II SA/Go 37/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F Spółka Akcyjna S.K.A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu 18 stycznia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga F Spółka Akcyjna S.K.A., działającej przez profesjonalnego pełnomocnika, na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2011r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu wnioskodawcy pt. Rozbudowa firmy Rozbudowa firmy "F" S.A. poprzez zakup innowacyjnej maszyny do obróbki detali wielkogabarytowych. Wraz ze skargą został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We uzasadnieniu wniosku wskazano, że strona skarżąca nie złożyła skargi w terminie wynikającym z art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ponieważ organ wysyłając pismo z dnia [...] marca 2011 r. nie nazwał go "negatywną oceną projektu", nie zawarł w nim pouczenia o środkach zaskarżenia ani nie użył żadnych określeń wskazujących na fakt, że dokonano ponownej oceny. Ponadto skarżący powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 stycznia 2013 r. wydanego po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Zarządu Województwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 maja 2012 roku sygn.. akt II SA/Go 12/12 w sprawie ze skargi F Spółka Akcyjna S.K.A. na uchwałę Zarządu Województwa z dnia [...] września 2011 roku nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie dofinasowania projektu z budżetu Unii Europejskiej zgodnie z którym, pismo w którym zawarto informację, że projekt mimo pozytywnego przejścia wszystkich etapów jego oceny nie spełnia kryteriów mających zastosowanie do danego projektu czy też, że instytucja zarządzająca odmawia podpisania umowy o dofinasowanie i podaje uzasadnienie takiej decyzji należy traktować jako negatywną ocenę projektu w rozumieniu art. 30 b ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki finansowej. Jest to pierwsze pismo, w którym organ wskazuje, że umów o dofinansowanie nie zawrze – mimo wcześniejszej pozytywnej oceny i uchwały o zakwalifikowaniu projektu do dofinansowania. O takiej możliwości kwalifikacji pisma organu pełnomocnik skarżącej Spółki dowiedział się z ustnego uzasadnienia postanowienia NSA ogłoszonego w dniu 9 stycznia 2013 r. W ocenie pełnomocnika nie można mu przypisać winy w uchybieniu terminu, biorąc nawet pod uwagę jego profesjonalny charakter, albowiem zarówno urzędnicy przeszkoleni w zakresie udzielania dofinansowań, jak również orzekający uprzednio w sprawach Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny, ani Naczelny Sąd Administracyjny nie mieli pewności co do kwalifikacji prawnej ww. pisma organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oceniając powyższy wniosek należy uznać, iż zasługuje on na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Zarządu Województwa z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu wnioskodawcy pt. Rozbudowa firmy "F" S.A. poprzez zakup innowacyjnej maszyny do obróbki detali wielkogabarytowych (nr wniosku [...]), które zostało doręczone dnia 21 marca 2011 r. W dniu 29 kwietnia 2011 r. strona złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] maja 2011 r. doręczonym stronie dnia 31 maja 2011 r. Zarówno pismo organu z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu, jak również odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] maja 2011 r., nie zawierały pouczenia co do prawa oraz trybu wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej Spółki wiedzę o możliwości zaskarżenia pisma Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2011 r. powziął dopiero w dniu 9 stycznia 2013 r., tj. w dniu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o sygnaturze akt II GSK 1404/12, w którym wyrażony został pogląd, że "informacja Zarządu Województwa o podjęciu "decyzji o odstąpieniu od podpisania umowy" z podaniem przyczyn tej "decyzji" jest negatywną oceną projektu, o której mowa w treści art. 30b ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Przyjęcie przeciwnej wykładni art. 30a ust. 1 ustawy pozbawiałoby wnioskodawcę możliwości kwestionowania prawidłowości dokonanych ocen. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że poszczególne programy mogą się różnić w zakresie procedur. Przesądzający jest więc rzeczywisty charakter czynności instytucji odpowiedzialnej za realizację programu". Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika uznała, iż pomimo tego, że pismo Zarządu Województwa z dnia [...] marca 2011 r. nie zostało nazwane "negatywną oceną projektu", należy je potraktować właśnie jako taką ocenę, ponieważ jest to pierwsze pismo, w którym organ wskazał, że umowy o dofinansowanie nie zawrze – mimo wcześniejszej pozytywnej oceny i uchwały o zakwalifikowaniu projektu do dofinansowania. Konsekwencją powyższego było złożenie niniejszej skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na negatywną ocenę projektu wyrażoną w ww. piśmie z dnia [...] marca 2011 r. Fakt uchybienia terminu do jej wniesienia jest w niniejszej sprawie bezsporny. Także strony w swoich pismach procesowych, tj. w skardze z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz w odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2013 r. potwierdzają tę okoliczność. Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 84 poz. 712 ze zm.), zwana dalej jako "u.z.p.p.r.", reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a." Art. 30e u.z.p.p.r. stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że instytucja przywrócenia terminu, uregulowana głównie w przepisach art. 86 i 87 p.p.s.a., ma w pełnym zakresie zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w sprawach uregulowanych w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Przepis art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4. Zgodnie z przepisem art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r., właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c. Z kolei stosownie do art. 30d ust. 3 u.z.p.p.r. na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4. Zgodnie natomiast z przepisami art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy a pismo o przywrócenie terminu złoży wraz z dokonaniem czynności procesowej w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ta sama zasada dotyczy pełnomocnika strony w sytuacji, gdy niedotrzymanie terminu spowodowane jest okolicznościami leżącymi po jego stronie. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącej Spółki dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona w toku postępowania nie była informowana o trybie i terminie wniesienia skargi na pismo organu z dnia [...] maja 2011 r., a co więcej, informowana była o niedopuszczalności skarżenia tego typu rozstrzygnięć organu. Informację o możliwości zaskarżenia tego dokumentu pełnomocnik skarżącej uzyskał dopiero z ustnego uzasadnienia postanowienia NSA ogłoszonego w dniu 9 stycznia 2013 r. i dnia 16 stycznia 2013 r. została nadana w urzędzie pocztowym skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 cyt. ustawy), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W tym zakresie wniosek F Spółka Akcyjna S.K.A. odpowiada prawu. Podkreślić przy tym należy, że w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzą szczególne (wyjątkowe) okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności, po upływie roku od uchybionego terminu (art. 87 § 5 ppsa). Wskazać w tym zakresie należy nie tylko na błędne pouczenia i wyjaśnienia udzielane przez Zarząd Województwa, działającego jako Instytucja Zarządzająca, ale także istotne rozbieżności w prawnej kwalifikacji wydawanych w sprawach Spółki pism i uchwał, a w konsekwencji także dopuszczalności ich zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie można również uczynić zarzutu, iż strona w tym okresie pozostawała bezczynna, bowiem starała się ona podjąć niezbędne czynności w celu ochrony własnego interesu prawnego. Nie może zatem budzić wątpliwości wyjątkowy charakter sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca (por. postanowienia NSA z dnia 30 maja 2008r., sygn. akt I FZ 140/08, Lex nr 494223, z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, Lex nr 1120780, z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 109/13, z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, konieczne było w dalszej kolejności rozważenie, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011r., sygn. akt II OZ 196/11, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. z 2002 r., nr 23, str. 1059). W rozpatrywanej sprawie, skarżąca Spółka niewątpliwie aktywnie podejmowała czynności w celu ochrony swoich praw, jednakże z przyczyn od niej niezależnych, czynności te pozostały nieskuteczne. Strony nie informowano o możliwości zaskarżenia pisma z dnia [...] maja 2011 r. do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona działała w błędnym, ale uzasadnionym okolicznościami sprawy przeświadczeniu, iż pismo to nie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto dokonując wykładni przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju należy mieć również na względzie treść art. 30d ust. 3, który stanowi, że na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4 ustawy. Powyższy przepis jest konkretyzacją zawartego w przepisach Konstytucji RP prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 oraz w art. 77 ust. 2. Zatem zupełny brak pouczenia (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), nie może wpływać negatywnie na prawo skarżącego do rozpoznania sprawy przez sąd. W ocenie Sądu wnioskodawca uprawdopodobnił zatem brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.