II SA/Go 272/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi A.S.-S. i A.S. na czynność Burmistrza w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu do szkoły postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu A.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. II SA/Go 272/15 Uzasadnienie A.S.-S. i A.S. pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowanym do Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Oświaty wnieśli o zwrot kosztów przejazdu niepełnosprawnego syna B.S. z miejsca zamieszkania tj. [...] do Szkoły Podstawowej nr [...] - w okresie od [...] lutego 2015 r. do [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu wniosku wnoszący wskazali, iż podjęli decyzję o zmianie szkoły, do której będzie uczęszczał syn, ponieważ Szkoła Podstawowa w [...] nie przewiduje oddziałów integracyjnych i nie dostosowuje się do wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] Dyrektor Zespołu Ekonomiczno-Administracyjnego Oświaty odmówił pokrycia kosztów przejazdów B.S. do Szkoły Podstawowej w [...], wskazując, iż art. 17 ust. 3 a pkt 1 - 5 oraz art. 71 b ust. 5 a ustawy o systemie wyraźnie określają , że obowiązek gminy dotyczy dowozu do najbliższej szkoły oraz że zalecenia zawarte w orzeczeniu zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. W odpowiedzi na skierowane przez A.S.-S. i A.S. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Burmistrz w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] r. podtrzymał stanowisko odmawiające zwrotu kosztów przejazdów B.S. do Szkoły Podstawowej w [...], podnosząc, iż orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia [...] listopada 2013 r. jednoznacznie wskazuje szkołę w [...] jako miejsce realizacji zaleceń, Gmina realizuje i wypełnia obowiązki wynikające z ustawy o systemie oświaty. Ponadto Burmistrz podkreślił, iż obowiązek transportu niepełnosprawnego dziecka dotyczy dowozu do najbliższej szkoły podstawowej lub gimnazjum. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższe pismo - określając je jako decyzję - złożyli A.S.-S. i A.S., domagając się jednocześnie jej uchylenia i zasądzenie zwrotu kosztów dowożenia dziecka do szkoły prowadzącej kształcenie specjalne od dnia 2 lutego 2015 r. W uzasadnieniu podniesiono, iż organ administracji w ich ocenie nie uzasadnił wystarczająco prawnych przyczyn odmowy wywiązania się z obowiązku gminy jakim jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71 b ustawy o systemie oświaty, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej. Podkreślili również, iż w powiecie strzelecko-drezdeńskim nie prowadzi się wszystkich typów szkół, a najbliższa szkoła podstawowa z oddziałami integracyjnym znajduje się w [...], jednakże brak jest w tej szkole miejsc w tego rodzaju klasie. W odpowiedzi na skargę Burmistrz podtrzymywał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. Natomiast w piśmie z dnia [...] października 2015 r. wskazał na cywilny charakter sprawy zwrotu kosztów przejazdu niepełnosprawnego dziecka do szkoły, podkreślając, iż strona ma możliwość dochodzenia swych roszczeń na drodze cywilnej . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga podlegała odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – określanej dalej jako p.p.s.a. ) sądy administracyjny sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. wymieniono akty i czynności poddane kontroli sądów administracyjnych. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art.3 § 3 p.p.s.a.). Formę działania administracji publicznej regulują przepisy prawa materialnego. W sprawie będącej przedmiotem skargi do sądu administracyjnego przedmiotowa regulacja została zawarta w art. 17 ust. 3 a pkt 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Według obowiązującego brzmienia art. 17 ust. 3a pkt 3: "Obowiązkiem gminy jest: zwrot kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2 oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice". Zmiana regulacji, przez wprowadzenie formy umowy została dokonana ustawą z 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 115, poz. 791). Powoduje to, że nie można przyjąć w obowiązującym stanie prawnym stanowiska ukształtowanego na podstawie regulacji prawnej obowiązującej przed zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 15 czerwca 2007 r. Stanowisko w wyroku NSA z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1909/14 zostało przyjęte na podstawie rozwiązania przed zmianą. Według art. 17 ust. 3a ustawy o systemie oświaty w brzmieniu przed zmianą "Obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, gimnazjum lub ośrodka umożliwiającego realizację o obowiązku szkolnego i obowiązku nauki dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 15 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym ze sprzężonymi niepełnosprawnościami albo zwrotu kosztów przejazdu ucznia i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice". Przed zmianą przyjętego rozwiązania prawnego art. 17 ust. 3 a nie określał formy prawnej działania organu administracji publicznej, regulując jedynie prawo do zwrotu kosztów przejazdu. Dawało to podstawę do wykładni, że jest to uprawnienie, które przysługuje z mocy prawa, a zatem jest podstawą do zakwalifikowania do czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W obowiązującym stanie prawnym przyjęcie formy umowy wyłącza wyprowadzenie formy decyzji administracyjnej. Nie ma również podstaw do kwalifikacji do aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Zwrot kosztów przejazdu odbywa się na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami. Przyjęcie, że zasady określone są w umowie wyłącza kwalifikację, że jest to uprawnienie wynikające z mocy prawa. Oznacza to tym samym, iż w umowie tej określane są prawa i obowiązki stron oraz regulowane są zasady zwrotu kosztów przejazdu. Warunki takiej umowy i negocjowanie jej treści leży w gestii stron umowy, a wynikłe na tym tle spory podlegają kompetencji sądów cywilnych. Sprawy takie należą do kategorii spraw cywilnych, których rozpatrywaniem zajmują się sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. Pogląd, że z uwagi na to, iż zwrot kosztów przejazdu odbywa się na zasadach określonych w umowie, wyłącza kwalifikację, że jest to uprawnienie wynikające z mocy prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a tym samym wyłączona jest w takich sprawach kognicja sądów administracyjnych wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 lutego 2014 r. , sygn. akt I OSK 2614/13, WSA w Bydgoszczy w postanowieniu z 20 sierpnia 2013 r. , sygn. akt II SAB/Bd 216/13, WSA w Kielcach w postanowieniu z dnia 31 marca 2014 r. , sygn. akt II SA/Ke 251/14, WSA w Łodzi w postanowieniu z dnia z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 215/14 . Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58§ 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi ( pkt 1 ) . Rozstrzygnięcie o zwrocie wpisu ( pkt 2 ) znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 231 § 1 pkt 2 p.p.s.a.