II SA/Go 314/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-07-08
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdził brak przesłanek do nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego części robót budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, podczas gdy inne roboty (zamurrowanie okna w ścianie szczytowej) wymagały takiego nakazu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo rozróżnił roboty budowlane, które można zalegalizować, od tych, których nie da się zalegalizować. W przypadku robót, które nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych i nie wpływają negatywnie na stan techniczny budynku, organ może odstąpić od nakładania obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego. Natomiast w przypadku okna w ścianie szczytowej, które naruszało przepisy dotyczące odległości od granicy działki, prawidłowe było zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazanie jego zamurowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym, w tym zamurowania drzwi i okien, wykonania ścianki działowej, zmiany wymiarów okien i drzwi, utwardzenia gruntu. Skarżąca kwestionowała decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB nakazującą zamurowanie otworu okiennego w ścianie szczytowej, jednocześnie stwierdzając brak przesłanek do nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego w zakresie pozostałych robót. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, w tym niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego i błędną ocenę techniczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W.W. – K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] nakładającą na J.B. i P.K. - współwłaścicieli budynku zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] obowiązek doprowadzenia, w terminie do dnia 30 czerwca 2015 r., ściany szczytowej w/w budynku usytuowanej w odległości 3,60m od granicy z działką nr [...] do stanu poprzedniego, poprzez zamurowanie otworu okiennego na parterze. Organ jednocześnie stwierdził brak przesłanek do wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego bądź nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót budowlanych polegających na przebudowie parteru budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w zakresie: zamurowania drzwi wejściowych i trzech okien, wstawienia małego okienka w miejscu trzeciego okna, wykonania ścianki działowej wewnątrz budynku w korytarzu w części wejściowej od ulicy, włączając w ten sposób fragment korytarza do mieszkania na parterze, wykonania od strony podwórza w miejscu czterech okien trzech okien o innych, to jest większych wymiarach, likwidacji od strony podwórza ganku drewnianego z zadaszeniem, zmiany kształtu schodów zewnętrznych oraz zmiany wymiarów otworu drzwiowego na mniejszy, likwidacji naświetla nad drzwiami, wykonania dwóch małych okien z jednego dużego i utwardzenie powierzchni gruntu wzdłuż budynku poprzez nałożenie nowej wylewanej warstwy betonowej.
Decyzja została wydana na podstawie następującego stanu faktycznego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po otrzymaniu pisma z Kancelarii Prawniczej [...], działającej w imieniu W.W.-K., w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym nr 9 przy ulicy [...], w dniu [...] października 2012 r. przeprowadził oględziny ww. nieruchomości, podczas których stwierdził, że na parterze budynku od strony ulicy [...] zamurowano drzwi wejściowe i trzy okna - w miejscu trzeciego okna wstawiono małe okienko. W korytarzu budynku w części wejściowej od ulicy postawiono ściankę działową, włączając w ten sposób fragment części wspólnej do mieszkania na parterze. W ścianie szczytowej budynku położonej w odległości 3,60 m od granicy działki, na parterze budynku wykonano okno do pomieszczenia mieszkalnego. Na parterze od strony podwórza w miejscu czterech okien wykonano trzy okna o innych tj. większych wymiarach. Od strony podwórza zlikwidowano ganek drewniany z zadaszeniem, zmieniono kształt schodów zewnętrznych oraz zmieniono wymiary otworu drzwiowego na mniejsze i zlikwidowano naświetle nad drzwiami. Dalej organ wskazał, że właścicielami lokalu mieszkalnego nr 1 na parterze budynku są J.B. i P.K., natomiast właścicielką lokalu mieszkalnego na piętrze jest W.W. – K.. Podał też, że samowolnie wykonane roboty budowlane dotyczą lokalu położonego na parterze budynku nr 9 przy ulicy [...] oraz części wspólnych tzn. korytarza i wejścia do przedmiotowego budynku. Organ podniósł również, że w pismach kierowanych do niego, J.B. podała, iż od 30 lat parter budynku nr 9 od strony ulicy [...] nie zmienił się, nie było tam żadnych innych okien i otworów, a nadto poinformowała, iż na budynek nr 9 przy ulicy [...] nigdy nie było żadnych projektów ani fotografii świadczących o tym, że mógł on wyglądać inaczej niż obecnie, tj. podobnie do przyległego budynku nr 7.
W toku postępowania wyjaśniającego organ przyjął, że roboty budowlane
w obrębie lokalu mieszkalnego na parterze budynku wykonane zostały około 30 lat wstecz przez ówczesnego właściciela budynku. Natomiast roboty wykonane na częściach wspólnych, tzn. korytarzu i wejściu do budynku wykonane zostały przez J.B. na przestrzeni lat 1982 - 1999. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w oparciu o oświadczenia stron, organ ustalił, że otwór okienny w ścianie szczytowej wykonano przed 30 laty przez ówczesnego właściciela nieruchomości tzn. przed zasiedleniem budynku przez J.B. i P.K.. Zdaniem PINB nie ulegało wątpliwości, że zakres samowolnie wykonanych robót budowlanych dotyczy przebudowy budynku, na wykonanie której, w świetle art. 28 Prawa budowlanego konieczne jest pozwolenie na budowę. Następnie organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012r. nałożył na J.B. i P.K. obowiązek przedłożenia w terminie do 28 lutego 2013 r. oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych na parterze budynku mieszkalnego położonego przy ulicy [...], w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną oraz ich wpływu na stan techniczny budynku. W dniu 18 stycznia 2013 r. została dostarczona do Inspektoratu ocena techniczna wykonana przez osobę z uprawnieniami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, zrzeszoną we właściwej izbie samorządu zawodowego.
W opinii tej autor zajął stanowisko, że wszystkie roboty budowlane wykonane
w warunkach samowoli budowlanej wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną
i nie mają negatywnego wpływu na stan techniczny budynku nr 9 przy ulicy [...]. Natomiast odnośnie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi otworu okiennego wykonanego w ścianie szczytowej usytuowanej w odległości 3,60 m od granicy z działką sąsiednią, organ stwierdził, że lokalizacja taka jest zgodna z obowiązującym w trakcie wykonania tego zakresu robót - przepisem § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Powyższe ustalenia stanowiły podstawę wydania przez PINB dnia [...] lutego
2013 r. decyzji, którą organ stwierdził brak przesłanek do wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego bądź nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w związku z samowolnie wykonanymi robotami budowlanymi polegającymi na przebudowie parteru budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Decyzja ta została uchylona następnie decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i zebraniu materiału dowodowego decyzją
z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J.B. i P.K. - współwłaścicieli budynku nr 9 przy ulicy [...], obowiązek przywrócenia w terminie do 30 kwietnia 2014 r. określonych w decyzji robót budowlanych.
Na skutek odwołania W.W.-K. oraz jej pełnomocnika A.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W.W.-K. spowodowała, że wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt
II SA/Go 949/13 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ocena techniczna przedłożona na żądanie PINB zawarte w wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] jest zbyt lakoniczne, niepełne i niedokładne, aby mogło stanowić dowód w sprawie, stanowiący podstawę wydania decyzji. Natomiast odnosząc się do obowiązku zamurowania okna Sąd stwierdził, że organy postąpiły niezasadnie orzekając w tym zakresie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem w zaistniałej sytuacji nie miały możliwości legalizacji tego okna. Przy czym niezgodność otworu okiennego z normą wynikającą z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obligowały organy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego (z uwagi na fakt, że roboty zakończono). Zdaniem Sądu, organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany będzie w szczególności do rozważenia konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o dowody pozwalające na jednoznaczne stwierdzenie, że wykonane roboty budowlane nie naruszają obowiązujących przepisów prawa, a także ewentualnego zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jako że przepisy prawa nie dają podstaw do legalizacji spornego okna.
Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy zgodnie z sugestiami Sądu, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony dotychczas przez PINB wymagał uzupełnienia w znacznej części. Mianowicie przedłożona na żądanie organu I instancji, zawarte w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, przez J.B. i P.K. ocena techniczna sporządzona w dniu [...] stycznia 2013 r. przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej - mgr inż. K.M. była zbyt lakoniczna, niepełna i niedokładna, aby mogła stanowić dowód w sprawie, stanowiący podstawę wydania decyzji. Brak w niej było w szczególności dokładnego wskazania obiektu, którego dotyczyła. Nie określono w niej usytuowania obiektu, nie wskazano jego właścicieli, nie wskazano, choćby orientacyjnie, dat, w których samowolnie wykonano roboty budowlane, nie podano przepisów prawnych, stanowiących podstawę opracowania, nie wskazano inwestorów. Brak identyfikacji obiektu powodował, że przedmiotowa ocena mogła dotyczyć każdego obiektu budowlanego. Ponadto przedłożona przez inwestorów ocena nie zawierała wniosków końcowych i ich uzasadnienia, nadto niezasadnie odniesiono się również do robót wykonanych przez W.W.-K., które nie są przedmiotem niniejszego postępowania. Nie znajdowało również potwierdzenia w przedłożonej ocenie technicznej stwierdzenie organu I instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji, że roboty budowlane wykonane w warunkach samowoli budowlanej nie mają negatywnego wpływu na stan techniczny budynku nr 9 przy ulicy [...]. Wbrew temu co stwierdził organ powiatowy, takiego jednoznacznego stanowiska autor oceny technicznej nie zajął.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J.B. i P.K. - obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych na parterze budynku mieszkalnego budynku nr 9 przy ul. [...], którego są współwłaścicielami, w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną oraz ich wpływu na stan techniczny budynku.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. W.W.-K. poinformowała PINB o kolejnych samowolnie wykonywanych przez J.B. i P.K. robotach budowlanych przy przebudowie wejścia do budynku oraz planowanej zmianie elewacji na części budynku.
Po przeprowdzeniu w dniu [...] sierpnia 2014 r. oględzin, organ powiatowy ustalił, że na przełomie maja – czerwca 2014 r. J.B. wykonała roboty budowlane oraz konserwacyjne. Organ ustalił, że wymieniono drzwi wejściowe od strony podwórza, stanowiące obecnie główne wejście do budynku nr 9. Zgodnie z oświadczeniem ww. strony wymiana nastąpiła w ramach tej samej wielkości otworu, istniejące wcześniej stopnie wejściowe zewnętrzne do budynku wykończono płytkami gresowymi. Na podeście wejścia do budynku wykonano murek stanowiący balustradę. Wylanym betonem utwardzono wzdłuż elewacji wejście do budynku o wymiarach 1,35 x 5m. Według oświadczenia inwestora utwardzenie to stanowiło naprawę starego zniszczonego betonowego utwardzenia, na parterze budynku inwestorka wymieniła całość stolarki okiennej w celu doprowadzenia do jednolitości wyglądu całego budynku i przywrócenia dawnego wyglądu elewacji. Od strony podwórza w miejscu jednego dużego okna zostały wstawione dwa okna z filarkiem pomiędzy nimi.
Biorąc powyższe pod uwagę, postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J.B. i P.K. obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych na parterze w/w budynku mieszkalnego, rozszerzonej o zakres samowolnie wykonanych robót potwierdzonych w protokole oględzin z dnia [...] sierpnia 2014 r. w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną oraz ich wpływu na stan techniczny budynku.
W dniu 9 października 2014 r. do PINB przedłożono ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] przy ul. [...] sporządzoną we wrześniu 2014 r. przez inż. E.K. (legitymującą się uprawnieniami budowlanymi nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, wpisanej na listę członków Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...]).
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) nałożył na J.B. i P.K. - współwłaścicieli budynku nr 9 przy ul. [...] obowiązek przywrócenia w terminie do dnia 30.06.2015r., ściany szczytowej w/w budynku usytuowanej w odległości 3,60m od granicy z działką nr [...] do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego na parterze. W sentencji decyzji określono, że zgodnie z § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dziennik Ustaw Nr 75 poz. 690 ze zmianami) w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej dla tej ściany nie powinna być niższa niż El 30. Jednocześnie organ stwierdził brak przesłanek do wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego bądź nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót budowlanych polegających na przebudowie partem budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w zakresie: zamurowania drzwi wejściowych i trzech okien, wstawienia małego okienka w miejscu trzeciego okna, wykonania ścianki działowej wewnątrz budynku w korytarzu w części wejściowej od ulicy włączając w ten sposób fragment korytarza do mieszkania na parterze, wykonania od strony podwórza w miejscu czterech okien trzech okien o innych, to jest większych wymiarach, likwidacji od strony podwórza ganku drewnianego z zadaszeniem, zmiany kształtu schodów zewnętrznych oraz zmiany wymiarów otworu drzwiowego na mniejszy, likwidacji naświetla nad drzwiami, wykonania dwóch małych okien z jednego dużego utwardzenie powierzchni gruntu wzdłuż budynku poprzez nałożenie nowej wylewanej warstwy betonowej.
Organ I instancji wskazał, że roboty budowlane stanowiące przedmiot postępowania wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej. Przy czym otwór okienny w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego nr 9 na działce nr [...] przy ul. [...] usytuowanej w odległości 3,60 m od granicy z działką nr [...] nie spełnia wymagań zawartych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną: nie mniejszej niż 4m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów. Natomiast w odniesieniu do pozostałych robót związanych z przebudową budynku, PINB stwierdził, że na podstawie oględzin obiektu oraz wniosków zawartych w opinii technicznej ustalono, iż wykonane one zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i nie mają negatywnego wpływu na stan techniczny budynku. Jednocześnie PINB wskazał, że faktem
jest, iż "właściciele przedmiotowego budynku nie przyczynili się do poprawy jego kondycji technicznej i estetycznej", zaś elewacja budynku jest zniszczona i wymaga remontu. Jednak kwestie te, zdaniem organu powiatowego, reguluje art. 66 ustawy Prawo budowlane i w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ten przepis winny być zawarte rozstrzygnięcia dotyczące stanu technicznego budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. wniosła W.W.-K., reprezentowana przez pełnomocnika A.K., zarzucając naruszenie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 32 ust. 1 i ust, 4 pkt 2, art. 33 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 i ust. 3, poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie brak przesłanek do nakazania przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 Kpa, poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania, niepełne rozpoznanie sprawy oraz wydanie decyzji legalizującej wykonane niezgodnie z prawem i samowolne roboty budowlane.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że ze względu na samowolny charakter omawianych robót w sprawie winna być wydana decyzja nakazująca przywrócenie całego budynku do stanu sprzed samowoli budowlanych wykonanych przez J.B. i P.K.. Zdaniem odwołującej ocena ta zawierała ogólne i lakoniczne stwierdzenie, że samowolnie wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i nie mają negatywnego wpływu na stan budynku.
W zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2015r. organ odwoławczy podkreślił, że ustalony przez PINB zakres robót, stanowiąc roboty inne niż budowa obiektu, wyczerpują pojęcie przebudowy, o której mowa w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Oczywistym jest, w ocenie WINB, że zmiana w zakresie rozmieszczenia otworów okiennych i drzwiowych w ścianach zewnętrznych budynku powoduje zmianę parametrów użytkowych obiektu, w którym takie roboty wykonano,
w zakresie ilości, wielkości czy też rodzaju otworów (okiennych, drzwiowych),
co wpływa na parametry użytkowe budynku wynikające z doświetlenia światłem naturalnym znajdujących się w nim pomieszczeń - w przypadku okna oraz komunikacji - dostępu z zewnątrz w przypadku drzwi.
Nadto organ odwoławczy podał, iż mimo tego, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie zawierała definicji przebudowy, to stosownie do art. 2 ust. 2 tej ustawy przebudowę należało kwalifikować jako budowę obiektu budowlanego. Przy czym w świetle obu ustaw (oraz przepisów wykonawczych do tych ustaw) przebudowa obiektu budowlanego nie podlegała zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast brak wymaganego pozwolenia uzasadniał przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 1 i dalej art. 51 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zastosowanie tych przepisów znajduje uzasadnienie również w przypadku, gdy samowolna przebudowa obiektu została dokonana w okresie obowiązywania przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., bowiem przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazuje stosowanie przepisów poprzedniej ustawy wyłącznie do obiektów lub ich części wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995r. Natomiast przebudowa obiektu stanowi o wykonywaniu robót budowlanych innych niż budowa obiektu lub ich części. Przy czym ocena zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi takich robót może być dokonana wyłącznie w oparciu o przepisy, które obecnie obowiązują. Zgodnie bowiem z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zmianami) jego przepisów nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie: 1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów, 2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro w przedmiotowej sprawie inwestor nie złożył wniosku o pozwolenie na budowę, zatem organ nadzoru budowlanego przy doprowadzeniu do zgodności z prawem samowolnych robót zobligowany jest do posługiwania się przy ich ocenie przepisami obowiązującymi
w dniu orzekania w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że zakres robót będących przedmiotem postępowania został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w związku z czym uznał za prawidłowy tryb postępowania naprawczego w oparciu o przepisy art. 50 i 51 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Nadto organ powiatowy w sposób zgodny z przepisami techniczno- budowlanymi dopuścił w sentencji decyzji możliwość
wypełnienia otworu materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, zaś określony przez PINB termin wykonania obowiązku jest wystarczający mając na względzie zakres robót naprawczych, jak również upływ części okresu wyznaczonego przez ten termin (30.06.2015 r.) spowodowany wniesieniem odwołania przez W.W.- K. od decyzji organu I instancji.
WINB podkreślił, że w postępowaniu naprawczym dotyczącym samowolnego wykonania robót budowlanych, organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 bądź art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, które przewidują dwa wzajemnie wykluczające się sposoby rozstrzygnięcia postępowania naprawczego.
Pierwszy przypadek występuje, gdy brak jest możliwości naprawy (ust. 1 pkt 1) - nie dająca się usunąć niezgodność z przepisami skutkująca nakazem zaniechania dalszych robót bądź rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części. Decyzja taka kończy postępowanie. Natomiast drugi przypadek występuje, gdy dla przywrócenia do stanu zgodnego z przepisami wystarczy wykonanie określonych czynności lub robót poprzez wydanie decyzji nakładającej obowiązek wykonania takich czynności lub robót (ust. 1 pkt 2). Postępowanie jest wówczas kontynuowane zgodnie z ust. 3 ww. przepisu. Celem postępowania naprawczego jest bowiem ustalenie poprawności wykonanych robót pod względem techniczno-budowlanym. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że wszystkie czynności, które ewentualnie można nakazać w sprawie zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno-budowlanym, to organ powinien zakończyć prowadzone postępowanie legalizacyjne wydając decyzję o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i orzec w ten sposób co do istoty sprawy.
Organ odwoławczy podzielił również rozstrzygnięcie PINB dotyczące pozostałego zakresu robót wykonanych w omawianym budynku w przedmiocie stwierdzenia braku przesłanek do wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego bądź nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót budowlanych, albowiem w przedmiotowej sprawie przesłanki takie nie wystąpiły, w związku z czym PINB zasadnie uznał, iż nie zachodzi podstawa do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót naprawczych. Powyższe potwierdziły oględziny przeprowadzone na miejscu przez organ – w dniu [...] października 2012 r. i [...] sierpnia 2014 r., jak również przedłożona przez inwestora ocena techniczna, z której wynikało, że omawiane roboty wykonane zostały prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi normami. Organ I instancji uwzględnił nadto stanowisko właściwego organu ochrony zabytków, który nie stwierdził przeciwwskazań do podjęcia działań nakazowych.
Miejski Konserwator Zabytków wyjaśnił, że przedmiotowy budynek nie jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków, w związku z czym organ ten nie posiada kompetencji do podjęcia działań w związku z samowolnymi robotami w tym budynku (pismo z dnia [...] czerwca 2013 r.)
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu w kwestii odpowiedzialności za ewentualnie powstały stan techniczny budynku mieszkalnego organ odwoławczy wyjaśnił, że w razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wyda stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli (jeżeli obiekt stanowi współwłasność), nie kierując się przy tym kto jest odpowiedzialny za powstanie tych nieprawidłowości. Natomiast rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych, jak też w przypadkach, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne. Niemniej kwestie dotyczące stanu technicznego obiektu budowlanego, co do zasady, nie mogą stanowić przedmiotu postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego odnoszących się do samowolnych robót budowlanych. W rezultacie może dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności, na przykład - jednego z współwłaścicieli, lub właścicieli nieruchomości sąsiednich. W takiej sytuacji pokrzywdzeni mogą dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, tylko przed sądem powszechnym. Organ wyjaśnił również stronie, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących budowy. Oznacza to, że w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego właścicielowi nieruchomości przysługują prawne środki ochrony przed sposobem zagospodarowania na cele budowlane jego nieruchomości, jeżeli sposób zagospodarowania kolidowałby z jego prawnie chronionym interesem poprzez naruszenie przez inwestora obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych oraz norm dotyczących prowadzenia robót budowlanych. Rozstrzyganie ewentualnych sporów związanych z wykonaniem robót budowlanych, w tym również sporów dotyczących odszkodowań za ewentualne straty, jakie wynikły na skutek wykonania tych robót, możliwe jest na drodze powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi. Ewentualne natomiast nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w którym wykonano samowolne roboty budowlane, niezależnie od przyczyn takiego stanu, należałoby usunąć prowadząc odrębne postępowanie zgodnie z przepisami zawartymi w rozdziale 6 Prawa budowlanego odnoszącym się do utrzymania obiektów budowlanych. Organem właściwym do podjęcia działań administracyjnych w takim zakresie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W ocenie WINB niezasadne okazały sie także zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 7 i 8 Kpa. Organy nadzoru budowlanego obu instancji wskazały, jakie przepisy prawa stanowiły podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia oraz wszechstronnie i dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy i to w sposób umożliwiający jej załatwienie z poszanowaniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję WINB złożyła, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, W.W.-K. zarzucając naruszenie:
1) art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 51 ust. 1 i 2 poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do nakazania przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego,
2) art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa poprzez niepełne rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego, w szczególności dokonanie oceny technicznej sporządzonej przez inż. E.K. w sposób sprzeczny z całokształtem materiału dowodowego zebranego w sprawie,
3) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 107 § 5 i art. 140 Kpa poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów odwołania.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi W.W.-K. nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że w sprawie nie zachodzą podstawy do wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego bądź nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych w warunkach samowoli budolwanego robów budowlanej. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że budynek nie spełnia wymogów wynikających z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem położenie drzwi wejściowych do budynku oraz kształt i wymiary pomieszczeń wejściowych powinny umożliwiać dogodne warunki ruchu, w tym również osobom niepełnosprawnym. Drzwi wejściwoe do budynku i ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych oraz do mieszkań powinny mieć w ościeżnicy co najmniej szerokość 0,9 m i wysokość 2 m, a wysokość progów nie powinna przekraczać 0,02 m. Nie można zatem w ocenie skarżącej uznać, że ingerencja w nieruchomość polegająca na uniemożliwieniu bezpośredniego dostępu do ulicy od frontowej strony budynku poprzez zamurowanie drzwi wejściowych, jak również zajęcie na własne potrzeby znacznej części korytarza poprzez wymurowanie ściany nie stanowi naruszenia prawa i nie zagraża bezpieczeństwu mieszkańców. Dokonane samowolnie roboty budowlane powodują trudności w poruszaniu sie w obrębie budynku, wnoszenia jakichkolwiek wiekszych przedmiotów na wyższe kondygnacje, utrudniają dostęp do lokali, jak również zagrażająW bezpieczeństwu mieszkańców uniemożliwiając szybką ewakuację. Wartość użytkowa całości piętra bez swobodnego dojścia do lokali znajdujących się na piętrze spadła o 30 %. Po dokonanych samowolnie zmianach nastąpiło spękanie ścian, które wcześniej nie miało miejsca. Ponadto zamurowanie okien i drzwi wejściowych spowodowało znaczne oszpecenie budynku.
Odnosząc się natomiast do oceny technicznej sporządzonej przez inż. E.K., pelnomocnik wskazał na jej niepełność i nierzetelność. Ocena ta została wydana bez właściwego rozpoznania sprawy, jedynie na podstawie oględzin, bez dokumentacji technicznej budynku, co uniemożliwiło rzeczoznawcy dokonać właściwej oceny stanu budynku i zgodności wykonanych samowolnie robót budowlanych z prawem.
Ponadto pełnomocnik skarżącej nie zgodził się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym nie została obalona moc dowodowa ww. oceny tehcnicznej, choć było to możliwe, albowiem w toku postępowania zostały wykazane sprzeczności tej oceny z prawem oraz przepisami technicznymi – budowlanymi i nie istniała konieczność przedkładania w tym zakresie odrębnej opinii.
Na zakończenie zostało zaakcentowane, że J.B. i P.K. mieli pełną świadomość, że przeprowadzone roboty budowlane wymagają stosownych zezwoleń, bez których będą stanowić samowolę budowlaną i rzeczywistym zamiarem inwestorów było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę, co w pełni uzasadnia zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Badanie pod tym kątem zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., który znajduje zastosowanie do samodzielnie zrealizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 w.w. ustawy. Przepis ten odnosi się do takich robót budowlanych, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 ustawy i znajduje zastosowanie także do robót budowlanych także zakończonych (art. 51 ust. 7). Przepisy art. 51 stanowią kontynuację rozwiązań legislacyjnych przyjętych w art. 50 i powinny być interpretowane wespół z przepisami art. 50. Regulacja art. 51 ust. 1 dotyczy trzech alternatywnych przypadków:
1) samowolnych robót budowlanych których nie można zalegalizować,
2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji,
3) istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło nie dające się usunąć naruszenie prawa, właściwy organ jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 ). Decyzja taka kończy postępowaniem legalizacyjne. Należy dodać, że rozbiórkę (przywrócenie do stanu poprzedniego) można nakazać w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten ma bowiem charakter restytucyjny, a nie represyjny (karzący z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa). Jego istotą jest przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu.
Jeżeli natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że możliwe jest doprowadzenie przeprowadzonych robót do stanu zgodnego z prawem, wówczas właściwy organ jest zobowiązany nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, przy czym chodzi tu o czynności faktyczne, naprawiające ewentualne odstępstwa od przepisów technicznych.
Zrozumiałym jest, że orzekając na postawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, organ poczynił wnikliwe ustalenia co do tego, jak przedstawiał się stan faktyczny danego obiektu, przed samowolnym wykonaniem robót budowlanych, będących przedmiotem postępowania naprawczego. Jak wyżej podniesiono istotą danego postępowania jest bowiem przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Ustalenia w przedmiocie stanu obiektu, przed wykonaniem w nim samowoli budowlanej, pozwolą również na określenie zakresu robót przeprowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę, co ma w sprawie znaczenie zasadnicze. Pamiętać należy, że postępowaniem naprawczym można bowiem objąć tylko roboty budowlane wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (zgłoszenia).
W sprawie okolicznością bezsporną jest, że roboty polegające na przebudowie parteru budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] poprzez zamurowanie drzwi wejściowych i trzech okien, wstawienia małego okienka w miejscu trzeciego okna, wykonania ścianki działowej wewnątrz budynku w korytarzu w części wejściowej od ulicy włączając w ten sposób fragment korytarza do mieszkania na parterze, wykonania od strony podwórza w miejscu czterech okien trzech okien o innych, to jest większych wymiarach, likwidacji od strony podwórza ganku drewnianego z zadaszeniem, zmiany kształtu schodów zewnętrznych oraz zmiany wymiarów otworu drzwiowego na mniejszy, likwidacji naświetla nad drzwiami, wykonania dwóch małych okien z jednego dużego utwardzenie powierzchni gruntu wzdłuż budynku poprzez nałożenie nowej wylewanej warstwy betonowej, przeprowadzone zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej.
Przypomnieć należy, że w przedmiotowej sprawie wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 949/13 uchylił decyzję organu II instancji. Sąd podważył wartość dowodową oceny technicznej z dnia [...] stycznia 2013r., która stanowiła istotny element materiału dowodowego będącego podstawą prawną legalizacji wykonanych w obiekcie robót budowlanych. W ocenie Sądu, wyrażonej we wskazanym powyżej wyroku, ocena techniczna była zbyt lakoniczna, niepełna i niedokładna, aby mogła stanowić dowód w sprawie. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należało uznać, że stwierdzając brak podstaw do podjęcia działań związanych z samowolnie wykonanymi robotami budowlanymi (za wyjątkiem wykonania okna w ścianie szczytowej), organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Odnośnie orzeczonego w postępowaniu obowiązku zamurowania okna w ścianie szczytowej budynku, Sąd stwierdził że przyjęty przez organy tryb postępowania był w tym zakresie prawidłowy, a zastosowanie przepisów art. 50 – 51 Prawa budowlanego z 1994 r. było zasadne. Sąd stwierdził, że podstawą orzekania w omawianym zakresie powinien być konkretnie przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jako że przepisy prawa nie dają podstawy do legalizacji spornego okna.
Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie. Ocena prawna wyrażona przez sąd musi pozostawać w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia sądu, tylko wtedy można bowiem mówić o związaniu tą oceną w sprawie, w której to rozstrzygnięcie zapadło (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn.. akt II FSK 1889/12, Lex nr 1518953 oraz wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2014 r. sygn.. akt II FSK 1854/12, Lex nr 1518943).
Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Mając powyższe na uwadze należy podnieść, że rozpatrując sprawę, po myśli art. 153 p.p.s.a., Sąd związany był oceną prawną i stanowiskiem co do kierunku dalszego prowadzenia postępowania, wyrażonymi w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 949/13.
W dniu 9 pażdziernika 2014r. J.B. przedłożyła ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych na parterze budynku mieszkalnego w [...]. Autorka opracowania – E.K. stwierdziła, że roboty budowane polegające na zamurowaniu otworów okiennych i drzwiowych od strony elewacji frontowej wpływa korzystnie na stan techniczny budynku, wykonanie ścianki działowej z cegły o grubości 12 cm w korytarzu wewnątrz budynku nie wpłynęło w sposób negatywny na stan techniczny obiektu, przy wymianie stolarki okiennej nadproża zostały zachowane, wstawienie mniejszych drzwi wejściowych jest rzeczą neutralna dla statyki budynku. W ocenie zawarto konkluzję w myśl której, roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zapewniają bezpieczeństwo pożarowe, bezpieczeństwo użytkowania, odpowiednie warunki higieniczne i zdrowotne oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności przegród budowlanych; wykonane roboty budowlane nie wpływają w niekorzystny sposób na stan techniczny budynku i nie pogorszyły jego stanu technicznego.
W ocenie Sądu przedłożona na żądanie organu w dniu 9 pażdziernika 2014 r. ocena techniczna spełnia niezbędne wymogi oceny, o jakiej mowa w art. 81c ust. 2 P.b. w związku z art. 75 § 1 kpa. Stanowi dowód w sprawie, który przyczynia się do wyjaśnienia istotnych okoliczności, z punktu widzenia przesłanek podjęcia orzeczenia kończącego postępowanie legalizacyjne. W ocenie technicznej zawarto odpowiedzi na pytania, bez których nie byłoby możliwe podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia kończącego sprawę. W tej sytuacji stwierdzenie w sentencji orzeczenia pierwszej instancji braku postaw do wydania nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego bądź do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, było zasadne. Nałożony na J.B. obowiązek doprowadzenia ściany szczytowej budynku do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego na parterze, określony został na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 P.b. Wydane w tym zakresie sprawy orzeczenie jest wynikiem oceny prawnej oraz wytycznych wynikających z uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Go 949/13.
Stosownie do treści art. 81c ust. 2 P.b. 2 organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1( tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego – przyp. autora) obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4).
Z treści przytoczonego przepisu wynika jednoznacznie, że obowiązek dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz ciąży na uczestnikach procesu budowlanego, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, które to podmioty ponoszą koszty związane z ich sporządzeniem. Całkowicie chybiony jest zatem zarzut skargi, zgodnie z którym sporządzenie oceny technicznej na zlecenie właścicieli lokalu wpłynęło na wartość dowodową oceny, podważa poprawność zawartych w niej twierdzeń oraz stanowi sprzeczność z zasadami prowadzenia postępowania dowodowego. Przyjęty tryb postępowania odpowiada w całości odpowiednim, przytoczonym powyżej, przepisom Prawa budowalnego.
Wskazać należy, że formułując w skardze ogólne zarzuty co do naruszenia zasad bezpieczeństwa mieszkańców budynku, skarżący nie określił jakie konkretnie normy prawne zostały naruszone, jak również – pomimo kwestionowania wniosków i twierdzeń zawartych w przedłożonej do sprawy ocenie technicznej – nie przedstawił oceny sporządzonej przez osobę do tego uprawnioną, która to ocena podważałaby treść poczynionych w sprawie ustaleń. Z treści skargi wynika, że strona skarżąca wskazuje na niedogodności, jakie jej zdaniem są skutkiem wykonanych praw wewnątrz budynku, podnosi że stwarzają one niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia mieszkańców, jednak na poparcie swych twierdzeń nie wskazuje norm prawa budowlanego, które zostały naruszone. Trzeba przypomnieć, że stanowisko strony skarżącej nie znajduje oparcia w pozostałym materiale dowodowym.
Na koniec odnieść się należy do postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 48 ust. 1 P.b., polegający na niezastosowaniu tegoż przepisu. Wymieniony tu przepis nie mógł stanowić podstawy orzekania, albowiem odnosi się on do całkowicie odmiennych stanów faktycznych, aniżeli w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 48 ust. 1 właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tryb wynikający z art. 48 P.b. należy odnosić do samowolnie wzniesionych obiektów budowalnych (art. 3 pkt 1 P.b.) lub ich części. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49 b ust. 1 zastosowanie mieć będą przepisy art. 50 i nast. P.b.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 77 §1, 80, 138 §1 pkt 1, 107 § 5 w zw. z art. 140 kpa), jako chybione nie zostały uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło