II SA/Go 301/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-06-03

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca regulamin przyznawania pomocy materialnej uczniom może naruszać prawo poprzez nakładanie na wnioskodawców obowiązku uzyskania opinii dyrektora szkoły, która powinna być wydana na wniosek organu prowadzącego postępowanie, oraz poprzez delegowanie na wójta uprawnienia do określenia wzoru wniosku?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy narusza prawo, jeśli w § 6 ust. 2 i § 6 ust. 3 nakłada na wnioskodawców obowiązek uzyskania opinii dyrektora szkoły, podczas gdy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o systemie oświaty, organ prowadzący postępowanie (wójt) jest zobowiązany do wystąpienia o taką opinię. Ponadto, delegowanie przez radę gminy na wójta uprawnienia do określenia wzoru wniosku w drodze zarządzenia, stanowi naruszenie kompetencji rady gminy do określenia trybu udzielania stypendium szkolnego.
Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy złożył skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą regulaminu przyznawania pomocy materialnej uczniom, zarzucając naruszenie prawa w zakresie obowiązku uzyskania opinii dyrektora szkoły oraz delegowania uprawnień do określenia wzoru wniosku. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że działała w granicach upoważnień ustawowych i uwzględniła zmiany w przepisach. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 6 ust. 2, § 6 ust. 3 oraz § 7, a także stwierdził, że uchwała w tej części nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r., nr XXXIII/214/05 w przedmiocie ustalenia regulaminu przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy (Dz. Urz. Województwa z dnia 29 kwietnia 2005 Nr 20 poz. 425) I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 6 ust. 2, § 6 ust. 3 oraz § 7, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części określonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu. Rada Gminy podjęła w dniu [...] marca 2005 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku, Nr 142 poz. 1591, ze zmianami) oraz z art. 90 f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zmianami), uchwałę Nr XXXI 11/214/05 w sprawie ustalenia regulaminu przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy. Pismem z dnia [...] marca 2009 r. Prokurator Okręgowy złożył skargę na powyższą uchwałę Rady Gminy z dnia [...] marca 2005 r. w części obejmującej § 6 ust. 2, § 6 ust. 3 pkt 3 oraz § 7, zarzucając rażące naruszenie prawa, tj.: 1. art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 90 f pkt 3 oraz art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty poprzez ustalenie w § 6 ust. 2, iż osoby pobierające nauki w szkołach znajdujących się poza terenem Gminy, składają wnioski o przyznanie stypendium szkolnego wraz z opinią dyrektora szkoły w sekretariacie Urzędu Gminy i nałożenie w ten sposób na stronę postępowania obowiązku uzyskania opinii dyrektora szkoły, w sytuacji gdy opinia ta jest stanowiskiem innego organu w rozumieniu art. 106 kpa, pomimo braku po stronie rady gminy upoważnienia do wydania przepisów prawa miejscowego modyfikujących w tym zakresie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, 2. rażące naruszenie prawa - art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 90 f pkt 3 oraz art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty poprzez ustalenie w § 6 ust. 3 pkt 3, iż szkoła zobowiązana jest do dostarczenia kompletnych wniosków wraz z opinią dyrektora szkoły do sekretariatu Urzędu Gminy, w sytuacji gdy opinia ta jest stanowiskiem innego organu w rozumieniu art. 106 kpa i winna być wydawana na wniosek organu prowadzącego postępowanie administracyjne i w formie postanowienia, pomimo braku po stronie rady gminy upoważnienia do wydania przepisów prawa miejscowego modyfikujących w tym zakresie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, 3. rażące naruszenie prawa - art. 90 f pkt 3 i 4 ustawy o systemie oświaty poprzez upoważnienie w § 7 Wójta Gminy do określenia w drodze zarządzenia wzoru wniosku o przyznanie pomocy materialnej, pomimo braku po stronie rady gminy upoważnienia do delegowania na rzecz organu wykonawczego gminy upoważnienia do określania trybu udzielania stypendium szkolnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 6 ust. 2, § 6 ust. 3 pkt 3 oraz § 7 przedmiotowej uchwały Rady Gminy. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto organ stwierdził, iż zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie znajdują wystarczającego uzasadnienia podnosząc, że stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego na podstawie upoważnień ustawowych. Takie upoważnienie ustawowe zostało udzielone gminie przez ustawodawcę w art. 90 f ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności: 1. sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90 d ust. 1 ustawy; 2. formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy; 3. tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego; 4. tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego. W wykonaniu tego upoważnienia Rada Gminy podejmując kwestionowaną uchwałę określiła, jak tego wymaga wyżej przywołany przepis, regulamin przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy określając m.in. tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego oraz tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu niezgodności z prawem § 6 ust. 2 oraz § 6 ust. 3 pkt 3 przedmiotowej uchwały organ stwierdził, że strona skarżąca formułując ten zarzut nie uwzględniła zmiany stanu prawnego jaka nastąpiła z dniem [...] sierpnia 2008 r. Z tym dniem weszła bowiem w życie ustawa z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. Nr 145, poz. 917 ) nowelizująca m.in. art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez odstąpienie od wymogu zasięgania opinii dyrektora szkoły w przypadku przyznawania świadczeń o pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W związku z tym nie ma obecnie uzasadnienia pogląd, iż to przepis art. 90 n ust. 2 pkt 1 wprowadza obowiązek współpracy organów administracji w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Nadto Gmina wskazała, iż przy ocenie legalności kwestionowanych postanowień uchwały należy mieć także na uwadze inne postanowienia określające tryb i sposób udzielania przedmiotowych świadczeń a zawartych w rozdziale III i IV uchwały, a szczególności przepis § 6 ust. 1 z którego wynika, iż wnioski o przyznanie stypendium szkolnego uczniowie składają w szkole do której uczęszczają i to szkoła dostarcza kompletny wniosek do sekretariatu Urzędu Gminy. W związku z tą regulacją uzasadnionym było przyjęcie rozwiązania, iż do tego wniosku dołączona jest także opinia dyrektora szkoły, co wynikało z realizacji zasady szybkości i prostoty w prowadzeniu postępowania administracyjnego oraz sprawnego działania i racjonalizacji organizacji pracy. Gmina podniosła również, iż przepis art. 106 k.p.a. nie określa wprost w którym momencie należy zwrócić się do organu współdziałającego o zajęcie przez niego stanowiska. Ta kwestia może być uregulowana w przepisach prawa materialnego, w tym przypadku w przepisach przedmiotowej uchwały. Na podstawie podanych wyżej względów Gmina wywiodła tezę, iż nie można odmówić radzie gminy uprawnienia do wprowadzenia kwestionowanych przez stronę skarżącą rozwiązań prawnych mieszczących się w ramach upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę organowi stanowiącemu do uregulowania trybu i sposobu udzielania stypendium szkolnego oraz zasiłku szkolnego, a umieszczenie w § 7 uchwały zapisu, iż wzór wniosku o przyznanie pomocy materialnej określi w drodze zarządzenia organ wykonawczy nie oznacza "delegowania kompetencji prawodawczej na rzecz organu wykonawczego". Zarządzenia te mają charakter techniczny i wbrew twierdzeniu strony skarżącej nie zawierają regulacji z zakresu trybu udzielenia ani zasiłku szkolnego ani stypendium szkolnego, nie mają one też charakteru aktu prawa miejscowego, a jedynie w sposób przykładowy określają elementy, jakie powinny zawierać prawidłowo złożone wnioski, a to w celu ułatwienia wnioskodawcom wypełnienia wniosków spełniających wymogi ustawowe, co nie oznacza, iż wnioski spełniające wymagania ustawowe, przy których wypełnianiu nie uwzględniono ustalonych wzorów, nie byłyby uwzględnione. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej stwierdził, że w sprawie brak jest uchwały Rady Gminy o udzieleniu odpowiedzi na skargę o treści odpowiadającej pismu z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na skargę, co nie pozwala na uznanie pisma zastępcy Wójta za odpowiedź na skargę złożoną przez organ administracji, którego skarga dotyczy - to jest przez Radę Gminy. Odnosząc się do argumentów podniesionych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 roku skarżący wskazał, iż zmiana treści art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty jaka nastąpiła z dniem [...] sierpnia 2008 r. nie ma znaczenia dla rozpoznania skargi prokuratora wywiedzionej w niniejszej sprawie, albowiem sąd administracyjny, oceniając legalność zaskarżonej uchwały podjętej przez radę gminy, ocenia jej zgodność z prawem na podstawie przepisów obowiązujących w dacie podejmowania tej uchwały - to jest [...] marca 2005 r., a zaskarżenie uchwały samorządu terytorialnego ma na celu stwierdzenie jej nieważności ex tunc. Nadto skarżący podkreślił, że zaskarżona uchwała w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym i w dalszym ciągu utrzymuje obowiązek samodzielnego pozyskiwania przez osoby pobierające nauki w szkołach znajdujących się poza terenem gminy opinii dyrektorów szkół celem przedłożenia wraz z wnioskiem Wójtowi. W odniesieniu do argumentów związanych z § 7 zaskarżonej uchwały Prokurator wskazał, iż określenie powszechnie obowiązującego wzoru wniosku o przyznanie pomocy materialnej stanowi regulację z zakresu trybu udzielania zasiłku szkolnego i stypendium szkolnego i jako takie jest zastrzeżone do wyłącznej kompetencji rady gminy. Ponadto podniósł, że w samych zarządzeniach Wójta brak jest zapisów, iż mają one charakter jedynie instrukcyjny, a forma stanowiących załącznik do zarządzenia wzorów wniosku wskazuje, iż wskazują one na gotowe do wypełnienia formularze zawierające nie tylko elementy wymagane przez prawo, lecz również nie znajdujące podstawy prawnej pouczenie sugerujące odpowiedzialność z art. 233 § 1 k.k., w przypadku podania we wniosku niekompletnych bądź nieprawdziwych danych. W piśmie z dnia [...] maja 2009 r. Gmina podniosła między innymi, że organ stanowiący podejmuje uchwały na podstawie i w granicach prawa, musi więc istnieć przepis upoważniający ten organ do podjęcia rozstrzygnięcia w danej sprawie. Tymczasem żaden przepis prawa nie upoważnia organu stanowiącego gminy do podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie przesłania skargi - złożonej na uchwałę tego organu - wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do sądu administracyjnego, ani też nie przewiduje, aby gmina mogła być skutecznie reprezentowana przez jej organ stanowiący. Z mocy art. 31 ustawy o samorządzie gminnym wprost przekazuje uprawnienie do reprezentacji gminy jej organowi wykonawczemu (wójtowi gminy). Z podanych wyżej względów uzasadnionym jest wniosek, iż stroną przeciwną w przedmiotowej sprawie jest Gmina - a nie Rada Gminy - reprezentowana przez Wójta Gminy, który z racji pełnionej funkcji jest uprawnionym i zobowiązanym jednocześnie do przesłania skargi wraz z odpowiedzią, oraz aktami sprawy co też uczyniono pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. podpisanym przez zastępcę Wójta Gminy, który zgodnie z § 7 ust. 2 Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Gminy - wprowadzonego zarządzeniem Nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] października 2006r. - wykonuje zadania Wójta w czasie jego dłuższej nieobecności lub niemożliwości wykonywania przez niego obowiązków. Ponadto Gmina wskazała, iż Prokurator Okręgowy - mimo możliwości jaką daje mu przepis art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze ( Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39, ze zmianami ) - nie poprzedził swojej skargi na przedmiotową uchwałę z dnia 31 marca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wcześniejszym wystąpieniem do Rady Gminy w sprawie zmiany lub uchylenia ww. uchwały, co dałoby możliwość zajęcia stanowiska przez Radę Gminy. Jednocześnie poinformowano, iż zostały zakończone prace nad projektem nowej uchwały Rady Gminy w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy, który to projekt będzie przedmiotem obrad organu stanowiącego na najbliższej sesji Rady Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną w tym zakresie, w jakim pozwoliła na kontrolę prawidłowości i zgodności z prawem zaskarżonej w przedmiotowej sprawie uchwały. Na wstępie należy zaznaczyć, że w myśl art. 98 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku Nr 142 poz. 1591, ze zmianami) podstawą do wniesienia skargi przez gminę lub związek międzygminny jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Nie ma natomiast regulacji, która nakładałaby na gminę obowiązek podjęcia uchwały w przypadku wnoszenia odpowiedzi na skargę. Zasadnie Gmina podniosła, iż treść art. 31 wymienionej wyżej ustawy daje uprawnienie organowi wykonawczemu do reprezentowania gminy. Ponadto z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zm.) - zwana dalej "p.p.s.a." wynika, że odpowiedź na skargę stanowi pismo procesowe dające organowi administracji możliwość ustosunkowania się do zarzutów skargi. Winno z niej wynikać, jaki jest faktyczny zamiar wnoszącego pismo. Odnosząc się do naruszenia przez § 6 ust. 2, § 6 ust. 3 pkt 3 uchwały Nr XXXIII/214/05 Rady Gminy z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie ustalenia regulaminu przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy - art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 90 f pkt 3 oraz art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, ze zmianami) -- zwanej dalej "ustawą" należy przyznać skarżącemu rację. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, iż Sąd bada zgodność zaskarżonego aktu z przepisami obowiązującymi na dzień jego wydania. Zgodnie z art. 90 n ust. 2 ustawy w wersji obowiązującej do 23 sierpnia 2008 r. świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym były przyznawane na: 1. wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia, po zasięgnięciu opinii odpowiednio dyrektora szkoły, kolegium nauczycielskiego, nauczycielskiego kolegium języków obcych, kolegium pracowników służb społecznych lub ośrodka, o którym mowa w art. 90b ust. 3 pkt 2; wniosek rodziców albo pełnoletniego ucznia; 2. wniosek odpowiednio dyrektora szkoły, kolegium nauczycielskiego, nauczycielskiego kolegium języków obcych, kolegium pracowników służb społecznych lub ośrodka, o którym mowa w art. 90 b ust, 3 pkt 2. Problem do jakiego sprowadza się niniejsza sprawa to kwestia czy opinia dyrektora, którą wymienia ww. przepis jest opinią ( stanowiskiem ) zajmowaną przez inny organ, w tym przypadku przez dyrektora szkoły. W związku z tym, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ ( wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie ), decyzję wydaje się po zasięgnięciu stanowiska przez ten organ. Wobec tego, iż art. 90 n ust. 1 ustawy o systemie oświaty stanowił, że "świadczenia (...) są przyznawane po zasięgnięciu opinii dyrektora szkoły", to wynika z tego obowiązek wójta do wystąpienia o wydanie takiej opinii do dyrektora. Stosownie do powyższego należy wskazać na zasadność stanowiska prezentowanego przez skarżącego, iż to organ prowadzący postępowanie o przyznanie stypendium, tj. wójt (burmistrz, prezydent miasta) zobowiązany był zwrócić się w trybie art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy i art. 106 § 5 k.p.a., do dyrektora szkoły o wydanie opinii w sprawie przyznania pomocy socjalnej dla ucznia. Taką opinię dyrektor wydawał po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy wniosek skierowany przez ucznia lub jego rodzica do wójta, zasługuje na uwzględnienie. Dyrektor uprawniony był zatem do kierowania się kryteriami celowościowymi. Na postanowienie w sprawie opinii, uczniowi lub przedstawicielowi ustawowemu ucznia przysługiwało zażalenie do właściwego kuratora oświaty. Co prawda organ nie był związany opinią dyrektora (art. 106 § 5 k.p.a.), co wynika z jedynie komunikującego charakteru tej opinii, wójt był jednak zobowiązany do uwzględnienia znaczenia argumentów przestawionych w postanowieniu dyrektora szkoły rozbieżności jak i zbieżności stanowisk obu organów podlegały uzasadnieniu w decyzji kończącej postępowanie, za wyjątkiem tych spraw, w których dyrektor wyraził opinię pozytywną, a wójt w całości uwzględnił podanie (art. 107 § 4 k.p.a.). Z obowiązku uzyskania opinii dyrektora organ był jedynie zwolniony w przypadku, gdy to właśnie dyrektor był inicjatorem omawianego postępowania. Takie stanowisko znajduje również oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 23 października 2008 r. (sygn. akt l OSK 702/08), NSA wskazał, iż "nie ulega wątpliwości, że art. 90 n ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty jest przepisem, który wprowadza obowiązek współpracy organów administracji w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Skoro tak, to w toku rozpoznawania wniosków o przyznanie takiej pomocy obowiązuje tryb określony w art. 106 k.p.a. Zgodnie z tym uregulowaniem o zajęcie stanowiska (w tym wypadku o wydanie opinii) występuje organ załatwiający sprawę.". Trzeba zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię, gdzie w art. 64 § 2 k.p.a. uregulowany jest wprost sposób postępowania w stosunku do podania dotkniętego uchybieniami formalnymi. Stąd też niedopuszczalnym jest jakiekolwiek modyfikowanie przez radę gminy przepisów ustawowych lub ich wprowadzanie bez wyraźnego upoważnienia. W art. 90 n ust. 4 ustawy o systemie oświaty są zawarte wymagania jakie winien spełniać wniosek o przyznanie świadczenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym, tj: 1. imię i nazwisko ucznia i jego rodziców; 2. miejsce zamieszkania ucznia; 3. dane uzasadniające przyznanie świadczenia pomocy materialnej, w tym zaświadczenie o wysokości dochodów, z zastrzeżeniem ust. 5; 4. pożądaną formę świadczenia pomocy materialnej inną niż forma pieniężna. Ustawa o systemie oświaty nie wprowadza więc szczególnych wymogów wobec wniosków. Jedynie wyżej wymieniony art. 90 n ust. 4 ustawy stanowi o obligatoryjnych składnikach podania o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W związku z tym określony przez wójta wzór wniosku nie może być wiążący dla podmiotu składającego go, a organ nie może uzależniać przyznania stypendium bądź zasiłku szkolnego od złożenia wniosku na ustalonym formularzu. Wzór wniosku może spełniać jedynie rolę pomocniczą bądź informacyjną. Dokonując oceny wpływu charakteru stwierdzonych naruszeń prawa na możliwość stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały należy mieć na uwadze istotne w tym zakresie postanowienia ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 91 ust. 1 tej ustawy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnia w art. 91 ust. 4 ustawy, sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tą kategorią wadliwości wymienionych aktów organu gminy (vide: wyrok z dnia 16 grudnia 2008r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 1151/08). W nauce i judykaturze wykształcił się pogląd pozwalający na ustalenie jakiego rodzaju naruszenia prawa mają charakter istotny, a jest to m.in. podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyrok z dnia 11 lutego 1998 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998/3/79). Odnosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż pozostawienie zaskarżonej uchwały w jej pierwotnym kształcie naruszałoby prawo w sposób istotny. Ustawodawca nakładając w art. 106 k.p.a. na organ prowadzący postępowanie obowiązek zwrócenia się w określonych sytuacjach do innego organu o zajęcie stanowiska (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), dał stronom postępowania możliwość weryfikacji tegoż stanowiska (opinii). Zgodnie bowiem z § 5 cytowanego przepisu zajęcie stanowiska przez ten "inny" organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Uchwała Rady Gminy z dnia [...] marca 2005 r. w zaskarżonej części pozbawiła strony takiej możliwości, bowiem Rada scedowała swoje kompetencje do zwrócenia się o opinię dyrektora na wnioskodawcę lub na samego dyrektora. W ten sposób wskazany w art. 106 k.p.a. tryb został w zaskarżonej uchwale pominięty. Wskazując na powyższe, Sąd uwzględnił zarzuty skargi i orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 147 §1, oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami ). Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że zgodnie z treścią art. 200 p. p. s. a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Przedmiotowa ustawa nie przewiduje natomiast zwrotu takich kosztów w sytuacji odwrotnej, tj. od skarżącego na rzecz organu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło