II SA/Go 326/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 80/22 w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do wypłaty odsetek od świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 80/22 wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do wypłaty odsetek od świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił ww. skargę z uwagi na brak kognicji sadu administracyjnego do jej rozpoznania. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 8 kwietnia 2022 r., a pełnomocnikowi organu w dniu 11 kwietnia 2022 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A.G. zwróciła się do tutejszego Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt II SPP/Go 41/22 referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. utrzymał w mocy powyższe postanowienie referendarza sądowego. Pismem z dnia [...] maja 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A.G. wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od ww. postanowienia z dnia 5 kwietnia 2022 r., w której kwestionując prawidłowość postanowienia domagała się jego uchylenia. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną A.G. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 20 czerwca 2022 r., a pełnomocnikowi organu w dniu 14 czerwca 2022 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) A.G. wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2022 r., domagając się wyłączenia Sędziego sprawozdawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi podstawową instytucję (środek) obalania prawomocnych orzeczeń NSA i WSA umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości - zgodności z prawem - wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017; wyd. elektr.). Co jednak istotne, skarga o wznowienie postępowania nie stanowi alternatywy dla zwykłego środka odwoławczego służącego usunięciu istniejącej wadliwości postępowania. W ujęciu przepisów działu VII Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową. Owa wyjątkowość wyraża się w tym, że wymieniona instytucja przysługuje od ściśle określonych orzeczeń i na ściśle określonych podstawach. Stosownie do treści art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Z powyższego przepisu wynika zatem jednoznacznie skarga o wznowienie postępowania sądowego przysługuje stronie postępowania tylko w przypadku, gdy dotyczy ona orzeczenia kończącego postępowanie sądowe (niewpadkowego), a ponadto orzeczenia, które już się uprawomocniło, czyli takiego, od którego strona postępowania nie może wnieść środka odwoławczego. Należy również podkreślić, że orzeczenie, którego wznowienia domaga się strona, powinno być prawomocne w dniu złożenia skargi o wznowienie (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 210/12 – wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na to, że wymóg zakończenia postępowania prawomocnym orzeczeniem sądu stanowi podstawową przesłankę warunkującą skuteczność skargi o wznowienie postępowania, wniesienie skargi przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia jest przedwczesne i jako takie winno skutkować jej odrzuceniem (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1048/11 oraz postanowienie NSA z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt II FSK 424/18). W ocenie Sądu złożona w niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 270 P.p.s.a. W dniu złożenia ww. skargi (tj. 27 czerwca 2022 r.) postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Go 80/22 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej A.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 kwietnia 2022 r. nie było bowiem prawomocne. Z uwagi na to, że postanowienie z dnia 8 czerwca 2022 r. zostało ono doręczone skarżącej 20 czerwca 2022 r. siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia od tego postanowienia upływał skarżącej właśnie z dniem 27 czerwca 2022 r. Postanowienie to stało się prawomocne dopiero z dniem 28 czerwca 2022 r. Przed tą datą brak było jednocześnie podstaw do stwierdzenia prawomocności postanowienia z dnia 5 kwietnia 2022 r. kończącego postępowanie w sprawie, której wznowienia domaga się skarżąca. Składając zatem w dniu 27 czerwca 2022 r. skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2022 r. skarżąca uczyniła to przedwcześnie bowiem przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w której wznowienia się domaga. Z tego też względu skargę tę uznać należało za niedopuszczalną. Natomiast zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 270 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.