II SA/Go 340/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w zakresie wprowadzenia udokumentowanych złóż kopalin postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Gmina, skarżąc zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w zakresie wprowadzenia udokumentowanych złóż kopalin, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania tego zarządzenia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sporządzone bezpodstawnie studium uwarunkowań spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w budżecie Gminy. Sporządzenie studium jest kosztowne i stanowi istotny wydatek dla Gminy, wiąże się z koniecznością przeprowadzenia przetargu na wykonanie studium oraz przeprowadzenie wielu innych i czasochłonnych procedur, które w przypadku uchylenia zarządzenia zastępczego nie zostaną wykorzystane. Ponadto strona wskazała, że zaskarżone zarządzenie otwiera drogę dla rozpoczęcia zmian w podstawowym akcie planistycznym Gmin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Zasadniczo zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwanej w skrócie p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Dla sytuacji wyjątkowych ustawodawca przewidział jednak możliwość skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jak podkreśla orzecznictwo sądów administracyjnych, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonaniu mogą podlegać jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54). Odstępstwo od zasady braku automatycznego wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przewiduje przede wszystkim art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, na które wniesiona została skarga, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wyjątek od określonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. reguły nie suspensywności zaskarżonego aktu lub czynności przewidują także przepisy ustaw szczególnych. Przepisem takim jest m.in. art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej zwanej u.s.g.), który stanowi, iż rozstrzygniecie nadzorcze staje się prawomocne z upływem terminów do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Jednocześnie przepis art. 98 a ust. 3 u.s.g. przewiduje odpowiednie stosowanie w/w przepisu do zarządzenia zastępczego. Interpretacja przywołanego powyżej przepisu art. 98 ust. 5 w zw. z art. 98 a ust. 3 u.s.g. wskazuje na wyraźne powiązanie przez ustawodawcę prawomocności z wykonalnością rozstrzygnięć nadzorczych i zarządzeń zastępczych wojewody. W świetle powyższego uznać należy, iż zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą, gdy staje się prawomocne tj. wówczas gdy Sąd wydał prawomocne orzeczenie na skutek wniesionej skargi lub gdy bezskutecznie upłynął termin do wniesienia skargi. Powyższe stanowisko potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego: postanowienie z dnia 1 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 1331/00 oraz II SA 1332/00, wyrok z dnia 25 listopada 1999 r., sygn.. akt I SA 1483/99 i wojewódzkich sądów administracyjnych: postanowienie WSA w Lublinie z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn.. akt II SA/Lu 313/12, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 16 marca 2010 r. , sygn.. akt III SA/Wr 875/09. W przedmiotowej sprawie aktem prawnym, w stosunku do którego strona skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania, jest zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie przystąpienia do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w zakresie wprowadzenia udokumentowanych złóż kopalin. Wobec skorzystania przez skarżącą Gminę z prawa wniesienia przedmiotowej skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zarządzenie to jako nieprawomocne nie podlega także wykonaniu. Zaskarżone zarządzenie może stać się wykonalne dopiero z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego przedmiotową skargą. Tym samym w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na brak przedmiotu, czyli aktu prawnego podlegającego wykonaniu. Z uwagi na powyższe zgodnie z treścią art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji