II SA/Go 387/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P-B., M.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.P-B., M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 12 kwietnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga W.P-B., M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w sprawie ustalenia wysokości kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. Kwota dotacji podlegająca zwrotowi ustalona w/w decyzją wynosi 270,27 zł. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w treści skargi wnieśli m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ oraz w przypadku nieuwzględnienia w/w wniosku przez SKO o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących wskazał, iż wykonanie decyzji spowodowałoby skutki, których nie można by naprawić. Pełnomocnik zauważył, iż zaskarżona decyzja dotyczy dotacji, która została już wydatkowana i rozliczona i brak jest możliwości zapłaty jej z dotacji bieżącej, gdyż dotacje muszą być spożytkowane na ściśle określone cele. Natomiast zapłata powyższej kwoty z innych środków mogłaby w sposób negatywny odbić się na innych projektach szkolnych i tym samym negatywnie wpłynąć na sytuację uczniów uczęszczających do tej placówki. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. SKO odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadniając podjętego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od w/w zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, www.nsa.gov.pl). Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Natomiast obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności. Zatem ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zawsze na wnioskodawcy, ogólny wywód strony nie jest w tym względzie wystarczający. Wnioskodawca obowiązany jest wyjaśniać, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał na trudne do odwrócenia skutki jakie wywołać może wykonanie zaskarżonej decyzji oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody z uwagi na konieczność pokrycia kwoty objętej decyzją ze środków przeznaczonych na inne cele i związane z tym negatywne skutki dla uczniów placówki. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uprawdopodobnili, że nieudzielenie im ochrony tymczasowej może pociągnąć za sobą skutki, w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania po ich stronie trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, iż objęta zaskarżoną decyzją kwota wynosi 270, 27 zł, a jednocześnie analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż przekazana skarżącym i rozliczona dotacja w 2019 r. wynosiła 611 393,78 zł. Tymczasem skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazali swojej sytuacji majątkowej i materialnej, nie przedłożyli żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a na podstawie załączonej do akt sprawy dokumentacji nie sposób ustalić aktualną sytuację finansową skarżących. W tych okolicznościach, szczególnie przy tak niskiej kwocie objętej zaskarżoną decyzją (270,27 zł), Sąd uznał, iż nie zostały uprawdopodobnione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazane w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej skarżących do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I GZ 217/11). Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które może spowodować dla strony wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W świetle powyższych rozważań oraz okoliczności Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia określonym w cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.