II SA/Go 417/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2017 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.N. o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 25 maja 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.N. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Wraz ze skargą skarżący złożył, z uchybieniem art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz ustanowienie adwokata. W konsekwencji podjętych przez sąd czynności skarżący złożył wniosek na formularzu urzędowym ( data wpływu 12 czerwca 2017 r.) wnosząc o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W formularzu PPF skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i czwórką małoletnich dzieci. Wskazał także, że jest w bardzo trudnej sytuacji. Korzysta z pomocy Caritas oraz MOPS, utrzymuje się z renty oraz świadczeń rodzinnych z dodatkami oraz pobieranymi na rzecz czworo dzieci świadczeniem "500+". Na jego utrzymaniu jest niepełnosprawna żona oraz syn W.N., sam zaś ma problemy z chodzeniem. W formularzu wskazał także, że mieszka w mieszkaniu komunalnym, nie posiada żadnego majątku, papierów wartościowych, nieruchomości oraz ruchomości, których warność przenosiłaby kwotę 5000 zł. Dalej wskazał, że łączny dochód rodziny wynosi 3278 zł miesięcznie , na co składa się jego renta w wysokości 854 zł, świadczenia rodzinne 694 zł oraz świadczenie wychowawcze tzw. "500+" 2000 zł. Wraz z żoną zajmuje się zbieraniem makulatury żeby przeżyć. Miesięczne koszty zaś obejmują spłatę kredytu – 721 zł miesięcznie, czynsz 617,75 zł miesięcznie, zakup leków 390 zł oraz rehabilitacja syna 600 zł. Na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 13 czerwca 2017 r. skarżący został wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód przez skarżącego i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 3. odpis zeznania podatkowego skarżącego za ostatnie dwa lata, 4. przedłożenie rachunków (dokumentów) potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu) i spłatą kredytów, 5. przedłożenie rachunków dotyczących kosztów zakupu leków (leczenia), - pod rygorem wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy jedynie w oparciu o treść dokumentów znajdujących się w aktach spraw. Wezwanie w tym zakresie doręczono skarżacemu w dniu 19 czerwca 2017 r. Skarżacy nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Z kolei na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2017 r. wezwano skarżącego do przedłożenia odpisów lub kserokopii decyzji o przyznaniu swiadczenia rentowego, ewentualnie odcinka rentowego potwierdzajacego otrzymanie renty w deklarowanej wysokości 854 zł miesięcznie, o przyznaniu śwdczenia rodzinnego oraz o przyznaniu świadczenia wychowawczego na wszystkie dziec ( 500+), w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwana, po rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Po mimo skutecznego doręczenia tego wezwania w dniu 12 lipca 2017 r. skarżący nie udzielił także żadnej odpowiedzi. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie kosztów sądowych (w całości) oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Przy czym formułując wniosek, skarżący powinien jednoznacznie wskazać, czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego czy też adwokata. W ramach bowiem prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący może uzyskać pomoc prawną tylko jednego pełnomocnika profesjonalnego, przy czym warunki przyznania takiej pomocy są w odniesieniu do adwokatów i radców prawych identyczne. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Zważyć trzeba, że skarżący nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie udzielił odpowiedzi na żadne, z dwóch wezwań skierowanych do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Nie zostały dostarczone między innymi wyciągi z rachunków bankowych, dokumenty potwierdzające ponoszone koszty utrzymania mieszkania, kredytów, a także koszty leczenia, a także dokumenty potwierdzające przyznanie świadczenia rentowego, świadczeń rodzinnych oraz wychowawczych. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Samo twierdzenie skarżącego, że ciężar utrzymania jego rodziny spoczywa na jego ojcu i rodzicach żony nie może być uznane za wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy bowiem podkreślić, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Jednocześnie podkreślić należy, że w judykaturze powszechnie przyjmuje się, że niedopełnienie - nawet w części - obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia lub dokumentów (art. 255 p.p.s.a.), uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (np. postanowienie NSA: z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 58/15, z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt I OZ 539/14). Konstatując zatem należy stwierdzić, że J.N. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.