II SA/Go 252/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-05-28

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, wydana z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, jest prawidłowa, jeśli organy nie zbadały możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego lub innych form pomocy, a uzasadnienie decyzji jest wadliwe?
Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej, odmawiając przyznania zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz należytego uzasadnienia decyzji. W szczególności, organy nie zbadały w sposób wszechstronny możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego lub innych form pomocy, a ich uzasadnienia były wadliwe, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Stan faktyczny
M.K. złożyła wniosek o pomoc na zakup żywności. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty rodzinnej oraz dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku celowego, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. W skardze do WSA wnioskodawczyni podnosiła trudną sytuację materialną i poczucie krzywdy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] z dnia [...] r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2015 r. M.K. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o pomoc na zakup żywności. W toku przeprowadzonego [...] stycznia 2015 r. wywiadu środowiskowego ustalono, iż sytuacja wnioskodawczyni uległa zmianie bowiem aktualnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe gdyż od ok. 1,5 miesiąca mąż z nią nie zamieszkuje i nie udziela jej pomocy, a nawet nie ma ona wiedzy gdzie przebywa. Z dziećmi utrzymuje sporadycznie kontakt telefoniczny. Strona utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie 728,45 oraz korzysta z dodatku mieszkaniowego w wysokości 186, 48 zł. Rodzina dotychczas korzystała z pomocy społecznej ( zasiłek celowy na zakup żywności 200 zł od października do grudnia 2014 r. ) ponieważ mąż strony był bezrobotny i nie miał prawa do zasiłku. Strona zadeklarowała ponoszenie wydatków na czynsz w wysokości 470 zł, na energię elektryczną 120 zł i na gaz 60 zł co dwa miesiące oraz telewizję 100 zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, powołując się na przepis art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej odmówił M.K. przyznania zasiłku celowego na zakup żywności. W uzasadnieniu wskazał, iż dochód strony ( obejmujący rentę rodzinną 728,45 zł i dodatek mieszkaniowy 186,48 zł) wynoszący 914,93 zł przekracza kryterium dochodowe ustalone dla osoby samotnie gospodarującej ( 542 zł ), co uniemożliwia przyznanie jej zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Stwierdził też, że analiza dokumentacji wskazuje, iż potrzeba zgłoszona przez stronę "nie może być uznana za zdarzenie szczególne, nietypowe i niemożliwe do przewidzenia, które uprawniałoby do rozpoznania wniosku o przepis art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej tj. przyznania pomocy w formie specjalnej". Powołał się na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka wynikające z faktu dysponowania w 2015 r. na zasiłki celowe kwotą 160 887 zł, co w przeliczeniu na liczbę korzystających z pomocy osób i rodzin ( ok. 370 ) powoduje, że średnio na jedną rodzinę lub osobę w bieżącym roku może być przeznaczona kwota 435 zł. Podkreślił, iż uzyskiwany dochód przekracza wskazane kryterium, nadto w odniesieniu do strony nie występują powody przyznania pomocy wymienione w pkt od 2 do 15 art. 7 ustawy o pomocy społecznej, jak też strona nie wskazała żadnego zdarzenia szczególnego uprawniającego do specjalnej pomocy na podstawie art. 41 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Organ stwierdził, że strona z uwagi na przekroczenie dochodu nie kwalifikuje się także do przyznania pomocy na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w odniesieniu do którego uchwałą Nr XLVII/356/14 Rady Miejskiej z dnia 21 lutego 2014 r., podwyższono do 150 % kryterium dochodowe o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej tj. do 813 zł na osobę samotnie gospodarującą. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca powoływała się na trudną sytuację finansową wskazując, iż z uwagi na niską rentę rodzinną, nie wystarcza jej na opłaty i żywność, a pracy nie może podjąć bo utraci prawo do świadczenia rentowego, zarzucając jednocześnie, iż Ośrodek przyznaje pomoc finansową osobom, które przeznaczają ją na alkohol i pobierają zasiłki. Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 39 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, że podstawowym kryterium decydującym o przyznaniu pomocy jest kryterium dochodowe o jakim mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, którego strona nie spełnia. Wskazało, iż przepis art. 39 ustawy pomocy społecznej skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, iż zakres i wysokość zasiłku ustala samodzielnie organ pomocy społecznej. Świadczenia z pomocy społecznej służą jedynie pomocy, a nie wyręczaniu wnioskodawców w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, zatem strona nie może oczekiwać, iż ośrodek przyzna jej zasiłek w kwocie pokrywającej całość kosztów utrzymania. Podkreślając, iż zasiłek celowy jest świadczeniem nieobowiązkowym, którego przyznanie pozostawione jest uznaniu organu, stwierdziło, że spełnianie przez skarżącą kryteriów jego przyznana nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w kwocie, która wg jej oceny byłaby wystarczająca na zaspokojenie zgłoszonej potrzeby. SKO podkreśliło, iż organ I instancji dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi i rozpoznając wniosek o przyznane zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes wnioskodawczyni, ale też interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby rodzin i osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ pomocy społecznej musi uwzględniać fakt, iż ograniczone środki powinny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących, nie zaś koncentrować się na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby. Przytaczając treść przepisu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, SKO wywiodło, że jego treść przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze specjalnego zasiłku celowego, który może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach. O możliwości jego przyznania nie decyduje bowiem dochód strony, a sytuacja życiowa w jakiej ona się znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku iż przyznanie tego zasiłku jest obowiązkiem organu, tak jak się to czyni w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. Podkreśliło, iż strona zwraca się o pomoc często i często taką otrzymuje. Mimo, że tym przypadku pomocy nie otrzymała może zwracać się z kolejnymi wnioskami. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżąca M.K. podkreślała, że sytuacja materialna w jakiej się znajduje jest bardzo trudna gdyż jej jedynym dochodem jest renta rodzinna i dodatek mieszkaniowy. Podkreślała, iż czuje się pokrzywdzona działaniami OPS, który przyznaje pomoc osobom przeznaczającym ją na alkohol, a jej odmówiło pomocy koniecznej na zakup żywności i opłaty. Podnosząc wskazane okoliczność po raz kolejny wniosła o przyznanie wnioskowanej pomocy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi, mające postać uchylenia zaskarżonej decyzji stwierdzenia jej nieważności lub niezgodności z prawem (ewentualnie również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ), może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszeń prawa określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej jako: ppsa ). Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ppsa zakres sądowej kontroli działań administracji publicznej wyznaczony jest nie zarzutami skargi, ale granicami sprawy administracyjnej. Oznacza to, że sąd bada nie tylko zasadność podniesionych zarzutów skargi, ale dokonuje z urzędu kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania administracyjnego. Kontrolowaną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania M.K. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności. Dokonując w oparciu o powyższe uregulowania, oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że narusza ona przepisy postępowania - 15 Kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, oraz podobnie jak decyzja organu I instancji także art. 7, 8, 11, 77 § 1 oraz 107 § 3 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelne zasady postępowania administracyjnego ustanowione w 6 i art. 7 Kpa ( zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej) nakładają na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu. W myśl art. 77 § 1 Kpa zobowiązane są one w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów . Stosownie do art. 107 § 3 Kpa decyzja rozstrzygająca sprawę powinna być należycie uzasadniona, ze wskazaniem dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawidłowo wydanej decyzji powinno w sposób wyczerpujący dostarczyć stronie informacji stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Tylko bowiem w sytuacji gdy stronie znane są motywy podjętej przez organ decyzji może ona skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej przesłanki powziętej decyzji. Wynikające z przepisu art. 107 § 3 Kpa wymogi uzasadnienia ( uzasadnienia faktycznego i prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji ) z mocy art. 107 w zw. z art. 140 Kpa znajduje zastosowanie również w stosunku do decyzji organu II instancji. Obowiązek należytego uzasadnienia decyzji, spełniającego wymogi wynikające z § 3 art. 107 Kpa pozostaje w związku z wyrażoną w art. 11 Kpa zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które odmawiają stronie przyznania wnioskowanego świadczenia czy innego uprawnienia. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy wcześniej wydawane decyzje uwzględniały żądania i wniosku strony. Jedynie bowiem znając argumenty i przesłanki podjętego rozstrzygnięcia strona ma możliwość obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Także realizacja przez organy normy wynikającej z przepisu art. 8 Kpa zasady pogłębiania zaufania do organów państwa wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w uzasadnieniu decyzji, szczególnie niekorzystnej dla strony, przekonać ją, że jej żądanie zostało wszechstronnie rozważone, a u podstaw odmowy legły istotne powody. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalonym poglądem pozostaje, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu w zakresie ustaleń faktycznych jak dokonanej wykładni przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji, które nie spełnia wskazanych wymogów, narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji ( vide: NSA z dnia 25 listopada 2009 r., w sprawie I OSK 558/09- baza orzeczeń nsa.gov.pl, z dnia 16 marca 1998 r., w sprawie II SA 96/98 - Lex nr 41681; z dnia 28 października 1998 r., w sprawie I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r., w sprawie II SA 497/88 - ONSA 1989, nr 2, poz. 68, Lex nr 10079 ). Zważywszy na fakt, iż przedmiotem kontroli pozostaje decyzja organu odwoławczego zauważyć należy, iż na organie takim, w myśl zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 Kpa, ciąży obowiązek ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozpatrzonej już decyzją organu I instancji. Istotą administracyjnego toku instancji jest bowiem dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie ocena zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Odnosząc powyższe uwagi ogólne do okoliczności rozpoznawanej sprawy uznać - w ocenie Sądu – należało, iż organ II instancji nie zrealizował swego obowiązku ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a w konsekwencji swych uchybień utrzymał w mocy naruszającą prawo decyzję organu I instancji. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., powoływanej jako ustawa o ps ). Orzekając w oparciu o nie organ winien uwzględnić zasady ogólne tej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 stanowiące, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb takich osób oraz umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z art. 39 ustawy o ps w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Stosownie zaś do art. 41 pkt 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W świetle regulacji ustawy o ps świadczenia pieniężne, w tym zasiłek celowy z art. 39, co do zasady wymagają spełnienia kryterium dochodowego, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Kryterium to dla osoby samotnie gospodarującej na dzień wydania decyzji wynosi 542 zł. Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, że przy braku podstaw – ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego - do przyznania wnioskodawcy świadczenia w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 ustawy, należy również ocenić, czy okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie zasiłku celowego specjalnego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 ustawy. Przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego osobie, której dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, opiera się na uznaniu organu administracji. Oznacza to, że organ rozpoznający wniosek o pomoc powinien w sposób wnikliwy rozważyć sytuację materialną, rodzinną i zawodową składającej go osoby weryfikując, czy sytuację tę można kwalifikować jako "szczególnie uzasadniony przypadek". O tym czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 pkt 1 ustawy o ps decydują indywidualne okoliczności każdej sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zasiłek specjalny celowy może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a więc w sytuacjach wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa w której się ona znalazła. Nie można z tej formy pomocy społecznej wyprowadzać wniosku, że przyznanie takiego zasiłku jest obowiązkiem organu – tak jak czyni się to w odniesieniu do osób spełniających kryterium dochodowe. Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" stanowi sytuację życiową wynikającą z faktu zaistnienia zdarzeń, wpływających na tę sytuację, którym strona nie była w stanie zapobiec dochowując należytej staranności. Szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być sytuacja osoby lub rodziny, w której dochód wprawdzie przekracza kryterium dochodowe, sytuacja życiowa strony z powodu takich okoliczności występujących jednocześnie jak niepełnosprawność, bezrobocie, niezaradność niezawiniona przez stronę, brak wsparcia ze strony środowiska może być uznana za szczególnie trudną. Aby możliwe było przystąpienie do rozważań, czy w sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony niezbędne jest dysponowanie szczegółowymi ustaleniami o sytuacji majątkowej, zdrowotnej i rodzinnej osoby ubiegającej się o pomoc. Decyzja negatywna, a przy tym nie poprzedzona ustaleniem na czym ma polegać wnioskowana pomoc i jaki jest jej zakres oraz czy pomoc ta jest faktycznie potrzebna, a także nie wyjaśniająca rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy i pozbawiona oceny czy nie może on własnymi środkami przezwyciężyć swoich trudności charakteryzuje się dowolnością i nie może być uznana za mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. Zauważyć w związku z tym należy, iż we wniosku z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżąca nie sprecyzowała jakiego świadczenia ze środków pomocy społecznej się domaga, wskazując jedynie cel wnioskowanej pomocy. Z ustaleń poczynionych w toku wywiadu środowiskowego wynikało, że skarżąca deklarowała jako dochód rentę rodzinną w kwocie 728,45 zł i zasiłek mieszkaniowy w wysokości 186,48 zł. W oparciu o te ustalenia w istocie nie było podstaw do przyznania stronie zasiłku celowego o jakim mowa w art. 39 ustawy o ps. W takiej sytuacji organy powinny z uwagi na możliwość działania nie tylko na wniosek, ale też z urzędu ( art. 102 ust. 2 ustawy o ps ) i mając na uwadze okoliczność przekroczenia kryterium dochodowego skoncentrować się w swych ustaleniach i rozważaniach na możliwości przyznania stronie innych form pomocy - specjalnego zasiłku celowego w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi ( art. 41 ustawy o ps ) czy pomocy np. w postaci świadczenia pieniężnego na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i dokonać rozstrzygnięcia w zakresie tych świadczeń. Tymczasem sentencja utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji stanowi wyłącznie o odmowie przyznania zasiłku celowego w oparciu o przepis art. 39 ustawy o ps. Natomiast w uzasadnieniu tej decyzji organ wskazuje również, że skarżąca nie spełnia warunków do uzyskania zasiłku celowego specjalnego z art. 41 ustawy oraz nie kwalifikuje się także do przyznania pomocy na zakup posiłku lub żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Również organ II instancji utrzymując w mocy decyzję kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku celowego w uzasadnieniu stwierdza brak podstaw do przyznania specjalnego zasiłku celowego. W konsekwencji więc zachodzi sprzeczność między rozstrzygnięciami organów a uzasadnieniami wydanych przez nie rozstrzygnięć, co stanowi już wystarczającą podstawę uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Zauważyć należy, iż prawidłowe i realizujące zasady ogólne Kpa jak i ustawy o pomocy społecznej rozpoznanie wniosku skarżącej wymagało dokonania przez organy wnikliwej i wszechstronnej oceny sytuacji strony, która, jak twierdzi, podstawowej potrzeby bytowej w postaci zakupu żywności nie jest w stanie zaspokoić z własnych dochodów. Jak już wskazano stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o ps środki finansowe z pomocy społecznej mogą być przyznane na zaspokojenie potrzeby niezbędnej, której strona we własnym zakresie, wykorzystując własne możliwości nie może zaspokoić. Z poczynionych ustaleń nie wynika zaś, czy strona wykorzystuje wszelkie własne możliwości celem zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych czy i w jakim zakresie może korzystać ze wsparcia środowiska czy innych osób ( np. dzieci ). O niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych sprawy świadczy choćby i to, że w aktach na okoliczność wysokości dochodu strony w postaci renty rodzinnej zalega wydruk z ZUS-u o wysokości renty rodzinnej za miesiąc sierpień 2014 r. w sytuacji gdy obowiązkiem organu jest ustalenie dochodu strony z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku ( w tym przypadku z miesiąca grudnia 2014 r. ). Wyjaśniając związaną z tym wątpliwość w trybie art. 106 § 3 ppsa Sąd uzyskał informację, że co prawda wysokość renty nie uległa zmianie, ale świadczenie to było obciążone egzekucją sądową w wysokości 211 zł. Powyższe wskazuje, że decyzja uchybia obowiązkowi wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania oceny całości materiału dowodowego, a tym samym stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 80 Kpa, zaś w odniesieniu do organu II instancji także art. 15 Kpa. Konfrontacja uzasadnień decyzji organów obu instancji wskazuje, iż nie realizują one wskazanych uprzednio wymogów wynikających z art. 107 § 3 Kpa oraz omówionych zasad ogólnych Kpa. Organy odniosły się do wniosku strony całkowicie rutynowo, stwierdzając oczywisty fakt przekroczenia kryterium dochodowego jako okoliczności uniemożliwiającej przyznanie zasiłku celowego z art. 39 ustawy. W odniesieniu natomiast do specjalnego zasiłku celowego i innych form pomocy nie tylko brak jest w ogóle rozstrzygnięcia jak też należytego uzasadnienia. Zauważyć też należy, że fakt dysponowania przez organy pomocy społecznej ograniczonymi środki finansowymi powodujący niemożność udzielenia każdemu pomocy w pełnym zakresie nie zwalnia ich od obowiązku rozważenia sytuacji każdego z potrzebujących i próby skutecznej realizacji regulacji ustawowych. Z powołanych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu. W przedmiocie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu orzeczono na podstawie art. 152 ppsa. Nie przesądzając w żadnym stopniu o treści przyszłej decyzji przy ponownym rozpoznaniu sprawy wszczętej wnioskiem strony rzeczą organu I instancji będzie wyjaśnienie i ocena okoliczności sprawy w nakreślonych kierunkach pod kątem zastosowania przepisów dotyczących konkretnego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło