie spełnili przesłanki warunkującej skuteczne skierowanie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie bowiem do sądu administracyjnego skargi bez uprzedniego wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oceny tej nie zmienia znajdująca się w aktach sprawy lista rolników z gminy nie zgadzających się z wymiarem podatku rolnego za 2012r., na której de facto nie ma podpisu J.K.. Na marginesie wskazać trzeba, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 37 przewiduje, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (§1). W toku sprawy pełnomocnictwo może być udzielone ustnie na posiedzeniu sądu przez oświadczenie złożone przez stronę i wciągnięte do protokołu (§2). Wobec tego w postępowaniu przed sądem administracyjnym pełnomocnictwa można udzielić ustnie jedynie na rozprawie. W aktach niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone r.pr. R.Z. – B. przez J.R. z adnotacją, że zostało ono udzielone telefonicznie, ale wobec faktu, iż widnieje na nim podpis J.R. (Sąd nie ma podstaw, aby uważać inaczej), Sąd uznał to pełnomocnictwo za skuteczne.