II SA/Go 420/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-08-24
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu policjanta ze służby, które nie zawiera stwierdzenia winy w swojej sentencji, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu policjanta ze służby, które nie zawiera w swojej sentencji stwierdzenia winy obwinionego, narusza art. 135j ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Stwierdzenie winy jest obligatoryjnym elementem orzeczenia dyscyplinarnego i nie może być zastąpione jego umieszczeniem jedynie w uzasadnieniu. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Policjantka A.M. została obwiniona o stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu, co potwierdziły badania alkomatem. Komendant Miejski Policji wymierzył jej karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Policjantka złożyła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego oraz rażącą niewspółmierność kary.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A.M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...]r., II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącej A.M. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Komendant Miejski Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko st. sierż. A.M. – asystentowi Zespołu Wykroczeń Wydziału Sztab Policji i Prewencji Komendy Miejskiej Policji, zarzucając jej popełnienie czynu dyscyplinarnego, polegającego na tym, że w dniu [...] stycznia 2017 r. o godz. 12.02 stawiła się do służby w budynku Komendy Miejskiej Policji i podjęła czynności służbowe znajdując się w stanie po użyciu alkoholu w ilości: I. badanie godz. 12.33 – 0,17 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, II. badanie godz. 12:50- 0,15 mg/l w wydychanym powietrzu, tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 - dalej ustawa o Policji).
Komendant Miejski Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. wymierzył A.M. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Jako materialnoparwną podstawę zwolnienia skarżącej ze służby organ wskazał art 132 ust. 3 pkt 6 i art. 135j ustawy o Policji.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że [...] stycznia 2017 r. o godz. 12.02. st. sierż. A.M. stawiła się do służby w budynku Komendy Miejskiej Policji i podjęła czynności służbowe w służbowym umundurowaniu. W związku z podejrzeniem, że policjantka może znajdować się w stanie po użycie alkoholu, została ona poddana dwukrotnie badaniu na tę okoliczność. Badanie przeprowadził asp. szt. S.W. w obecności asp.szt. I.A. oraz kom. R.F. za pomocą analizatora wydechu Alco-Sensor IV nr fabryczny [...]. Uzyskano następujące wyniki: I. badanie godz. 12.33 – 0,17 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, II. badanie godz. 12:50 – 0,15 mg/l w wydychanym powietrzu. Organ podał, że w toku przesłuchania w charakterze obwinionej A.M. przyznała się do popełnienia zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego, Obwiniona wskazała, że w dniu [...] stycznia 2017 r. wypiła łącznie 0,7 litra wina do ok. godziny 23. Nadto oświadczyła, że stawiła się do służby [...] stycznia 2017 r. ponieważ była przekonana, że nie jest już pod wpływem alkoholu.
Organ wskazał, że obwiniona nie podpisała listy obecności w dniu [...] stycznia 2017 r., lecz podpisała tę listę dzień wcześniej po zakończeniu pracy w dniu [...] stycznia 2017 r. Komendant Miejski Policji wskazał, że zgodne z art. 46 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 487) stan po użyciu alkoholu, zachodzi gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do obecności w wydychanym powietrzu od 0/1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm3. Organ stwierdził, że A.M. popełniła przewinienie dyscyplinarne w sposób zawiniony, ponieważ liczyła się lub powinna liczyć się z konsekwencjami swojego postępowania wynikającego ze świadomego spożycia alkoholu przed rozpoczęciem służby.
Organ podał, że obwiniona służbę w Policji pełni od [...] maja 2009 r. w pionie prewencji, tj. w Ogniwach Patrolowo - Interwencyjnych, a od [...] marca 2013 r. w Zespole Wykroczeń Wydziału Sztab Policji i Prewencji KMP. Policjantka nie była w dotychczasowej służbie karana dyscyplinarnie, była wyróżniana za osiągnięte wyniki w służbie okresowymi podwyżkami dodatku służbowego oraz nagrodami motywacyjnymi. Organ podkreślił, że czyn jakiego dopuściła się obwiniona jest szczególnie piętnowany i niedopuszczalny w służbie pełnionej w Policji. Zdaniem organu kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest adekwatna do stopnia zawinienia i ciężaru gatunkowego czynu. W Policji nie może być bowiem żadnej akceptacji do tego typu zachowań i w jej szeregach nie może być miejsca dla funkcjonariuszy dopuszczających się takich czynów. W takiej sytuacji, nawet pozytywna opinia o obwinionej i dotychczasowy przebieg służby nie mogą uzasadniać orzeczenia innej kary dyscyplinarnej.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia A.M. zarzuciła:
- obrazę przepisu art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji przez błędne przyjęcie, że w dniu [...] stycznia 2017 r. podjęła czynności służbowe znajdując się w stanie po użyciu alkoholu,
- obrazę przepisu art. 135j ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mającą wpływ na treść orzeczenia, polegającą na braku w sentencji orzeczenia rozstrzygnięcia o stwierdzeniu winy lub uniewinnieniu,
- rażącą niewspółmierność wymierzonej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby względem popełnionego czynu, w szczególności jej nieadekwatność do okoliczności sprawy i nieuwzględnienie dotychczasowego przebiegu służby oraz opinii bezpośrednich przełożonych.
Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr [...] z dnia v marca 2017r. – powołując się na art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Komendant Miejski Policji na podstawie zebranego materiału dowodowego w sposób prawidłowy zakwalifikował czyn zarzucany A.M.. Organ podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że skarżąca podjęła w dniu [...] stycznia czynności służbowe. A.M. przebrała się w mundur służbowy, dostarczyła dokumentację służbową da gabinetu asp. B.J. jak i wykonała polecenie asp. szt. S.W. polegające na stawieniu się w pokoju służbowym przełożonego asp. szt. I.A..
Oran II instancji stwierdził, że z art. 135j ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie wynika w sposób jednoznaczny w jakiej części bądź w którym fragmencie orzeczenia należy umieścić ustalenia dotyczące stwierdzenia winy. Przepis ten nie wskazuje, że stwierdzenie winy obwinionego winno znajdować się w osnowie bądź w sentencji orzeczenia. Organ II instancji podkreślił, że rozstrzygnięcie o winie obwinionej zostało zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Komendant Wojewódzki Policji podzielił również stanowisko organu I instancji odnośnie wymierzonej kary dyscyplinarnej. Organ odwoławczy podkreślił, że mimo pozytywnej opinii przełożonego i dotychczasowego przebiegu służby obwinionej, okoliczności te nie mogą wpłynąć na złagodzenie kary, gdyż ciężar popełnionego przewinienia dyscyplinarnego determinuje wymiar tej kary. Zachowanie skarżącej zasługuje na surową odpowiedzialność dyscyplinarną. Organ II instancji zwrócił uwagę, że służbę w Policji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii, podlegająca szczególnej dyscyplinie służbowej. Popełnienie przez A.M. zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego spowodowało utratę zaufania do jej osoby ze strony przełożonych, a także nie jest przykładem właściwego zachowania dla innych policjantów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła A.M. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj. art. 80 k.p.a. na skutek arbitralnej, dowolnej, sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zasadami wiedzy, logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego oceny, jakoby skarżąca w dniu [...] stycznia 2017 r. podjęła czynności służbowe, znajdując się w stanie po spożyciu alkoholu, podczas gdy swobodna, prawidłowa logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie pozostawia wątpliwości, że skoro skarżąca nie podpisała się na liście obecności, nie pobrała dokumentacji służbowej, weszła do budynku Komendy Miejskie Policji, nie używając swojej karty personalnej, a stawiając się u przełożonego niezwłocznie zgłosiła złe samopoczucie, zwracając się o zgodę na wykorzystanie wypracowanych nadgodzin i udanie się do lekarza, to w rzeczywistości nie podjęła ona w tym dniu czynności służbowych i nie można jej przypisać popełnienia przewinieni dyscyplinarnego;
II. naruszenie praw materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 134h ust. 2 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie, na skutek fasadowego powołania się na poważne skutki popełnionego przez skarżącą przewinienia dyscyplinarnego, w tym na istotne następstwa dla służby, bez podania konkretnych okoliczności faktycznych, które miałyby wyczerpywać te przesłanki, ani na czym miałyby polegać zachowania skarżącej wywołujące rzekomo poważne skutki i istotne następstwa dla służby, w sytuacji gdy podstawy zaostrzenia wymiaru kary przewidziane w powołanym przepisie nie zaktualizowały się w stanie faktycznym niniejszej sprawy, a tym samym nie miał on zastosowania, ponieważ skarżąca nie była nigdy wcześniej karana, nie spowodowała swoim zachowaniem żadnych skutków, a zwłaszcza istotnego zakłócenia realizacji zadań Policji lub naruszenia jej dobrego imienia, nie działała z motywacji zasługującej na szczególne potępienie ani w obecności podwładnego, razem z nim lub na jego szkodę, a ilość alkoholu w jej organizmie była nieznaczna, w związku z czym organ II instancji motywując zaostrzenie kary, wymierzonej skarżącej, zastosował ww. przepis, nie wskazując jednocześnie, które z przesłanek w nim zawartych wymieniona miała wypełnić swoim zachowaniem, ograniczając się do lapidarnego stwierdzenia, że przewinienie miało rzekomo miejsce istotne następstwa dla służby, przy jednoczesnym zaniechaniu ich wskazania,
- art. 134 w zw. z art. 134h ust. 3 ustawy o Policji poprzez błędną interpretację pierwszego z nich i niezastosowanie w wystarczającym stopniu drugiego, na skutek pominięcia okoliczności wpływających na złagodzenie kary w postaci 8-letniej nienagannej służby, przyznawania skarżącej szeregu nagród motywacyjnych, wyróżniania za osiągane wyniki w służbie, braku jakichkolwiek zastrzeżeń bezpośrednich przełożonych co do jej pracy, niewątpliwie nieumyślnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, podjęcia starań o zmniejszenie jego skutków poprzez niezwłoczne stawienie się u przełożonego i dobrowolne poinformowanie go o swoim złym samopoczuciu, zwrócenie się o zgodę na wykorzystanie wypracowanych nadgodzin i udanie się do lekarza, a także rozpoczęcia przez skarżącą leczenia odwykowego, co w konsekwencji spowodowało wymierzenie rażąco niewspółmiernej kary wydalenia ze służby w Policji oraz uznanie jej za adekwatną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia, podczas gdy prawidłowa wykładnia pierwszego z ww. przepisów i uwzględnienie przez organy I i II instancji przesłanek z art. 134h ust. 3 powołanej ustawy prowadzi do wniosku, że skoro wydalenie ze służby stanowi najsurowszą z kar przewidzianych w art. 134 ustawy o Policji, to organy dyscyplinarne winny miarkować surowość zastosowanej sankcji przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności faktycznych, skutków nałożonej kary, rodzaju i stopnia naruszenia ciążących na skarżącej obowiązków, jej pobudek, sposobu działania i zachowania przed popełnieniem przewinienia oraz wszelkich okoliczności przemawiających na jej korzyść i jeśliby uznać, że do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w ogóle doszło, wymierzyć karę łagodniejszą, gdyż wystarczające byłoby wtedy udzielenie skarżącej nagany.
Wskazując na powyższe podstawy pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1.937 zł (w tym 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ odwoławczy wskazał, że sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kary. Sąd nie może ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i ocenia celowość czy słuszność zastosowanych przezeń sankcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art.57a.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innej przyczyny niż w niej podniesione.
Należy wskazać, że postępowanie dyscyplinarne wobec policjantów prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy o Policji. W przepisach ustawy zawarta jest regulacja materialnoprawnej odpowiedzialności policjantów, jak również regulacja procesowa postępowania dyscyplinarnego. Regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów, zamieszczone w rozdziale 10 ustawy o Policji nie są autonomiczne. Stanowią one komplementarny z innymi ustawami system reguł określających prawa i obowiązki stron i organów postępowania dyscyplinarnego. Są one takie same lub zbliżone i operują co do zasady tym samym poziomem gwarancji proceduralnych (por. w szczególności ustawy z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej, Dz. U. z 2009 r. Nr 90, poz. 1474 ze zm.; z dnia 9 czerwca 2009 r., o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, Dz. U. z 2006 r., Nr 104, poz. 710 ze zm.; z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 621 oraz z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523 ze. zm.). Wynika to z tej racji, że ze względu na podmiotowe, przedmiotowe i proceduralne aspekty, odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy tzw. służb mundurowych jest składnikiem stosunku służbowego łączącego funkcjonariusza z daną jednostką służby. Naruszenie zaś obowiązków stricte służbowych stanowi kategorię działań lub zaniechań objętych postępowaniem dyscyplinarnym. Należą do nich w szczególności odmowa wykonania lub niewykonanie polecenia albo rozkazu, niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień, znajomość reguł technicznych i instrumentalnych wskazujących sposoby i metody postępowania z zatrzymanymi, prowadzenia przesłuchania, sposobu reagowania na określone wydarzenia towarzyszące służbie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lutego 2017 r., IV SA/Po 786/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy o Policji nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 12 września 2014 r., I OSK 2266/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie – do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące jednak jedynie wezwań, terminów, doręczeń i świadków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym nie stosuje się również art. 184 k.p.k. Pośród odpowiednio stosowanych przepisów procedury karnej przykładowo można wskazać regulacje dotyczące podstawowych zasad procesowych: domniemania niewinności obwinionego, zasady in dubio pro reo, swobodnej oceny dowodów, badania oraz uwzględniania okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego (por. System Prawa Administracyjnego, tom 11, Stosunek służbowy, pod red. R. Hausera, A. Wróbla, Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2011, s. 457).
Zgodnie z przepisami ustawy o Policji, w przypadku uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego, przełożony dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne (w określonych przypadkach) bądź może je wszcząć na wniosek pokrzywdzonego (art. 134i ust. 1 ustawy). Z art. 132 ust 1 ustawy o Policji wynika, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Według ust.2 naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Z kolei przepis art. 132 ust. 3 określa, jakie w szczególności zachowania są naruszeniem dyscypliny.
Wymaga podkreślenia, że wina jest nieodłącznym atrybutem odpowiedzialności o charakterze represyjnym, zatem również odpowiedzialności dyscyplinarnej. Wina jest przesłanką odpowiedzialności służb mundurowych. Przypisanie winy wymaga zatem jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej.
Zgodnie z art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
Zgodnie z brzmieniem art. 135g ust 1 i 2 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o uniewinnieniu albo odstąpieniu od ukarania, albo ukaraniu, albo o umorzeniu postępowania (art. 135j ust. 1 ustawy). Orzeczenie powinno zawierać m.in. opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną; rozstrzygnięcie o uniewinnieniu, stwierdzeniu winy i odstąpieniu od ukarania lub wymierzeniu kary dyscyplinarnej albo umorzeniu postępowania dyscyplinarnego; uzasadnienie faktyczne i prawne orzeczenia (art. 135j ust. 2 pkt 4 - 6 ustawy).
Z przytoczonych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że w postępowaniu dyscyplinarnym istotny jest opis zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego oraz jego kwalifikacja prawna. W postępowaniu tym policjantowi stawia się konkretny zarzut, a rozstrzygnięcie jest ściśle związane z poczynionymi ustaleniami dotyczącymi tegoż zarzutu. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem quasi - karnym, w którym nie dokonuje się oceny, czy policjant popełnił jakiekolwiek przewinienie dyscyplinarne, ale czy popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2016 r., III SA/Gd 875/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie, na podstawie oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, Komendant Miejski Policji w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] orzekł o wymierzeniu A.M. kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Wymaga podkreślenia fakt, że sentencja tego orzeczenia nie zawiera rozstrzygnięcia o stwierdzeniu winy skarżącej.
Jak już wyżej wskazano, z treści art. 135j ust. 2 ustawy o Policji orzeczenie wydane po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego musi zawierać niezbędne (obowiązkowe) składniki szczegółowo w nim określone. Jednym z takich elementów jest wymienione w art.135j ust. 2 pkt 5 ustawy rozstrzygnięcie (zwane osnową lub sentencją), które stanowi najważniejszy składnik orzeczenia, bowiem w nim zawarte jest między innymi stwierdzenie winy. W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że ponieważ sentencja decyzji (orzeczenia) zawiera rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, dlatego też z uzasadnienia nie można wywodzić wniosków co do treści rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie musi być przy tym sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie jego wykonanie i by nie było wątpliwości, nawet po latach, czego ono dotyczyło (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2016 r., III SA/Gd 875/15, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 47/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu wykładnia językowa i systemowa art. 135j ust. 2 ustawy o Policji w pełni uzasadnia wniosek, że uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6) stanowi odrębny od rozstrzygnięcia (pkt 5) element orzeczenia i każdy z tych elementów pełni w orzeczeniu odrębne funkcje. Trafnie zwrócono uwagę w doktrynie, że konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu, a w rozstrzygnięciu decyzji /orzeczeniu/, uzasadnienie ma objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego sprawie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 520). Oznacza to, że tak rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie, to odrębne elementy orzeczenia, przy czym niewątpliwie składają się wraz z pozostałymi elementami orzeczenia na jego całość.
Z wskazanych powyżej przyczyn w ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska organu II instancji, który uznał, że stwierdzenie winy w rozumieniu art. 135j ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, może również zostać zawarte w uzasadnieniu orzeczenia. Należy stwierdzić, że tego rodzaju "konwalidacja" sentencji orzeczenia nie jest dopuszczalna.
Zdaniem Sądu nie może budzić zatem wątpliwości, że w sprawie doszło do naruszenia art. 135j ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, albowiem orzeczenie o ukaraniu A.M. karą dyscyplinarną wydalenia ze służby nie zawierało jednoczesnego stwierdzenia winy obwinionej w zakresie zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, jak i poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 135j ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, zatem już tylko z tego względu orzeczenia te należało uchylić (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Wskazane powyżej naruszenie prawa zwalania Sąd od konieczności odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących dokonanej przez orzekające organy oceny zebranego materiału dowodowego. Jednakże z uwagi na fakt, że w stosunku do obwinionej została wymierzona najsurowsza z kar dyscyplinarnych, tj. wydalenie ze służby, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zwraca uwagę, że ustawodawca, formułując w treści art. 134 ustawy o Policji katalog kar dyscyplinarnych, nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z nich. W związku z tym, właściwym jest przyjęcie, że pozostawił te kwestie uznaniu organów rozstrzygających, co nie oznacza jednak dowolności w ich stosowaniu. Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenie jego zakresu a także wymiar odpowiedniej kary stanowi kompetencję organów orzekających w sprawach dyscyplinarnych. Jak wskazano "uznaniowość" przepisu nie oznacza jego dowolności. Organ ma bowiem obowiązek zbadać okoliczności faktyczne sprawy i uzasadnić wydane w sprawie rozstrzygnięcie. Sądy administracyjne nie dokonują oceny zaskarżonego aktu administracji publicznej pod względem słuszności zapadłego rozstrzygnięcia, a jedynie badają, czy nie narusza on prawa (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., I OSK 994/06, wwww.orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art.134 h ust.1 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W art. 134h ust. 2 i 3 ustawy o Policji wymienione są okoliczności popełnienia czynu dyscyplinarnego wpływające na zaostrzenie i złagodzenie kary. Na wymierzenie kary dyscyplinarnej funkcjonariuszowi Policji wpływ ma przede wszystkim waga czynu i stopień winy. Jak wspomniano dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Kontrola uznaniowości w tym zakresie sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, w tym, czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby obwinionego funkcjonariusza. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Sąd ocenia jedynie czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., I OSK 2687/12, wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2012 r., II SA/Wa 1587/12, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2014 r., I OSK 709/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ służbowy podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych przez ustawę kar dyscyplinarnych powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricto, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, wina nieumyślna w postaci nieostrożności – lekkomyślności, zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 lutego 2017 r., IV SA/Po 786/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając na uwadze powyższe naruszenia przepisu prawa procesowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji (pkt I wyroku). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania (pkt II wyroku) znajduje uzasadnienie w treści art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonej na rzecz strony skarżącej z tego tytułu kwoty 497 zł złożyły się równowartość uiszczonej opłaty skarbowej od złożonego do akt sprawy dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego strony przez profesjonalnego pełnomocnika wynoszących 480 zł, zgodnie z § 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło