II SA/Go 302/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-07-02
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz, Sławomir Pauter, Aleksandra Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o skreśleniu psychologa z ewidencji, stosując przepisy rozporządzenia, które weszło w życie po dacie przeprowadzonych badań, oraz czy organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie dwuinstancyjne?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, utrzymując w mocy decyzję o skreśleniu psychologa z ewidencji. Organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego i zarzutów odwołania, a także błędnie zastosował przepisy rozporządzenia, które weszło w życie po dacie przeprowadzonych badań. Uzasadnienie decyzji SKO było lakoniczne i nie odnosiło się do istoty sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.Stan faktyczny
Marszałek Województwa orzekł o skreśleniu psycholog A.K. z ewidencji psychologów z powodu rażących nieprawidłowości w dokumentacji badań psychologicznych kierowców, w tym braków w dokumentacji i nieprawidłowości w sposobie przeprowadzania badań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zastosowanie przepisów rozporządzenia, które weszło w życie po dacie przeprowadzonych badań.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji psychologów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A.K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak: [...], Marszałek Województwa orzekł o skreśleniu A.K. z prowadzonej przez ten organ ewidencji psychologów.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu [...] lipca 2014 r. została przeprowadzona kontrola w Ośrodku Szkolenia Zawodowego Kierowców
Liga Ochrony Kraju Stowarzyszenie w zakresie trybu, zakresu i sposobu przeprowadzania badań psychologicznych, wymaganej i prowadzonej dokumentacji, wydawanych orzeczeń oraz warunków lokalowych.
Z uwagi na rażące nieprawidłowości stwierdzone w skontrolowanej dokumentacji z 2013 roku oraz brak dokumentacji z 2014 roku w archiwum pracowni psychologicznej, kontrola została przedłużona do dnia [...] sierpnia 2014 r.
W trakcie ponownej kontroli w dniu [...] sierpnia 2014 r. brakujące karty badania psychologicznego znajdowały się w pracowni. Według wyjaśnień kierownika pracowni brakujące dokumenty zostały przez psycholog A.K. przyniesione do pracowni. W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniach [...] lipca 2014r. i [...] sierpnia 2014r. sporządzono w dniu [...] sierpnia 2014 r. protokół nr [...]. Na podstawie ustaleń protokołu sporządzono wystąpienie pokontrolne, które następnie zostało przesłane do OSZK LOK w dniu 29 sierpnia 2014 r.
W dniu [...] września 2014 r. na wniosek A.K., w siedzibie organu I instancji, odbyło się spotkanie, podczas którego zostały omówione nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli w OSZK LOK oraz złożone wyjaśnienia na pytania strony. A.K. otrzymała, na własną prośbę, kserokopie protokołu i wystąpienia pokontrolnego. Ustalono, że istnieje możliwość ustosunkowania się przez stronę do wysuniętych zarzutów na piśmie.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. A.K. złożyła wniosek o umorzenie prowadzonego postępowania oraz odniosła się do stwierdzonych w protokole nieprawidłowości.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. kierownik OSZK LOK, odpowiadając na wezwanie Marszałka poinformował, iż wszelkie informacje zawarte w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2014 r. są prawdziwe oraz, że dokumentacja z badań została przez psychologa A.K. wyniesiona z pracowni. Psycholog była też na bieżąco informowana o terminach kontroli, mimo, iż nie wykonywała badań psychologicznych w tej pracowni od [...] lipca 2014r..
Organ podał, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się
o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622, z późn. zm.) oraz aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014, poz. 937) badanie obejmuje w szczególności ocenę trzech sfer - osobowości, sprawności intelektualneji sprawności psychofizycznej. Marszałek podał, iż wielokrotnie w skontrolowanych kartach brak było jakichkolwiek badań w zakresie tych sfer funkcjonowania, a pomimo to badanie zakończyło się wydaniem orzeczenia psychologicznego. W dokumentacji znalazły się także wypełnione przez badanych arkusze, które nie zostały sprawdzone i poddane ocenie przez psychologa. Wpisane zostały również wyniki testu pomimo, iż badany go nie wykonał. Badania w zakresie sprawności psychomotorycznych, jeśli w ogóle były przeprowadzane, wykonano przy użyciu jednego narzędzia - aparatu Piórkowskiego pomimo, iż pracownia dysponowała również inną aparaturą. Metody i techniki zastosowane do pomiaru wielkości psychologicznych nie tylko muszą zapewnić uzyskanie trafnych i rzetelnych wyników, ale też muszą pozwolić na różnicowanie osób badanych wykonujących różne czynności zawodowe na stanowisku pracy. Chodzi o to, aby ważąc wyniki z poszczególnych pomiarów właściwie ocenić cechy i właściwości psychiczne odnosząc je do danego stanowiska pracy. Celem badań psychologicznych jest bowiem zmierzenie tych cech i właściwości psychicznych, sprawności psychofizycznych oraz cech osobowości, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczne zachowanie na drodze. Psycholog transportu orzekający w zakresie zdolności do kierowania pojazdami winien się skoncentrować na postępowaniu diagnostycznym, które ma charakter badania naukowego, z wszystkimi konsekwencjami tego faktu. Dla sformułowania opinii psychologicznej konieczna jest odpowiedź na następujące, wielowątkowe pytanie:
Czy poddany badaniu kierowca posiada:
1. Sprawności intelektualne, rozwinięte w stopniu umożliwiającym trafną ocenę sytuacji i podejmowanie właściwych w tej sytuacji decyzji,
2. Dyspozycje motoryczne, pozwalające na sprawne i pozbawione błędów wykonywanie podjętych decyzji,
3. Cechy osobowości, decydujące m. in. o podejmowaniu odpowiedzialnych zachowań w ruchu drogowym, o umiejętności przewidywania skutków podejmowanych działań, umiejętności krytycznej samooceny.
Materiałem służącym do opracowania stosownych odpowiedzi są wyniki przeprowadzonych badań psychologicznych. Końcowym efektem badań jest diagnoza psychologiczna przedstawiona w postaci orzeczenia psychologicznego.
W skontrolowanej dokumentacji orzeczenia psychologiczne nie były poparte analizą wyników badań.
Ponadto organ I instancji podał, że zostały naruszone przez psychologa zasady przechowywania i gromadzenia dokumentacji z badań. Bezpośrednio po zakończeniu badania prowadzący je psycholog zobowiązany jest do uzupełnienia całości dokumentacji badania, tj. opisania wyników badania, wpisania wszystkich uwag, w tym pochodzących z obserwacji. Wszystkie koperty z oryginałami dokumentacji winny być gromadzone i przechowywane w jednym miejscu. Niedopuszczalne jest wynoszenie dokumentacji z badań poza pracownię.
Podczas prowadzonej kontroli w dniu 29 lipca 2014 r. w pracowni psychologicznej brakowało 96 pozycji z rejestru osób badanych z 2014 roku (na 103 pozycje). Kierownik pracowni K.P. poinformowała kontrolującego, że za brak dokumentacji odpowiedzialny jest psycholog zatrudniony w pracowni. Dokumentacja została zwrócona do pracowni i poddana kontroli [...] sierpnia 2014 r.
W ocenie organu w wyjaśnieniach złożonych w piśmie z dnia [...] września 2014 r. A.K. wielokrotnie poświadczyła nieprawdę twierdząc, że nie została poinformowana o kontroli oraz wskazując, że żadnej dokumentacji z badań nie wynosiła. K.P., kierownik pracowni LOK, zarówno w trakcie kontroli jak i w piśmie z dnia [...] października 2014 r. potwierdziła, że dokumentacji w trakcie kontroli w pracowni nie było. Dokumentacja została zwrócona do pracowni przez A.K. dopiero po wyznaczeniu kolejnego terminu kontroli na dzień [...] sierpnia 2014 r. Pomimo informacji o nieprawidłowościach w skontrolowanej dokumentacji i przedłużeniu kontroli psycholog nie była obecna również podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2014 r.
Następnie organ I instancji wskazał, że A.K. jest psychologiem
z wieloletnim stażem pracy w zakresie psychologii transportu, w związku z tym spoczywa na niej szczególny obowiązek troski o jakość wykonywanych badań,
a także zgodnie z art. 87 ust. 6 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poszerzania wiedzy zawodowej i podnoszenia kwalifikacji. Tym trudniej, w ocenie organu I instancji, zrozumieć wyjaśnienia A.K., która twierdzi, że dzięki wieloletniemu doświadczeniu w wykonywaniu badań potrafi wydać opinię bez sprawdzania wyników testów, a opisanie profilu osobowości badanego na kwestionariuszu, który nie został przez niego uzupełniony, nazywa "zwykłą omyłką".
Ponadto kontrola, która miała miejsce w innej pracowni, w której w tym samym czasie A.K. wykonywała badania psychologiczne, nie wykazała podobnych nieprawidłowości. Zdaniem Marszałka fakt dopuszczenia się wielokrotnych rażących zaniedbań nie może zatem wynikać z braku wiedzy czy nieznajomości stosownych aktów prawnych, a świadomego zaniedbania swoich obowiązków jako psychologa - orzecznika.
Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wniosła A.K., która zarzuciła naruszenie:
1. art. 88 ust. 6 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez błędne przyjęcie, że A.K. dopuściła się wielokrotnego przeprowadzenia badań psychologicznych niezgodnie z obowiązującymi przepisami, podczas gdy jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie każde badanie zostało przeprowadzone poprawnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zgodnie z aktem wykonawczym do ustawy tj. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Przyjmując nawet hipotetycznie, że A.K. dopuściła się jakichkolwiek uchybień przy przeprowadzeniu badań to nie doszło w tym zakresie do wypełnienia definicji "wielokrotnie";
2. naruszenie prawa materialnego tj. §4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy poprzez przyjęcie, że niedopuszczalne jest wynoszenie dokumentacji z badań poza pracownię podczas gdy:
– w toku postępowania nie stwierdzono jakie dokumenty rzekomo zostały wyniesione przez A.K..
– wszystkie dokumenty potrzebne do przeprowadzenia kontroli znajdowały się w szafie pancernej w pomieszczeniu kontrolującego co potwierdziła kontrola
z dnia [...] sierpnia 2014r.,
– brak jest przepisu prawa zabraniającego psychologowi wynoszenia dokumentów z pracowni. Ww. przepis rozporządzenia odnosi się jedynie do zasad przechowywania co nie jest jednoznaczne z tym, iż jak stwierdzono
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji: "niedopuszczalne jest wynoszenie dokumentacji z badań poza pracownię";
3. naruszenie art. 77 i 78 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w skontrolowanych kartach brak było jakichkolwiek badań w zakresie oceny sfery osobowości, sprawności intelektualnej i sprawności psychofizycznej, podczas gdy każda ze wskazanych ww. sfera była przebadana przez odwołującą się za pomocą jednego z dopuszczalnych testów lub przy pomocy odpowiednich urządzeń,
a wyniki przeprowadzonych testów (tj. brak lub istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem) zawsze znajdował się na wydanym orzeczeniu;
4. naruszenie art. 77 i 78 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w skontrolowanych kartach znajdowały się rzekomo arkusze, które nie zostały sprawdzone i poddanie ocenie psychologa podczas gdy wszelkie arkusze na podstawie który oceniono daną sferę zostały sprawdzone przez odwołującego się, co znalazło odzwierciedlenie w wydanych orzeczeniach przez A.K.;
5. naruszenie art. 107§3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji
z dnia [...] października 2014r. jakie fakty organ uznał za udowodnione, a jakie nie, co doznało wyrazu poprzez lakoniczne stwierdzenie w uzasadnieniu odwołania:
– "wpisane zostały również wyniki testu pomimo, że badany go nie wykonał".
– "wielokrotnie w skontrolowanych kartach brak było jakichkolwiek badań
w zakresie tych sfer funkcjonowania, a mimo to badanie zakończyło się wydaniem orzeczenia psychologicznego. W dokumentacji znalazły się także wypełnione przez badanych arkusze, które nie zostały sprawdzone i poddane ocenie przez psychologa".
W uzasadnieniu organ nie wskazał, jakich osób dotyczą kontrolowane dokumenty, nie wskazał, czy przesłuchał osoby, które były poddane badaniu, czy zweryfikowałby prawdziwość twierdzenia odnośnie przeprowadzonych czy też nie przeprowadzonych badań, jakich numerów kart i numerów orzeczeń dotyczą rzekomo niewykonane czy też wadliwie wykonane badania;
6. naruszenie art. 77 i 78 kodeksu postępowania administracyjnego §1 poprzez
niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie;
7. art. 7, 8 i 9 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. i art. 107§3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze A.K. wniosła o:
przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu odwołania.
zwrócenie się do Ośrodka Szkolenia Zawodowego Liga Obrony Kraju Stowarzyszenia o przedłożenie wszystkich dokumentów dotyczących wykonywanych przez odwołującą się badań w latach 2013 i 2014r. a skontrolowanych przez inspektora N.B. i przeprowadzenie dowodu z w/w dokumentów na okoliczność: ustalenia czy badania przeprowadzone przez A.K. zostały wielokrotnie przeprowadzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami
– w trybie art. 136 k.p.a. wnoszę o przeprowadzenie rozprawy oraz
o przeprowadzenie dowodu z zeznań zawnioskowanych świadków.
Pismem z dnia [...] listopada 2014r., przekazującym odwołanie do organu II instancji, Marszałek Województwa szczegółowo odniósł się do każdego zarzutu zawartego w odwołaniu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2013 r., poz. 595, z późn. zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 88 ust. 6 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 z późn. zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Znaczną część uzasadnienia organ odwoławczego stanowią przepisy przytoczone przez Kolegium, a jedynie w końcowym jego fragmencie organ podał,
iż z przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli wynika, iż A.K. nie przeprowadzała badań zgodnie z przytoczonymi przez organ przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 , poz. 937). W ocenie organu, w szczególności w dokumentacji brakowało wypełnionych poprawnie formularzy, wpisów dotyczących opisu badanej funkcji
u osoby poddawanej badaniu psychologicznemu. Braki te nie były jednostkowe, powtarzały się w przypadku wielu badanych. Zatem zdaniem organu badania były przeprowadzane niezgodnie z wzorem wynikającym z załącznika nr 5
do ww. rozporządzenia a ich wyniki nie znajdowały potwierdzenia w dokumentacji. Ponadto, dokumentacja z przeprowadzonych badan nie była przechowywana
w pracowni psychologicznej, lecz w innym miejscu. Taki sposób postępowania stanowił naruszenie § 9 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia.
SKO podało, iż Marszałek ma obowiązek wydać decyzję o skreśleniu psychologa z listy, jeżeli stwierdzi wielokrotne przeprowadzenie badań psychologicznych niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a zatem organ nie działa w ramach uznania administracyjnego.
Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia przez organ I instancji przepisów procedury administracyjnej, w szczególności organ umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego i złożenia wyjaśnień.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A.K., która zarzuciła naruszenie:
I. prawa materialnego:
1. § 16 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014r. w sprawie badań
psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (zwane dalej rozporządzeniem) poprzez zastosowanie przepisów rozporządzenia w sytuacji, kiedy wszystkie badania jakie były wykonywane przez skarżącą były wykonywane pod rządzami rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy;
2. § 4 ust. 1, 2, 3 i § 7 rozporządzenia z dnia 8 lipca 2014r. poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy w momencie przeprowadzenia przez skarżącą badań kierowców w/w rozporządzenie nie obowiązywało;
3. § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że norma prawna zawarta w ww. przepisie odnosi się do skarżącej, podczas gdy nakłada ona obowiązek na pracownię, która przeprowadza badania psychologiczne i wskazuje w jaki sposób należy przechowywać stosowne dokumenty. Ww. przepis rozporządzenia odnosi się jedynie do zasad przechowywania i nie może regulować stosunków prawnych jakie łączyły pracodawcę lub zleceniodawcę ze skarżącą;
4. art. 88 ust. 6 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami poprzez błędne przyjęcie, że A.K. dopuściła się wielokrotnego przeprowadzenia badań psychologicznych niezgodnie z obowiązującymi przepisami, podczas gdy jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie każde badanie zostało przeprowadzone poprawnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zgodnie z aktem wykonawczym do ustawy tj. rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia
1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Przyjmując nawet hipotetycznie, że A.K. dopuściła się jakichkolwiek uchybień przy przeprowadzeniu badań to nie doszło w tym zakresie do wypełnienia definicji "wielokrotnie".
II. przepisów postępowania:
1. art. 107§3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego decyzji poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej;
2. art. 7, 77 i 78 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodu z dokumentów oraz wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji, co spowodowało, że organ II instancji nie zebrał i nie rozpatrzył całego istotnego materiału dowodowego w sprawie;
3. art. 7, 77 i 78 k.p.a. poprzez brak zwrócenia się do Ośrodka Szkolenia Zawodowego Liga Obrony Kraju Stowarzyszenia o przedłożenie wszystkich dokumentów dotyczących wykonywanych przez odwołującą się badań w latach 2013 i 2014r. a skontrolowanych przez inspektora N.B. i nie przeprowadzenia dowodu z w/w dokumentów, a co pozwoliłoby na ustalenie:
– czy badania przeprowadzone przez skarżącą zostały wielokrotnie przeprowadzone niezgodnie z obowiązującymi przepisami,
– czy w skontrolowanych kartach brak było jakichkolwiek badań w zakresie oceny sfery osobowości, sprawności intelektualnej i sprawności psychofizycznej,
- w sytuacji gdy zdaniem skarżącej każda ze wskazanych ww. sfera była przebadana przez skarżącą za pomocą jednego z dopuszczalnych testów lub przy pomocy odpowiednich urządzeń, a wyniki przeprowadzonych testów (tj. brak lub istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdem) zawsze znajdował się na wydanym orzeczeniu;
4. art. 8 k.p.a. poprzez braku odniesienia się przez organ do twierdzeń
i wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w toku postępowania przed organem II instancji;
5. tj. art. 6 k.p.a. polegającym na zastosowaniu przepisów rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 8 lipca 2014r. podczas gdy badania przeprowadzone przez skarżącą oraz ich wyniki powinny być oceniane na podstawie norm prawnych zawartych w rozporządzeniu z dnia 1 kwietnia 2005r.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 i 2 ppsa skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi oraz o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji, a w przypadku braku podstaw do stwierdzenia nieważności o uchylenie decyzji organu II instancji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt postępowania dotyczących decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] października 2014r. i z dokumentów się tam znajdujących z kart od pierwszej do ostatniej; zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa prawnego; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem, nie podlega natomiast kontroli i ocenie tego sądu to, czy także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej rozstrzygnięcie organu administracji jest właściwe.
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. , poz. 267 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Cechą dwuinstancyjności tego postępowania jest to, że organ drugiej instancji ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Powyższe nie oznacza, że organ II instancji powtarza całe postępowanie wyjaśniające, ale to, że opierając się na materiale dowodowym zasadniczo zebranym w toku postępowania przez organ I instancji, organ odwoławczy ponownie ocenia ten materiał, przy czym czyni to między innymi w kontekście zarzutów odwołania,
a w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnia, w zależności od wyniku tej oceny, podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, a tym samym podzielenia stanowiska organu I instancji lub przyznania racji odwołującej się stronie.
Nie ulega wątpliwości, że skoro istota dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zasadniczo sprowadza się do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy administracyjnej przez dwa organy, to organ odwoławczy nie może ograniczyć się
w rozpoznaniu sprawy wyłącznie do oceny zasadności odwołania, czy też poprawności decyzji pierwszoinstancyjnej bez własnej analizy, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny zgromadzonych dowodów i subsumcji stosownych norm prawa materialnego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego także musi odpowiadać wszystkim wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., nadto odnosić się do kwestii spornych i kwestionowanych w danej sprawie przez stronę odwołującą się. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego prowadzi do wniosku, że organ ten nie uczynił zadość wymogom tak rozumianej zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż Kolegium ograniczyło się do poddania kontroli decyzji organ I instancji, przy czym uczyniło to w sposób sprawozdawczy, w ogóle nie odniosło się do poszczególnych elementów stanu faktycznego jak i prawnego oraz przede wszystkim zarzutów odwołania.
SKO przytoczyło jedynie przepisy mające, zdaniem tego organu, zastosowanie w tej sprawie oraz ograniczyło się do akceptacji ustaleń organu pierwszej instancji.
Jeśli idzie o przepisy, to organ odwoławczy powołał się w swoim rozstrzygnięciu na rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 , poz. 937), które weszło w życie 20 lipca 2014r.
Kolegium stwierdziło między innymi, że badania były przeprowadzone niezgodnie z wzorem wynikającym z załącznika nr 5 ww. rozporządzenia a ich wyniki nie znajdowały potwierdzenia w dokumentacji. Zauważyć należało, że badania objęte kontrolą skarżąca przeprowadziła w dniach [...] lutego 2014 r., [...] marca 2014 r. i [...] czerwca 2014 r. (dowód – akta administracyjne sprawy).
Biorąc pod uwagę powyższe nie można było badań ocenić zgodnie
z rozporządzeniem, które weszło w życie po ich przeprowadzeniu oraz po tym jak skarżąca przestała pracować w Ośrodku Szkolenia Zawodowego Kierowców
Liga Ochrony Kraju Stowarzyszenie.
Opisane powyżej rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców
i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. Nr 69, poz. 622 oraz z 2007 r. Nr 178, poz. 1264), które utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2014r. na podstawie art. 137 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U.
z 2014 r. poz. 600). To właśnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. obowiązywało w czasie wykonywania przez A.K. kontrolowanych badań psychologicznych i to pod kątem przepisów rozporządzenia z 2005r. organ winien oceniać dopełnienie przez skarżącą procedur podczas ich wykonywania.
Ponadto jeśli idzie o stwierdzone przez organ nieprawidłowości w kartach badań, to powinny być one opisane wraz ze wskazaniem czego owe nieprawidłowości dotyczą.
Przypomnieć również należy, że stosownie do dyspozycji art. 75 k.p.a. jako dowód może posłużyć wszystko co jest zgodne z prawem i może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Podkreślić także trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego nie wskazuje dowodów "mocniejszych" oraz "słabszych", przyjmując zasadę równej mocy środków dowodowych (Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2014, s. 316) i nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, Warszawa 2009, s. 317).
W niniejszej sprawie organ nie odniósł się do wniosków skarżącej
o przeprowadzenie dowodu z dokumentów określonych przez stronę w odwołaniu, ani o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka.
Ograniczenie dyspozycji dowodowej strony jest tym bardziej zastanawiające, że przedmiotem postępowania jest podmiotowe prawo do wykonywania określonego zawodu. Prawo to znajduje umocowanie konstytucyjne, zatem jego pozbawienie – uzasadnione przyczynami wskazanymi w ustawie, wymaga przeprowadzenia wszechstronnego i wnikliwego postępowania dowodowego z zachowaniem wszelkich gwarancji proceduralnych (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1393/13, opubl. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ograniczenie prawa dowodowego strony naruszyło zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1, 78 § 2 i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie Kolegium z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego zaniechało podjęcia jakichkolwiek kroków celem ustalenia rzeczywistej argumentacji strony kwestionującej. Organ odwoławczy zupełnie zbagatelizował treść odwołania skarżącej, nie poddał go analizie ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowi to pogwałcenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego.
Jak wynika z powyższego decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o skreśleniu A.K. z ewidencji psychologów prowadzonej przez Marszałka Województwa uchyla się od szczegółowej i rzetelnej oceny rozstrzygnięcia w kontekście zarzutów i argumentów odwołania oraz od zajęcia stanowiska w kwestiach merytorycznych istotnych dla rozstrzygnięcia zasadności wykreślenia skarżącej z ww. ewidencji.
Z tych powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że skoro sprawa nie została należycie merytorycznie rozpatrzona przez organ drugiej instancji, to przedwczesne byłoby czynienie przez Sąd jakichkolwiek wskazówek materialnoprawnych co do jej rozstrzygnięcia, gdyż sprawa musi być jeszcze raz rozpatrzona przez administracyjną instancję odwoławczą.
Przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy organ odwoławczy zobligowany będzie do wyeliminowania wskazanych powyżej uchybień, dając temu wyraz
w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy, na podstawie szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach niniejszej sprawy, uwzględniając możliwość jego uzupełnienia (art. 136 k.p.a.),
w szczególności winien ocenić prawidłowość zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy powołanych przepisów, odnieść się do zarzutów odwołania i wniosków kierowanych przez stronę do organu.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak
w punkcie 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło