II SA/Go 422/20

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-02-10

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka - Trzebiatowski, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren rekreacyjno-wypoczynkowy pod zabudowę mieszkaniową, narusza interes prawny mieszkańców sąsiadujących nieruchomości, którzy podnoszą argumenty dotyczące ochrony środowiska, jakości powietrza i prawa do terenów rekreacyjnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi mieszkańców, uznając, że nie wykazali oni naruszenia swojego indywidualnego interesu prawnego w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Chociaż skarżący mieli legitymację do wniesienia skargi jako właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym planem, ich zarzuty dotyczące ochrony środowiska, jakości powietrza i prawa do terenów rekreacyjnych nie miały charakteru zindywidualizowanego i nie dotyczyły bezpośrednio ich praw własności. Sąd podkreślił, że uchwała planistyczna nie narusza praw własności skarżących, ponieważ przewidziane zagospodarowanie terenu jest kontynuacją istniejącej funkcji mieszkaniowej, nie wprowadza istotnych zmian w sposobie korzystania z nieruchomości sąsiednich, a procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo.
Stan faktyczny
Rada Miejska podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczając teren o powierzchni 1,2 ha pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Mieszkańcy, w tym skarżący, wnieśli skargi, argumentując, że uchwała narusza ich interes prawny, ponieważ przekształca teren rekreacyjno-wypoczynkowy (las) pod zabudowę, co negatywnie wpłynie na jakość powietrza i dostęp do terenów zielonych. Skarżący powoływali się na ochronę przyrody i środowiska. Organ administracji wniósł o oddalenie skarg, wskazując, że plan dotyczy terenu gminnego, nie narusza praw skarżących, a procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2021 r. sprawy ze skarg J.K., W.K. i G.S. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 25 kwietnia 2019 r. nr X/77/19 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (teren położony przy ul. [...]) oddala skargi. 1. Rada Miejska dnia 25 kwietnia 2019 r. podjęła uchwałę nr X/77/19 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (teren położony przy [...]). W podstawie prawnej tej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 506; dalej u.s.g.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945; dalej u.p.z.p.). Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 29 kwietnia 2019 r. pod pozycją 1332. Zgodnie z tą uchwałą na terenie objętym planem (1,2 ha) przewidziano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (MN) oraz tereny dróg wewnętrznych (KDW), określając w nim granice obszaru objętego planem, linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu i nieprzekraczalne linie zabudowy. Nadto w planie zawarto zasady ochrony i kształtowania ładu na obszarze objętym planem oraz zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu, dziedzictwa kulturowego. W ramach zasad kształtowania zabudowy i wskaźników terenu przewidziano, między innymi, że dozwoloną formą zabudowy będzie zabudowa jednorodzinna wolnostojąca, powierzchnia zabudowy na działce stanowić ma maksymalnie 40% powierzchni działki, teren biologicznie czynny - co najmniej 50 % powierzchni działki. 2. Skargi na tę uchwały wnieśli J.K., W.K., G.S., S.R., J.J., J.P., W.M., T.S., L.U., B.B. i A.W. W skargach tych (objętych jednym pismem) wskazali, że przedmiotem planu jest teren rekreacyjno-wypoczynkowy (tzw. "las" lub "lasek"), służący mieszkańcom dużego osiedla przy [...]. Jego przekształcenie pod teren zabudowy mieszkaniowej wywołało protesty mieszkańców osiedla i domków jednorodzinnych. Zdaniem skarżących uchwała narusza ich interes prawny, gdyż plan dotyczy jednego z nielicznych miejsc w mieście, gdzie można "oddychać zdrowym i świeżym powietrzem". [...] znajduje się bowiem na ostatnim miejscu w województwie jeśli chodzi o zanieczyszczenie powietrza. Do skargi zostały załączone wystąpienia mieszkańców (w tym skarżących) kierowane do władz samorządowych [...], korespondencja w tej sprawie oraz artykuły prasowe. W toku postępowania wstępnego w piśmie procesowym z dnia [...] września 2020 r. (k. 90-91) J.K. wskazał, że zastrzeżenia do planu zgłaszał na sesji Rady Miasta w dniu 27 sierpnia 2020 r., ale jego skarga została uznana za niezasadną. W piśmie z dnia [...] września 2020 r. (k. 220-221) J.K. (będący na tym etapie sprawy również pełnomocnikiem W.K. i J.S., pełnomocnictwa k.223, 226) zarzucił, że nie było konsultacji z mieszkańcami i powołał się ponownie na nieuwzględnienie jego skargi przez Radę Miejską. Dokumenty dotyczące tej kwestii przedstawił do pisma z dnia [...] października 2020 r. (k. 246). W piśmie z dnia [...] października 2020 r. (k. 295) J.K. (wskazał, że zwraca się o "wstrzymanie inwestycji budowy domów" na terenie objętym lasem z uwagi na stwierdzoną tam obecność dzięcioła czarnego i innych gatunków dzięcioła. Wskazał, że z tych względów mieszkańcy wystąpili o objecie lasu ochroną przyrodniczo-krajobrazową. Stanowisko to skarżący podtrzymał w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. i [...] stycznia 2021 r. (k. 330-331 i 344). W piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. (k. 345-348) J.K. (również w imieniu pozostałych dwojga skarżących, których reprezentuje) zarzucił uchwale naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1) art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako u.p.z.p.), przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu podczas uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego interesu publicznego, polegającego na ochronie przyrody i ochronie środowiska oraz poszanowaniu praw mieszkańców Miasta [...] do świeżego powietrza i dostępu do terenów rekreacyjnych, a w konsekwencji przeznaczenie części gruntów leśnych, zlokalizowanych pomiędzy [...] pod zabudowę mieszkalną, pomimo że narusza to interes publiczny; 2) art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przeznaczeniu części gruntów leśnych zlokalizowanych pomiędzy [...] i ul. [...] pod zabudowę mieszkalną z naruszeniem interesów właścicieli nieruchomości położnych przy [...], w tym skarżącego. Mając na uwadze wskazane zarzuty podtrzymał wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. Do pisma załączył opinię z dnia [...] stycznia 2021 r. Ligi Ochrony Przyrody, w sprawie "lasku". Stanowisko to podtrzymał w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. (k. 354). 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. W uzasadnieniu tego stanowiska organ podał, że plan w całości obejmuje teren, który jest własnością Gminy [...]. Plan nie dotyczy działek skarżących, które położone są w obszarze innych obowiązujących planów miejscowych. Dla nieruchomości skarżących nie uchwalono nowego planu, ani zmiany planu, w którym zostałoby zmienione przeznaczenie nieruchomości. Przedmiotowy plan obejmuje teren w sąsiedztwie istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i wielorodzinnej, na której skarżący zamieszkują. Wprowadzenie nowej zabudowy mieszkaniowej na terenie obecnego lasku zgodne jest z ustaleniami studium, które jest podstawą polityki przestrzennej miasta. Nowa zabudowa będzie mieć to samo przeznaczenie jak zabudowa sąsiednia (funkcja mieszkaniowa jednorodzinna) czyli jest wyłącznie kontynuacją istniejącej funkcji. Zdaniem organu w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą nie doszło zatem do niekorzystnej zmiany sytuacji prawnej nieruchomości, wpływającej na sposób wykonywania prawa własności, jego istotę, jak i prawa i obowiązki z nim związane, w tym co do sposobu jej zagospodarowania. Nadto zaskarżona uchwała nie narusza praw właścicielskich skarżących, bowiem plan nie dotyczy działek stanowiących własność skarżących. Skarżący powołują się bowiem wyłącznie na swój interes faktyczny polegający na tym, że zmiana planu skutkuje wpływem na stan zanieczyszczenia powietrza. Nadto interes wskazany w skardze jest ogólny, a skarżący nie udowodnili w jakim stopniu pogorszyła się jakość powietrza skutkiem zmiany planu to jest przeznaczenia 1,2 ha z łącznej powierzchni około 7 ha "lasku" na teren zabudowy mieszkaniowej. Odnosząc się do procedury uchwalenia aktu organ podał, że projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu i na tym etapie nie wpłynęły do niego żadne uwagi. Równolegle przeprowadzona została strategiczna ocena oddziaływania na środowisko. Dnia 14 grudnia 2018 r. przeprowadzono dyskusję publiczną, w której nikt nie uczestniczył. Na etapie sporządzanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mieszkańcy nie składali wniosków, uwag jak również nikt nie uczestniczył w zorganizowanej dyskusji publicznej. Uzyskano wymagane procedurą opinie i uzgodnienia projektu planu. Ze sporządzonej w trakcie postępowania prognozy oddziaływania na środowisko wynika, że nie stwierdzono negatywnego oddziaływania na środowisko w wyniku projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a proponowane zagospodarowanie terenu jest naturalną kontynuacją istniejącej funkcji mieszkaniowej. Dalej organ podał, że objęty planem teren (ok. 1,2 ha) przeznaczony jest pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą o max pow. zabudowy do 40% pow. działki, z zakazem likwidowania i oszpecania zadrzewienia poza miejscami lokalizacji budynków. Pozostała część "lasu" (5,8 ha) objęta jest innym planem zagospodarowania przestrzennego miasta obejmującym teren ograniczony ulicami [...] oraz terenem leśnym (uchwała z dnia 30 grudnia 2009 r., nr nr LVI/ 347/ 18), zgodnie z którym teren przeznaczony jest pod park leśny z dopuszczeniem częściowego przeznaczenia kompleksów leśnych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe (ścieżki zdrowia, ścieżki dydaktyczne, ścieżki rowerowe), prowadzone w sposób nie wymagający zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nie leśne. Stanowisko to organ podtrzymał odnosząc się do kolejnych pism skarżącego J.K. (por. pismo z dnia [...] grudnia 2020 r., k. 320-322). 4. W toku postępowania przed sądem administracyjnym postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. zostały prawomocnie odrzucone skargi S.R., J.J., J.P., W.M., T.S., L.U., B.B. i A.W. (k. 278-281). 5. Na rozprawie w dniu [...] lutego 2021 r. skarżący J.K. (działający również jako pełnomocnik G.S.) oraz W.K. podtrzymali skargę. Wskazali, że skargi wnieśli w interesie wszystkich sąsiednich mieszkańców, ale również własnym dotyczącym ich nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie terenu objętego planem (bezpośrednio z terenem objętym planem graniczy G.S.), pozostali skarżący zamieszkują w odległości około kilkudziesięciu metrów od granicy terenu objętego planem na tym samym osiedlu. Wskazali, że "lasek" służy im do wypoczynku i spacerów. Inwestycje być może ograniczą dostęp do ich nieruchomości. Na terenie objętym planem dojdzie do wycinki drzew około 70 %, co spowoduje negatywne skutki dla środowiska i powietrza. "Las" znajdujący się na terenie objętym planem oddziela osiedle, na którym mieszka skarżąca od ruchliwej drogi [...]. [...] znajduje się w dolinie rzeki [...] i ma bardzo zanieczyszczone powietrze - 7 miejsce w Polsce pod względem zanieczyszczenia w roku 2019. Jest to głównie las iglasty. Pełnomocnicy organu obecni na rozprawie podtrzymali dotychczasowe stanowisko podnosząc, że skarżący nie mają interesu prawnego do zaskarżenia przedmiotowej uchwały, ponieważ nie graniczą bezpośrednio z terenem objętym planem za wyjątkiem G.S. Wskazali, że teren objęty planem nie jest lasem w rozumieniu ustawy, procedura planistyczna była prawidłowo prowadzona, a interesy społeczne zostały uwzględnione i wyważone. Na terenie objętym planem nie ma pomników przyrody. Jest to teren porośnięty sosną. Plan przewiduje ochronę drzewostanu do około 50 % powierzchni czynnej biologicznej a [...] jest miastem o zwartej zabudowie i wcześniej ten teren nie był potrzebny, ale obecnie takie potrzeby jeżeli chodzi o zabudowę występują. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: 6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). 7. Kontrola sądowa zaskarżonego aktu wymaga w pierwszej kolejności ustalenia kwestii interesu prawnego skarżących. Wszyscy troje skarżący są właścicielami nieruchomości położonych w bliskim sąsiedztwie terenu objętego planem miejscowym, przy czym nieruchomość G.S. graniczy z tym terenem bezpośrednio. W niniejszej sprawie żądaniem skargi objęto stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Wykazanie przez skarżących naruszenia ich interesu prawnego jest nie tylko warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., ale też determinuje zakres merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu. Weryfikacja przez sąd planu miejscowego dotyczyć może bowiem tych jego elementów, których ustalenia pozostają w związku z indywidualnym interesem podmiotu skarżącego i powodują dla niego następstwa w postaci ograniczenia, bądź pozbawienia konkretnych uprawnień właścicielskich do danej nieruchomości. Ze względu na wymaganą ustawą konieczność indywidualizacji naruszonego interesu prawnego jego źródłem nie mogły być zatem zarzuty podnoszone przez skarżących, przede wszystkim J.K., odwołujące się do stanowiska mieszkańców osiedla lub sąsiednich nieruchomości, gdyż każdy ze skarżących, jak i pozostałych mieszkańców, może uzyskać ochronę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. jedynie w zakresie indywidualnego interesu prawnego odnoszonego do przysługującego mu indywidualnego prawa (własności lub prawa użytkowani wieczystego) do konkretnej nieruchomości znajdującej się w zakresie odziaływania norm planistycznych. Wskazać tu należy, że prawo nie pozbawia legitymacji skargowej właścicieli lub wieczystych użytkowników nieruchomości (działek) położonych poza terenem, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W przypadku zaskarżenia uchwały organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. merytoryczna kontrola zaskarżonego aktu dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną przysługującą skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej planem bądź nieruchomości pozostającej poza planem, na którą postanowienia planu oddziałują (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2015 r., II OSK 115/15, CBOSA). Sytuacja, gdy skargę wnosi właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości sąsiedniej jest zatem wyjątkiem od ogólnej reguły. Pojęcie nieruchomości sąsiedniej objętej planem, na której planowana jest realizacja inwestycji może obejmować nie tylko nieruchomość graniczącą bezpośrednio fizycznie z nieruchomością, której właściciela interes prawny został naruszony, ale również inne nieruchomości, o ile postanowienia planu mogą oddziaływać na prawa właścicielskie (por. wyroki NSA z dnia 3 listopada 2010 r., II OSK 1780/10 i 7 maja 2008 r., II OSK 84/08, CBOSA). Zatem sam fakt, że ustalenia planu nie zmieniają przeznaczenia gruntu należącego do skarżącego nie uzasadnia twierdzenia o braku jego legitymacji do zaskarżenia uchwały. 8. Kwestia różnicy między ustaleniem braku indywidualnego interesu prawnego a jego istnieniem, ale nie stwierdzeniem w sprawie naruszenia prawa jest nieostra. Dystynkcję tą uwypukla art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie zarzuty, którymi skarżący indywidualizują swój interes prawny znajdują się na granicy zastosowania tego przepisu. Indywidulane interesy prawne skarżący wywodzą bowiem z ograniczenia ich praw przez intensyfikację zabudowany na terenie dotychczas niezabudowanym oraz z potencjalnego pogorszenia stanu czystości powietrza w ich okolicy oraz (co akcentuje się w późniejszych pismach procesowych) potrzeby ochrony środowiska naturalnego i znajdujących się w nim chronionych gatunków ptaków. Te dwie ostatnie w kwestie nie mają charakteru zindywidualizowanego i nie dotyczą praw własności przysługujących skarżącym w stosunku do własnych nieruchomości. Nadto pozostały do momentu orzekania niedookreślone i nieskonkretyzowane. Przypomnieć też należy, że przedmiotem sprawy jest uchwała planistyczna przewidująca określone zagospodarowanie wskazanego w planie terenu, nie zaś realizacja konkretnego zamierzenia inwestycyjnego. Takie kwestie jak wpływ danej inwestycji na środowisko, ewentualne immisje i spełnienie wymogów architektoniczno - budowlanych i środowiskowych przez daną inwestycję ocenianie jest w toku odrębnych postępowań inwestycyjnych, nie zaś na etapie kształtowania planu. 9. Wskazać jednak należy, że indywidualnego źródła interesu prawnego skarżących upatrywać można w przeznaczeniu terenu objętego planem i przyjętych w planie wskaźników intensywności zabudowy, która może na obszarze planu powstać. Skarżący będą bowiem musieli znosić skutki zwiększonych możliwości inwestycyjnych na nieruchomościach objętych planem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej przez nie uchwały. Jest to aspekt, który również skarżący podnosili, a ścisła wykładnia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a (nota bene przepisu kontrowersyjnego, bo modyfikującego dobrze ugruntowaną i funkcjonującą praktykę) pozwala, zdaniem sądu, na "przejście" do merytorycznej oceny tego zarzutu. Takie podejście wynika z tego, że co do zasady instytucja odrzucenia skargi powinna służyć do wykluczania skarg kierowanych przeciwko aktom, w których brak jest jakiegokolwiek "łącznika materialnoprawnego", i które to w oczywistym zakresie nie spełniają wymaganego prawem kryterium indywidualizacji naruszonego interesu prawnego, a nie do rozważania merytorycznych aspektów naruszenia prawa własności przez władztwo planistyczne. W tej mierze sąd podziela wyrażony już pogląd w orzecznictwie, że regulacja art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. dotyczy jedynie tych przypadków, gdy brak naruszenia interesu prawnego jest oczywisty. Jeśli natomiast przepis szczególny, jako warunek skutecznego wniesienia skargi, formułuje naruszenie interesu prawnego skarżącego, zaś owo naruszenie może być wykazane jedynie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a ocena w tym zakresie pozostaje w związku z badaniem legalności zaskarżonych aktów, brak jest podstaw do odrzucenia skargi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 lipca 2018 r., II SA/Łd 155/18, CBOSA). 10. Uznanie dopuszczalności skargi oczywiście nie przesądza o jej zasadności, ale umożliwia sądowi wypowiedzenie się co do tego, czy zaskarżona uchwała rzeczywiście narusza indywidualne interesy prawne skarżących. Przechodząc do oceny tego, czy doszło w sprawie do naruszenia praw własności skarżących wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p., gminie przysługuje prawo do władczego przeznaczania terenu pod określone funkcje i ustalania zasad zagospodarowania terenu, określane w doktrynie jako "władztwo planistyczne". Samodzielność gminy, również w tym zakresie, uznawana jest za podstawową, immanentną cechę samorządu gminnego. Jest zatem wartością chronioną Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej, jako jeden z fundamentów ustroju terytorialnego Państwa. Samodzielność publicznoprawna gminy oznacza, że jest ona zdecentralizowanym podmiotem władzy publicznej, działającym na podstawie i w granicach wynikających z przepisów obowiązującego prawa. W tych granicach gmina podejmuje czynności prawne i faktyczne, kierując się wyłącznie przepisami prawa i własną wolą wyrażoną w określonej formie przez jej organy pochodzące z wyboru. Gmina nie ma jednak absolutnej władzy w określaniu przeznaczenia terenów i warunków zagospodarowania, a granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają ograniczenia określone w ustawach, w tym w przepisach u.p.z.p. Fakt przyznania gminie władztwa planistycznego uprawniającego do decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu, nie stoi jednocześnie w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych, a przepis art. 4 ust. 1 u.p.z.p. nie może stanowić legitymacji do nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych. 11. Rozpatrując kwestię czy swoboda ta nie została w sprawie przekroczona wskazać należy, że o naruszeniu indywidualnego interesu prawnego można mówić tylko wtedy, gdy przewidziane w planie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działkami stanowiącymi własność skarżących udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu przez skarżących ich prawami własności. Potencjalnie przeznaczenie terenu modyfikuje sposób korzystania z prawa własności działek sąsiadujących z tym terenem, ale nie ma bezpośredniego wpływu na zakres ich praw własności. Wynika to zarówno z tego, że postanowienia planu nie determinują bezpośrednio sytuacji prawnej skarżących w odniesieniu do własnych nieruchomości, jak i tego, że przewidziany sposób zagospodarowania terenu jest powieleniem funkcji i wskaźników zabudowy terenu, na którym zamieszkują skarżący. Plan nie wprowadza zatem w sąsiedztwie nieruchomości skarżących możliwości zabudowy istotnie zmieniającej funkcje terenu, na którym zamieszkują sami skarżący (zabudowa jednorodzinna wolnostojąca). Nadto zabudowa przewidziana w planie jest skorelowana z funkcjami terenu zachowując wysokie standardy gęstości zabudowy (maksymalnie 40% powierzchni działki) i biologiczne (co najmniej 50 % powierzchni działki stanowić ma teren biologicznie czynny) i wskaźników powierzchni biologicznie czynnej działek (minimum 50%). Dalej wskazać należy, że skarżący formułując daleko idące zarzuty przeciwko planowi przemilczają fakt, że teren planistyczny stanowi jedynie 17% powierzchni tak zwanego lasu (1,2 ha z 7 ha), co zupełnie inaczej każe postrzegać zakres ingerencji w tereny zielone. Nie ma również wątpliwości co do tego i zostało to wykazane, że teren objęty planem nie jest terenem chronionym, a analiza środowiskowa przeprowadzona w ramach postępowania planistycznego nie wykazała negatywnego wpływu rozwiązań przewidzianych w planie na środowisko. Zmiana przeznaczenia gruntów objętych planem sąsiadujących z nieruchomościami skarżących nie wynikała z arbitralnej decyzji gminy, lecz z wdrożenia koncepcji rozwoju gminy określonej w studium oraz uwarunkowań przestrzeni, które pozwolą na wykorzystanie potencjału tego obszaru z korzyścią dla potrzeb mieszkaniowych gminy. Zdaniem sądu postanowienia planu nie wpływają negatywnie na możliwości korzystania, a tym bardziej rozporządzania przez skarżących ich nieruchomościami, zgodnie z przysługującymi im prawami własności. Nie wpływają one bowiem ani na sposób wykonywania prawa własności, ani też nie wprowadzają jakiś wymiernych, konkretnych ograniczeń. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, by interes skarżących naruszono w sposób niezasadny i nadmierny, z pogwałceniem konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności (art. 64 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP) oraz z przekroczeniem wyznaczonych granic ingerencji władz publicznych w sferę konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP). 12. Odnosząc się do procedury planistycznej i dotyczących tej kwestii zarzutów skarżących wskazać należy, że procedura to była prowadzona prawidłowo, stosownie do przepisów ustawy oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587), co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Z akt sprawy wynika, że na etapie procedowania planu zostały poczynione stosowne i wymagane prawem obwieszczenia i ogłoszenia w prasie lokalnej, na tablicy ogłoszeń UM oraz w BIP. Na tym etapie skarżący, jak i inni mieszkańcy terenów sąsiednich, nie wnosili żadnych zastrzeżeń ani uwag, co czyni ich zarzuty dotyczące braku konsultacji bezzasadnymi. Nieskorzystanie z tego prawa przez członków lokalnej społeczności w czasie, który ustawa przewiduje dla realizacji taki uprawnień powoduje, że po uchwaleniu planu zarzut taki nie może być już skutecznie podnoszony (jak wynika z pism J.K. zarzuty dotyczące kwestii konsultacji, jak inne były podnoszone już po uchwaleniu planu (por. np. skarga kierowana do organów gminy z sierpnia 2020 r.). Z treści zaskarżonej uchwały wynika również, że podjęto ją po stwierdzeniu, że nie narusza ona ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego uchwalonego, co rzeczywiście ma w sprawie miejsce. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które obligowałyby go do stwierdzenia nieważności kontrolowanego aktu z przyczyn wskazanych w art. 28 u.p.z.p. Z tych względów skargi jako niezasadne, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegały oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło