II SA/Go 41/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P Spółka Akcyjna S.K.A. na pismo Zarządu Województwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z listy rezerwowej projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu 18 stycznia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga P Spółka Akcyjna S.K.A., działającej przez profesjonalnego pełnomocnika, na pismo Zarządu Województwa z dnia [...] września 2011r. nr [...] informujące o usunięciu z listy rezerwowej dla konkursu [...] wniosków o dofinansowanie realizacji projektów pt. "Wzrost pozycji spółki P S.A. (obecnie P S.A. S.K.A.) na rynku poprzez budowę nowego jakościowo Miejsca Obsługi Podróżnych – Stacja Paliw w [...]; Wzmocnienie pozycji na rynku spółki P S.A. (obecnie P S.A. S.K.A.) poprzez stworzenie centrum usługowo-gastronomicznego gm. [...]; Wzrost pozycji spółki P S.A. (obecnie P S.A. S.K.A.) na rynku poprzez budowę nowej stacji paliw w [...]". Wraz ze skargą pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku wskazano, że strona skarżąca nie złożyła skargi w terminie wynikającym z art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, ponieważ organ wysyłając pismo z dnia [...] września 2011r. nie nazwał go "negatywną oceną projektu", nie zawarł w nim pouczenia o środkach zaskarżenia ani nie używał żadnych określeń wskazujących na fakt, że dokonano ponownej oceny. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2013r. wskazał, że pismo takie należy traktować jako negatywną ocenę projektu, ponieważ jest to pierwsze pismo, w którym organ wskazuje, że umów o dofinansowanie nie zawrze – mimo wcześniejszej pozytywnej oceny i uchwały o zakwalifikowaniu projektu do dofinansowania. O takiej kwalifikacji pisma organu pełnomocnik skarżącej Spółki dowiedział się z ustnego uzasadnienia postanowienia NSA ogłoszonego w dniu 9 stycznia 2013r. wobec czego uznał, że nie można mu przypisać winy w uchybieniu terminu, skoro w przedmiocie kwalifikacji prawnej pism urzędowych właściwej wiedzy nie posiadają zarówno przeszkoleni urzędnicy jak również orzekający uprzednio w sprawach Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny, ani również Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia zasługiwał na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie pismo Zarządu Województwa [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z listy rezerwowej projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. W dniu 5 października 2011r. strona złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2011 r. doręczonym stronie dnia 8 listopada 2011 r. Zarówno pismo organu z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu, jak również odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] października 2011 r., nie zawierały pouczenia co do prawa oraz trybu wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona wniosła na podstawie 90 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 lub 2 ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590 ze zm.) skargę na podjętą przez Zarząd Województwa uchwałę z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie dofinansowania projektu z budżetu Unii Europejskiej, która to skarga została rozpoznana wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 maja 2012r., sygn. akt II SA/Go 14/12 uchylającym zaskarżoną uchwałę w części. Wyrok Sądu został zaskarżony skargą kasacyjną do NSA, który do dnia dzisiejszego jej nie rozpoznał. Jednakże postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1404/12, wydanym po rozpoznaniu analogicznej sprawy o sygnaturze II SA/Go 12/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził niedopuszczalność skargi, wskazując, że pismo organu, wystosowane do strony, informujące o "odstąpieniu od podpisania umowy" stanowił negatywną ocenę projektu, podlegającą zaskarżeniu do sądu. NSA zakwestionował jednocześnie swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 8 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 2447/11. W konsekwencji tego strona złożyła niniejszą skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na negatywną ocenę projektu wyrażoną w piśmie z dnia [...] września 2011r., które w świetle postanowienia NSA powinno zostać uznane za negatywną ocenę projektów. Fakt uchybienia terminu do wniesienia wskazanej skargi jest w niniejszej sprawie bezsporny. Także strony w swoich pismach procesowych, tj. w skardze z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz w odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2013 r. przyznają tą okoliczność. Wyjaśnić zatem należy, że przepis art. 30c ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. nr 84 poz. 712 ze zm.), dalej jako "ustawa", stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 30c ust. 2 skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4. Zgodnie z przepisem art. 30b ust. 4 ustawy, właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 30c. Z kolei stosownie do art. 30d ust. 3 ustawy na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie wpływa negatywnie błędne pouczenie lub brak pouczenia, o którym mowa w art. 30b ust. 1 i 4. Zgodnie natomiast z przepisami art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy a pismo o przywrócenie terminu złoży wraz z dokonaniem czynności procesowej w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu skarżący dochował siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia przez niego skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona w toku postępowania nie była informowana o trybie i terminie wniesienia skargi na pismo organu z dnia [...] września 2011 r., a co więcej, informowana była o niedopuszczalności skarżenia tego typu rozstrzygnięć organu. Informację o możliwości zaskarżenia tego dokumentu strona uzyskała podczas posiedzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 9 stycznia 2013 r. i dnia 16 stycznia 2013 r. nadała w urzędzie pocztowym skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 ) i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4). W tym zakresie wniosek P Spółka Akcyjna S.K.A. odpowiada prawu. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzą szczególne (wyjątkowe) okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności, po upływie roku od uchybionego terminu. Wskazać w tym zakresie należy nie tylko na błędne pouczenia i wyjaśnienia udzielane przez Zarząd Województwa, działającego jako Instytucja Zarządzająca, ale także istotne rozbieżności w prawnej kwalifikacji wydawanych w sprawach Spółki pism i uchwał, a w konsekwencji także dopuszczalności ich zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie można również uczynić zarzutu, iż strona w tym okresie pozostawała bezczynna, bowiem starała się ona podjąć niezbędne czynności w celu ochrony własnego interesu prawnego. Nie może zatem budzić wątpliwości wyjątkowy charakter sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I FZ 140/08; z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/11; z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 109/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle ugruntowanego orzecznictwa administracyjnego przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 20 października 2009r., sygn. akt I OZ 971/09; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt I OZ 117/12; postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 925/08). W rozpatrywanej sprawie Spółka niewątpliwie aktywnie podejmowała czynności w celu ochrony swoich praw, jednakże z przyczyn od niej niezależnych, czynności te pozostały nieskuteczne. Strony nie informowano o możliwości zaskarżenia pisma z dnia [...] września 2011 r. do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona działała w błędnym, ale uzasadnionym okolicznościami sprawy przeświadczeniu, iż pismo to nie podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto rozpatrując wniosek w niniejszej sprawie merytorycznie należy uwzględnić także, że zgodnie z art. 30d ust. 3 ustawy błędne pouczenie, a w konsekwencji także zupełny jego brak, nie może wpływać negatywnie na prawo skarżącego do rozpoznania sprawy przez sąd. W ocenie Sądu zatem wnioskodawca uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Z tych przyczyn orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.