II SA/Go 425/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi M.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Go 786/08 w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Go 786/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę M.M. i H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] sierpnia 2008r. nr [...] ustalającą dla M. i H.M. jednorazową opłatę w wysokości 4.380,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...] o łącznej powierzchni 1.158 m2, położonych w [...], spowodowaną uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z ustalonego przez Sąd stanu faktycznego wynika, iż Rada Gminy uchwałą Nr XXVIII/164/2005 z dnia [...] marca 2005 r. (Dz.U.W. z dnia 13 maja 2005 r. Nr 24, poz. 531) uchwaliła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego i Terenów Przyległych, dalej zwany mpzp, który wszedł w życie 13 czerwca 2005 r. W planie tym Rada określiła, że działki nr ewid. [...] położone są na terenie oznaczonym symbolem 44 ML, MN – teren zabudowy letniskowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Przed uchwaleniem planu teren ten oznaczony był jako użytek rolny. M. i H.M. zbyli działki nr ewid. [...] (z przeznaczeniem pod budownictwo letniskowo-mieszkaniowe) umową notarialną w dniu [...] czerwca 2005 r. tj. po wejściu w życie mpzp. W oparciu o operat szacunkowy sporządzony w czerwcu 2008 r. przez rzeczoznawcę majątkowego organ I instancji przyjął, iż różnica pomiędzy wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu po uchwaleniu mpzp a ich wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed uchwaleniem planu, stanowi kwotę 14.600 zł i nałożył na skarżących opłatę w wysokości 4.380,00 zł. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku na następujący stan prawny w sprawie. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej zwanej ustawą, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Mocą zaś art. 37 ust. 1 u.p.z.p wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Rada Gminy w m.p.z.p w § 25 określiła 30% stawkę opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sąd podkreślił, iż z uchwalonego m.p.z.p dla przedmiotowych działek wynika, iż nastąpiła zmiana przeznaczenia tych działek. Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie przyjęły, że sporządzony operat szacunkowy świadczy, że na skutek uchwalenia m.p.z.p wartość nieruchomości wzrosła. W/w operat w ocenie Sądu nie budzi zastrzeżeń i nie można zarzucić mu braku wiarygodności. Zdaniem Sądu autor operatu szacunkowego wykazał, że wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości spowodowało uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym decyzje organów I i II instancji uznane zostały za uzasadnione. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 4 czerwca 2009 r.) M.M. złożyła do tutejszego Sądu skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. , sygn. akt II SA/Go 786/08. Z uwagi na brak jednoznaczności w treści w/w skargi, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarżąca wezwana została przez Sąd do wyraźnego określenia, która z podstaw wznowienia postępowania wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. stanowiła podstawę do złożenia przez skarżącą skargi o wznowienie, a dodatkowo o wskazanie okoliczności zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i dokładne określenie żądania skarżącej co do uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. W piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. nadesłanym do Sądu jako odpowiedź na wezwanie, skarżąca wskazała jako podstawę wznowienia postępowania sądowego art. 273 § 2 p.p.s.a tj. późniejsze wykrycie środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżąca podała, iż dowodem tym jest ,,mapa itp., które istniały w okresie trwania postępowania (...), ale pracownicy Sądu nie sprawdzili i nie zweryfikowali materiału dowodowego." Na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. pełnomocnik organu oświadczył, iż nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. Natomiast obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej – H.M. oświadczył, iż podstawę skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi art. 273 § 2 p.p.s.a. Uzasadnił to tym, iż zarówno Sąd, jak i SKO nie sprawdziło, że wartość nieruchomości nie wzrosła na skutek planu z 2001 r., bo była we wcześniejszym planie miejscowym z 1990 r. Ponadto podał, iż chce, aby gmina przedłożyła mapę geodezyjną z 1999 r., bądź z 2001 r., która dotyczyła planu zagospodarowania przestrzennego, na tej mapie znajdują się ich działki. Pełnomocnik oświadczył, iż wraz z żoną płacili podatek od nieruchomości zabudowanej. O istnieniu ,,mapy geodezyjnej" (załącznik graficzny do mpzp) skarżąca dowiedziała się od sąsiada na początku czerwca 2009 r. Dodał też, iż być może plan zagospodarowania przestrzennego był ogłoszony wiele lat wcześniej, ale nie wykazywali z żoną zainteresowania tą kwestią. H.M. jako uczestnik postępowania na rozprawie wniósł o wznowienie postępowania i uchylenie skarżonego wyroku lub jego zmianę, gdyż opłata została pobrana niesłusznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, iż na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego obowiązuje zasada niewzruszalności prawomocnych wyroków sądowych (art. 170 p.p.s.a.). Instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w dziale VII (art. 270-285) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu sądowoadministracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., stanowi wyjątek od tej reguły i ma zastosowanie tylko w przypadkach ściśle określonych przepisami p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania stwarza możliwość korekty wadliwego prawomocnego orzeczenia sądu, które zapadło z pogwałceniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa i jest rażąco sprzeczne z rzeczywistym stanem sprawy. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu – zbadanie jego zasadności. Aby skarga mogła zostać uznana za dopuszczalną po pierwsze zgodnie z art. 270 p.p.s.a. wniesiona musi zostać wyłącznie w sprawie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu. Po drugie konieczne jest zachowanie terminu do wniesienia skargi, który stosownie do art. 277 p.p.s.a. wynosi trzy miesiące, licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Ponadto skarga winna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia (określone w art. 271-274p.p.s.a.) oraz jej uzasadnienie, a także okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi i żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Sąd bada w/w warunki dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym i w razie braku jednego z tych wymagań odrzuca wniosek, w przeciwnym razie wyznaczona zostaje rozprawa. Jednakże na rozprawie Sąd obowiązany jest ponownie w pierwszej kolejności rozstrzygnąć o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany, a następnie dopiero w sytuacji stwierdzenia dopuszczalności skargi rozpoznaje ją na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 281 i 282 p.p.s.a.). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25 czerwca 2008 r., I FSK 1837/07 ,,badanie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania nie jest badaniem zasadności skargi a jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się na podstawie twierdzeń zawartych przede wszystkim w samej skardze. Na tym etapie Sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, a tylko fakt ich powołania.‘’ W niniejszej sprawie skarga M.M. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Go 786/08 niewątpliwie wniesiona została od wyroku prawomocnego (wyrok prawomocny od dnia 9 kwietnia 2009 r.). Zaskarżonym wyrokiem Sąd oddalił skargę M. i H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych nr ewid. [...], spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po sprecyzowaniu na wezwanie Sądu treści złożonej skargi skarżąca wskazała jako ustawową podstawę wznowienia postępowania art. 273 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Należy zwrócić uwagę, iż użyte w art. 273 § 2 p.p.s.a. sformułowanie ,,wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były one znane stronom. Nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania okoliczność faktyczna czy środek dowodowy jawny z materiału poprzedniego postępowania a tylko niedostrzeżony przez stronę (postanowienie SN z 15 maja 1968 r. I CO 1/68, OSNCP 1969, nr 2, poz. 36). Ponadto nowe okoliczności lub środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zatem skarżący powołując się na nie musi podać w jakim zakresie ich uwzględnienie może zmienić podstawę orzekania wpływając tym samym na treść rozstrzygnięcia. Jak wynika z treści skargi, pisma procesowego skarżącej z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 16 września 2009 r., nowym dowodem, na który powołała się skarżąca w przedmiotowym postępowaniu, nieznanym jej w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego o sygn. akt II SA/Go 786/08 i na który nie mogła się powołać w w/w postępowaniu, a który jej zdaniem miałby wpływ na wynik sprawy, jest mapa geodezyjna stanowiąca załącznik graficzny do uchwały Rady Gminy Nr XXVIII/164/2005 z dnia [...] marca 2005 r. dotyczącej Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego i Terenów Przyległych, dalej zwany mpzp. Powyższa uchwała wraz z załącznikiem graficznym została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 13 maja 2005 r. Nr 24, poz. 531 i weszła w życie 13 czerwca 2005 r. Na planie tym znajdują się działki nieruchomości nr [...] stanowiące własność skarżącej i jej męża – H.M. i co do których nałożona została opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowana uchwaleniem mpzp. Przy czym skarżąca nie uzasadniła na czym polegać miałby wpływ wskazanego przez skarżącą dowodu na wynik postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 12 lutego 2009 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, dokonując analizy niniejszej skargi z punktu widzenia wskazanych wcześniej przesłanek dopuszczalności, uznał, iż wskazana przez skarżącą przesłanka wznowienia postępowania nie stanowi w istocie ustawowej przesłanki wznowienia określonej w art. 273 § 2 p.p.s.a., co uzasadnia odrzucenie skargi. Należy zauważyć, iż w sytuacji, gdy postawę skargi stanowi art. 273 § 2 p.p.s.a. chodzi o wykrycie późniejsze okoliczności lub dowodów, tj. dowiedzenie się o ich istnieniu w czasie, w którym powołanie ich w zakończonym postępowaniu było niemożliwe. Sąd bada w tej sytuacji czy istotnie chodzi o fakty i dowody wykryte przez stronę w czasie, gdy niemożliwe było powołanie ich w sprawie objętej skargą oraz czy skarżący uprawdopodobnił, że są to fakty i dowody których powołanie w tamtej sprawie mogłoby mieć wpływ na jej wynik (odpowiednio por. postanowienie SN z 26 września 2007 r. IV CZ 48/07). Wskazany przez skarżącą dowód w postaci załącznika graficznego do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w istocie nie jest nowym dowodem, określonym w art. 273 § 2 p.p.s.a., z którego skarżąca nie mogła skorzystać w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SA/Go 786/06. Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego, którego integralną częścią jako uchwały jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu (ust. 2). W myśl art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.) prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, przysługuje gminie, na podstawie upoważnień ustawowych. Akty prawa miejscowego ustanawiane są przez radę gminy w formie uchwały. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, podobnie jak każdy inny akt prawa miejscowego, stosownie do treści art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tj. Dz. U. z 2007 Nr 68, poz. 449 ze zm.) podlega obowiązkowemu ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym i wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia jego ogłoszenia. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego i Terenów Przyległych podjęty uchwałą Rady Gminy z dnia [...] marca 2005 r. Nr XXVIII/164/2005, na którego załącznik graficzny powołała się skarżąca w skardze o wznowienie, opublikowany został w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 13 maja 2005 r. i od tego dnia przyjmuje się, że w/w plan stał się powszechnie dostępny i każdy miał prawo oraz możliwość zapoznania się z jego treścią. Wobec powyższego brak było podstaw do przyjęcia, iż w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego pod sygnaturą II SA/Go 786/08 wszczętego skargą M. i H.M. z października 2008 r. skarżąca nie mogła skorzystać z dowodu wskazanego w skardze o wznowienie, tj. załącznika graficznego do mpzp. Należy podkreślić, iż wskazany przez M.M. dowód istniał w toku postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego pod sygnaturą II SA/Go 786/08, a skarżąca miała obiektywną możliwość zapoznania się z nim w czasie toczącego się postępowania, a tym samym nie zaistniała ustawowa przesłanka z art. 273 § 2 p.p.s.a. Sąd zwraca uwagę, podzielając w tym zakresie stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 19 kwietnia 2005 r. , sygn. akt GSK 1242/2004, iż samo sformułowanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania nie oznacza, że skarga opiera się na takiej podstawie. Wobec przyjęcia przez Sąd, iż przedmiotowa skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, Sąd nie badał w sprawie kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi (postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r. OW 87/04). Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z art. 281 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.